Karpuzda Dünya ikincisiyiz

Karpuzda Dünya ikincisiyiz

Serhat ŞANLI/ÖZEL

ADANA (İLKHABER) – Türkiye tarımında ekonomik önemi oldukça fazla olan karpuz üretiminde Çin’den sonra ikinci sırada yer alıyor. Yaklaşık 39 milyon ton olan Dünya üretiminin yüzde 10’u ülkemizde üretiliyor.

Ülkemizde, karpuz en fazla Ege, Akdeniz, Güneydoğu Anadolu ve Marmara bölgelerinde yetiştiriliyor. Adana, il bazında bakıldığı zaman Türkiye karpuz üretiminin tek başına yüzde 20’sini sağlamakta.

Karpuz üretimi hakkında konuşan Ziraat Mühendisleri Odası Genel Başkanı Özden Güngör, Adana’nın karpuz üretiminde önemli bir yer olduğunu belirterek, “Karpuz kabakgiller familyasından tek yıllık, meyveleri yenen bir sebzedir. Türkiye’de yıllık 4 milyon ton karpuz üretimi yapılmaktadır. Kişi başı karpuz tüketimi 50 kg civarındadır. Karpuz üretiminin en fazla yapıldığı il Adana’dır. Karpuz üretiminin yaklaşık yüzde 25’i Adana’dan gerçekleştirilmektedir”

Ekim alanı azalmasına karşın, üretimde artış olduğuna dikkat çeken Güngör, “Türkiye’de yaklaşık 900 bin dekarlık alanda karpuz üretimi yapılmaktadır. 2018 yılında dekara ortalama karpuz verimi 4 bin 668 kg olmuştur. 1961 yılında 1 milyon 370 bin dekar alanda karpuz ekimi yapılırken, ekim alanı 2018 yılında 864 bin dekara düşmüştür. 1961 yılında 1 milyon 700 kg olan karpuz üretimi 2018 yılında 4 milyon tona çıkmıştır” diye konuştu.

Nüfus artışı göz önüne alındığında, kişi başı karpuz üretiminin azaldığını belirten Ziraat Mühendisleri Odası Genel Başkanı Özden Güngör, şöyle konuştu;

“Karpuz yaz aylarında mutfakların değişmez yiyecekleri arasında yer alır. Tüketim şekli açısından meyve olarak bilinse de bilimsel olarak kabakgiller familyasından tek yıllık, meyveleri yenen bir sebzedir. Karpuz üretimi açıkta ya da alçak tüneller şeklinde örtü altında yapılmaktadır. İlk karpuz hasadının yapıldığı Çukurova Bölgesinde örtü altı karpuz üretimi yaygındır.

Verimlilikten sağlanan üretim artışına karşın, kişi başı karpuz üretimi 60 kg’dan 50 kg’a düşmüştür. Dünya karpuz üretimi 110 milyon tonu geçmiştir. Çin’de 2017 yılında 80 milyon ton karpuz üretilmiştir. İran ve Türkiye, Çin’den sonra en fazla karpuz üreten ülkelerdir.

Dünya’da 3.5 milyon hektar alanda karpuz üretimi yapılmaktadır. Dünya karpuz verimi ortalaması 2017 yılında dekara 3 bin 405 kg olmuştur. Türkiye yılda 50 bin ton civarında karpuz ihraç etmektedir. 2018 yılında 62 bin ton karpuz ithal edilmiştir.

Dünyada 2016 yılında 3.5 milyon ton karpuz ihracatı olmuştur. Dünya karpuz ihracatı 1.4 milyar dolarlık bir büyüklüğe sahiptir. En fazla karpuz ihracatı yapan ülkeler yaklaşık yüzde 20’lik paylarıyla Meksika ve İspanya’dır. En fazla karpuz ithal eden ülke ABD olup, 2017 yılında 775 bin ton karpuz ithal etmiştir.

2000 yılındaki karpuz fiyatı baz alındığında, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksine göre yapılan hesaplamada karpuz fiyatının 2018 yılında 1,20 TL olması gerekirken, 0,66 TL olmuştur.

Karpuz yaz aylarında mutfakların değişmez yiyecekleri arasında yer alır. Tüketim şekli açısından meyve olarak bilinse de bilimsel olarak kabakgiller familyasından tek yıllık, meyveleri yenen bir sebzedir. Karpuz üretimi açıkta ya da alçak tüneller şeklinde örtü altında yapılmaktadır. İlk karpuz hasadının yapıldığı Çukurova Bölgesinde örtü altı karpuz üretimi yaygındır.

Türkiye’de yıllık 4 milyon ton karpuz üretimi yapılmaktadır. Kişi başı karpuz tüketimi 50 kg civarındadır. Karpuz üretiminin en fazla yapıldığı il Adana olup, 2018 yılında karpuz üretiminin yaklaşık yüzde 25’i bu ilimizden gerçekleştirilmiştir. Karpuz üretiminin önemli olduğu diğer ilimiz Antalya’da gerçekleşen üretim, Adana’daki üretimi yarısı kadardır.

Türkiye’de yaklaşık 900 bin dekarlık alanda karpuz üretimi yapılmaktadır. 2018 yılında dekara ortalama verim 4 bin 668 kg olarak gerçekleşmiştir. Karpuz veriminin en yüksek olduğu iller 6 bin 946 kg ile Adana, 6 bin 665 kg ile Samsun, 6 bin 334 kg ile Mersin olmuştur.

Karpuz üretim miktarı ve alanları göz önüne alındığında, ekim alanlarının azalmasına karşın üretimin arttığı görülmektedir. Bu sevindirici bir durum olmakla birlikte, nüfus artışı göz önüne alındığında, kişi başı karpuz üretiminin azaldığı ortaya çıkmaktadır.

1961 yılında 1 milyon 370 bin dekar alanda karpuz ekimi yapılırken, ekim alanı 2018 yılında 864 bin dekara düşmüştür. Aynı dönemde karpuz üretim miktarı 1 milyon 700 bin kg’den 4 milyon tona çıkmıştır. Ancak üretimdeki verimlilikten sağlanan bu artışa karşın, 1961 yılında 28 milyon olan nüfusun 2018 yılında 81 milyona çıkması nedeniyle kişi başı karpuz üretimi 60 kg’dan 50 kg’a düşmüştür.

Dünya karpuz üretimi 110 milyon tonu geçmiş olup, üretimin yaklaşık üçte ikisi Çin tarafından gerçekleştirilmektedir. Çin’de 2017 yılında 80 milyon ton karpuz üretilmiştir. İran ve Türkiye, Çin’den sonra en fazla karpuz üreten ülkelerdir.

Dünya’da 3.5 milyon hektar alanda karpuz üretimi yapılmaktadır. Dünya karpuz verimi ortalaması 2017 yılında dekara 3 bin 405 kg olmuştur. Aynı yıl verimin en yüksek olduğu ülkeler 4 bin 274 kg/da ile Çin, 4 bin 219 kg/da ile ABD, 4 bin 200 kg/da ile Türkiye olmuştur.

Karpuz dış ticaretimiz, üretim miktarı göz önüne alındığında oldukça düşük denilebilecek bir düzeydedir. Karpuz ihracatı komşu ülkeler ile yakın Avrupa ülkelerine yapılmaktadır. Türkiye 2018 yılında 57 bin ton karpuz ihracatı karşılığında 16.6 milyon dolar ihracat geliri elde edilmiştir. En fazla ihracat yapılan ülke Irak, Bulgaristan ve Polonya olmuştur

Karpuz ithalatımızda 2018 yılında önemli bir artış görülmekte olup, 62 bin ton karpuz ithalatı karşılığında 5.4 milyon dolar ödenmiştir. En fazla ithalat İran’dan yapılmaktadır. Karpuz ithalatı yapılan diğer ülkelerin istatistiksel olarak önemi bulunmamaktadır.

Karpuz ithalatı Türkiye’de karpuzların henüz hasat edilmediği bahar aylarında olmaktadır. 2019 yılına ait ilk beş aylık veriler karpuz ithalatında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 10’luk bir artış olduğunu göstermektedir.

DÜNYA KARPUZ DIŞ TİCARETİ

Dünyada en fazla karpuz ihracatı yapan ülkeler yaklaşık yüzde 20’lik paylarıyla Meksika ve İspanya’dır. Dünya karpuz ihracatı1.4 milyar dolarlık bir büyüklüğe sahiptir. En fazla karpuz ithal eden ülke ABD olup, 2017 yılında 775 bin ton karpuz ithal etmiştir.

En fazla karpuz ithal eden ülke olan ABD 2016 yılında yaptığı karpuz ithalatı için 376 milyon dolar ödemiştir.

KARPUZ FİYATLARI VE ÜRETİMİN KARLILIĞI

Tüm tarım ürünlerinde olduğu gibi, karpuz fiyatları da reel olarak düşüş göstermekte, çiftçiler gelir kaybına uğramaktadır. 2000 yılındaki karpuz fiyatı baz alınarak Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksine göre TUİK Parasal Değerleri Güncelleme Aracından yapılan hesaplamada bu durumu görmek mümkündür.

Hesaplama sonucu 2018 yılında karpuz fiyatının 1,20 TL olması gerekirken, TUİK Tarımsal Fiyat İstatistiklerine göre 0,66 TL’dir. Karpuzun 2018 yılında 0,66 TL olan değeri; 2005 yılı baz alındığında 0,97 TL, 2010 yılı baz alındığında ise 1,22 TL olarak hesaplanmıştır. Karpuz fiyatları reel olarak düşerken, girdi fiyatlarına bakıldığında durumun tersi bir sonuçla karşılaşılmaktadır”

Hande Muştu


İletişim Hesapları
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER