Ziraat Fakültelerinde doluluk oranı yüzde 90

Ziraat Fakültelerinde doluluk oranı yüzde 90

Serhat ŞANLI

ADANA (İLKHABER) - Ziraat Mühendisliği programlarına bu yıl yerleştirme oranının yüzde 90’ı bulduğuna dikkat çeken TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası genel Başkanı özden Güngör; “Türkiye’de 40 üniversitede ziraat mühendisliği eğitimine yönelik kurulmuş fakülte bulunuyor. 2018 yılında kontenjan açılan ziraat fakülte sayısı, önceki yıla göre bir artış ile 36 olmuş, program sayısı 169’dan 166’ya, kontenjan 5.498’den 5.148’e düşmüş, yerleşen öğrenci sayısı 4.081’den, 4.630’a, doluluk oranı yüzde 74’den yüzde 90’a çıkmıştır” dedi.

Türkiye’de 129’u devlete, 73’ü de vakıflara ait olmak üzere 202 üniversite ve bu üniversiteler bünyesinde de bin 385’i devlet üniversitelerinde olmak üzere bin 842 fakülte bulunuyor. 2018-2019 öğretim döneminde önlisans programlarında 2 milyon 829 bin 430, lisan programlarında 4 milyon 420 bin 629, yüksek lisans programlarında 3 milyon 941 bin 174, doktora programlarında 96 bin 199 öğrenci bulunmaktadır.

Üniversite yerleştirmeleri hakkında bilgi veren TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası genel Başkanı özden Güngör, "Ziraat Fakülteleri bünyesinde on altı farklı program yer almaktadır. En fazla açılan programlar 30 programla Bahçe Bitkileri, 28 programla Bitki Koruma ve 26 programla Tarla Bitkileri programları olmuştur. En az açılan programlar sadece bir fakültede bulunan Bitkisel Üretim ve Teknolojileri, Hayvansal Üretim ve Teknolojileri, Tarımsal Genetik Mühendisliği, Tohum Bilimi ve Teknolojisi ve Kanatlı Hayvan Yetiştiriciliği programlarıdır" dedi.

Bu yıl hem başvuru sayısında, hem de yerleşme sayısında artış olduğunu belirten Güngör, “2019 yılında, 2018 yılına göre üniversite sınavına başvuran aday sayısında yaklaşık 147 bin yerleşen aday sayısında ise yaklaşık 47 bin kişilik artış olmuştur. 2019 yılında üniversite sınavına giren adayların yüzde 25,28’i Anadolu Lisesi, yüzde 15.23’ü Lise, yüzde 9,63’ü İmam Hatip lisesi mezunudur” diye konuştu.

Bu yıl geçtiğimiz 2018 yılına göre doluluk oranının yüzde 90’a ulaştığına değinen Güngör şöyle konuştu;

“Öğrenci yerleştirmesi yapılanlardan 3 fakülte Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesi, 5 fakülte Ziraat ve Doğa Bilimleri Fakültesi; 28 fakülte ise Ziraat Fakültesi adını taşımaktadır.

Ziraat Mühendisliği eğitimi verilen fakültelerde Ziraat Mühendisliği programları dışında Gıda Mühendisliği, Peyzaj Mimarlığı, Biyosistem Mühendisliği ve Su Ürünleri Mühendisliği programları da yer almaktadır. Bu programlar hariç olmak üzere, kontenjan açılan 36 fakültedeki 166 programda 1.526 öğretim elemanı bulunmaktadır. En fazla kontenjan açılan program, 30 programla Bahçe Bitkileri, 28 programla Bitki Koruma ve 26 programla Tarla Bitkileri programı olmuştur.

Su Ürünleri /Balıkçılık lisan eğitimi ile ilgili 25 fakülte/bölüm bulunmaktadır. 2018 yılında 482 olan kontenjan 2019 yılında 430’a düşerken, doluluk oranı yüzde 44’den yüzde 62’ye çıkmıştır. Kontenjan açılan programlarda 408 öğretim elemanı bulunmaktadır.

9’u Ziraat Fakültelerinde olmak üzere 10 üniversitede Biyosistem Mühendisliği programı için kontenjan açılmıştır. 2018 yılında 332 olan kontenjan 2019 yılında 306’ya düşerken, doluluk oranı yüzde 62.95’e’den yüzde 87’ye çıkmıştır.

YGS-2 puan türünden öğrenci alan ve tüm kontenjanı dolduran Celâl Bayar Üniversitesi Tütün Eksperliği Yüksekokulu, puan türünün sayısal puan türü olarak değişmesi sonrası, 2018 yılında 36 kişilik kontenjana karşılık 3 öğrenci, 2019 yılında 21 kontenjana karşı 4 aday tarafından tercih edilmiştir.

SİNAVA GİREN ADAYA SAYISI HER YIL ARTARAK DEVAM EDİYOR

Üniversite sınavlarına girmek üzere 2 milyonun üzerinde aday başvurmaktadır. Sınava giren aday sayısı her yıl artarak devam etmektedir. Sınava giren adayların yaklaşık üçte biri yerleştirilmektedir. Yerleşen adayların yüzde 45’i lisans, yüzde 38’i önlisans, yüzde 17’si açık öğretim programına yerleşmektedir.

2019 yılında üniversite sınavına giren adayların yüzde 25,28’inin Anadolu Lisesi, yüzde 15,23’ünün Lise, yüzde 9,63’ünün İmam Hatip Lisesi mezunu olduğunu görülmektedir. Normal liselerin hiçbir iyileşme yapılmadan tabelaları değiştirilerek Anadolu Lisesi yapılması nedeniyle, geçmişte daha az sayıda olan Anadolu Lisesi mezunu sayısı artmıştır.

Mezunların yerleşme sonuçları açısından en başarılı liseler, yüzde 61.41 oranı ile Sosyal Bilimler Liseleri olmuştur. Sosyal Bilimler Liselerini, sınava başvuran mezunlarının yarısından çoğunun yerleştiği Özel Fen liseleri (yüzde 55.60) ve Fen liseleri (50.92) takip etmektedir.

Sayılarının artırılmasına özel bir gayret gösterilen İmam Hatip Lisesi mezunlarından yerleşenlerin oranı, Teknik Liseler ve Astsubay Hazırlama Okulları mezunlarının bir basamak üstünde olmuştur. Toplam yerleşen aday sayısında olduğu gibi lisans düzeyinde yerleştirme sonuçlarına bakıldığında da benzer sonuçlar görülmektedir.

2019 yılında üniversite sınavına başvuran adayların yaklaşık yüzde 40’ını son sınıf düzeyindeki adaylar oluşturmaktadır. Daha önceki yıllarda yerleştirilememiş olanlar yüzde 36’lık payla ikinci sırada yer almaktadır. Özellikle son iki yıldaki başvuran aday ve yerleşen aday verileri incelendiğinde son sınıf yerleşen aday sayılarında azalma, önceki yıl mezunu yerleşmemiş adayların yerleşme oranında artış görülmektedir. Bunun nedeni olarak, adayların ne olursa olsun yerleşeyim davranışından, daha iyi bir programa yerleşmek için tekrar sınava gireyim yaklaşımına yöneldikleri düşünülebilir.

2019 yılında yerleştirme yapılan lisans programlarının yüzde 81,57’si, önlisans programlarının yüzde 81,2’si devlet üniversiteleri içinde yer almaktadır. Devlet üniversitelerinin doluluk oranı lisans programlarında yüzde 94.12, önlisans programlarında yüzde 93.63 olmuştur. Vakıf üniversitelerinde bu oranlar daha düşük olup, sırası ile yüzde 84.59 ve yüzde 83.66’dır.

ÖSYM’nin kılavuzunda yer alan ancak bu raporda hariç tutulmuş olan KKTC ve diğer ülke üniversitelerinde lisan programları için yaklaşık 11 bin, önlisans programları için ise yaklaşık 4 bin kişilik kontenjan açılmıştır. Bu kontenjanların doluluk oranı devlet ve vakıf üniversitelerine göre oldukça düşük seviyede kalmıştır.

ZİRAAT FAKÜLTELERİNDE EĞİTİM

YÖK verilerine göre ülkemizde 129’u devlete, 73’ü vakıflara ait olmak üzere 202 üniversite ve bu üniversiteler bünyesinde de bin 385’i devlet üniversitelerinde olmak üzere 1.842 fakülte bulunmaktadır. 2018-2019 öğretim döneminde önlisans programlarında 2 milyon 829 bin 430, lisans programlarında 4 milyon 420 bin 629, yüksek lisans programlarında 3 milyon 941 bin 174, doktora programlarında 96 bin 199 öğrenci bulunmaktadır.

Türkiye’de 40 üniversitede ziraat mühendisliği eğitimine yönelik programların yer aldığı fakülteler bulunmaktadır. Bu üniversitelerden Muğla Sıtkı Koçman, Kocaeli ve Bandırma Onyedi Eylül üniversiteleri bünyesindeki programlarda henüz eğitime başlanmamıştır. Konya Gıda ve Tarım Üniversitesinin ise Genetik ve Yaşam Bilimleri programına öğrenci alınmıştır.

Üniversiteye sınav sisteminde yapılan değişiklikle önceki yıllarda 18 olan puan türü, 2018 yılında Sayısal (SAY), Eşit Ağırlık (EA), Sözel (SÖZ), Dil ve Temel Yeterlilik Testi (TYT) olmak üzere 5’e indirildi. Bu değişiklik sonrası EA puan türünden öğrenci alan Tarım Ekonomisi programı hariç, Ziraat Mühendisliği eğitimi veren programlara, diğer mühendislik programları gibi sayısal puan türünden öğrenci alınmaktadır. Bu değişiklik, diğer mühendislik disiplinleri ile puan türü üzerinden yapılan tartışmaları sonlandırması açısından faydalı görülmektedir.

Ziraat mühendisliği eğitiminin verildiği fakültelerde, farklı mesleki disiplinler olan gıda mühendisliği, su ürünleri mühendisliği, biyosistem mühendisliği ve peyzaj mimarlığı programları da bulunmaktadır. Bu yazı kapsamında ele alınan Ziraat Fakültelerinde, sayılan programlar değerlendirme dışı tutulmuştur.

2019 yılı tercih kılavuzunda yer alan 2 Su Ürünleri Mühendisliği, 6 Gıda Mühendisliği, 7 Peyzaj Mimarlığı ile 10 Biyosistem programı hariç tutulacak olunursa, 36 Ziraat Fakültesinde 166 program için 5.148 kontenjan açılmış, 4.630 öğrenci Ziraat Fakültelerine yerleştirilmiştir.

Ziraat mühendisliği eğitimi veren fakültelerde, ziraat fakültesi dışında farklı isimlendirmeler bulunmaktadır.

Ziraat Fakültelerinde kontenjan açılan fakülte sayısı Kilis 7 Aralık Üniversitesi Ziraat Fakültesinin öğrenci almaya başlaması ile bir artarak 36 olmuştur. Yerleştirme yapılan program (bölüm) sayısı ve kontenjan sayısı azalmış, yerleşen öğrenci sayısı ise bir önceki yıla göre artmıştır.

Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi ve Adıyaman Üniversitesinde sadece Ziraat Mühendisliği programına öğrenci alınmaktadır. Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi genel Ziraat Mühendisliği programından, dokuz programla tekrar eski sisteme dönmüştür.

2018’DE DOLULUK ORANI YÜZDE 74 İKEN 2019’DA YÜZDE 90’A ÇIKTI

Ziraat Fakülteleri programlarında 2018 yılında yüzde 74 olan doluluk oranı, 2019 yılında yüzde 90 olarak gerçekleşmiştir. Ziraat Fakültelerindeki diğer programlar hariç tutulduğunda, kontenjan açılan 166 programda görevli bin 526 öğretim elemanı bulunmaktadır.

En fazla öğretim elemanı bulunan fakülteler 9 farklı programda öğrenci yerleştirmesi yapılan Ege (132) ve Ankara (127) üniversiteleri bünyesindeki ziraat fakülteleridir. Adıyaman (3), Bingöl (3) ve Kilis (5) üniversiteleri bünyesindeki ziraat fakülteleri ise en az öğretim elemanına sahip fakültelerdir.

Ziraat Fakülteleri bünyesinde on altı farklı program yer almaktadır. En fazla açılan programlar 30 programla Bahçe Bitkileri, 28 programla Bitki Koruma ve 26 programla Tarla Bitkileri programları olmuştur. En az açılan programlar sadece bir fakültede bulunan Bitkisel Üretim ve Teknolojileri, Hayvansal Üretim ve Teknolojileri, Tarımsal Genetik Mühendisliği, Tohum Bilimi ve Teknolojisi ve Kanatlı Hayvan Yetiştiriciliği programlarıdır.

Bitkisel Üretim ve Teknolojileri, Hayvansal Üretim ve Teknolojileri ve Ziraat Mühendisliği Programlarının açılan kontenjanlarının tamamı dolmuştur. Kontenjanı dolan bu programlara, bir eksikle kontenjanları dolmayan Tarım Makineleri ve Teknolojileri Mühendisliği ile Tarımsal Genetik Mühendisliği programları dahil edilebilir. Doluluk oranı en az olan programlar ise Kanatlı Hayvan Yetiştiriciliği (yüzde 25) ile Tohum Bilimi ve Teknolojisi (yüzde 31,25) programları olmuştur. Üniversite yerleştirme sonuçlarına göre dokuz fakültenin kontenjanlarının tamamı dolmuştur.

Yerleştirme sonuçlarına göre kontenjanının yarısından azı dolan üç fakülte bulunmaktadır. Doluluk oranı en düşük olan fakülte, iki program için kontenjan açılan Şırnak Üniversitesi Ziraat Fakültesidir. 42 kişilik kontenjanın 10’una öğrenci yerleştirmesi yapılmış olup, doluluk oranı % 23,81 olmuştur.

Programların doluluk oranlarına bakıldığında 21 fakültede bulunan Tarım Ekonomisi programının tüm kontenjanını doldurduğu görülmektedir. Geçmiş yıllarda diğer programlardan farklı olarak TM puan türünden öğrenci alınan Tarım Ekonomisi programına, 2018 yılında puan türlerinde yapılan değişiklik sonrası, yine diğer ziraat mühendisliği programlarından farklı olarak, eşit ağırlık puan türünden öğrenci yerleştirmesi yapılmaktadır.

Farklı üniversitelerde bulunan programların en düşük puanları arasında farklılıklar bulunmaktadır. Ahi Evran Üniversitesi Bahçe Bitkileri programına en düşük 203 puandan öğrenci yerleştirmesi yapılmışken, aynı programa Ege Üniversitesinde 260 puandan öğrenci yerleşmiştir. Ahi Evran Üniversitesine en yüksek puandan giriş yapan öğrencinin puanı, Ege Üniversitesine en düşük puandan giriş yapan öğrenciden daha düşüktür.

Benzer durum Abant İzzet Baysal Üniversitesi ile Ege Üniversitesi Tarla Bitkileri programları arasında da görülmektedir. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Tarla Bitkileri programına ilk sırada 2240 puan ile giren öğrenci, Ege Üniversitesi Tarla Bitkileri programına, en düşük 254 puandan öğrenci alındığı için tercih etse dahi giremeyecektir.

SU ÜRÜNLERİ/BALIKÇILIK DOLULUK ORANI YÜZDE 62

2019 yılında, su ürünleri/balıkçılık alanında öğretim veren 18 programa 430 kontenjan verilmiştir. Kontenjanı bulunan programlardan on beşi Su Ürünleri Mühendisliği programı, ikisi Balıkçılık Teknolojisi Mühendisliği programı, biri ise Su Bilimleri ve Mühendisliği programıdır. Ege ve Ankara Üniversitesindeki su ürünleri mühendisliği programı ile İstanbul Üniversitesi su bilimleri ve mühendisliği programlarının kontenjanlarının tamamı dolmuştur. Su ürünleri/balıkçılık alanındaki programların doluluk oranı yüzde 62 olmuştur.

Kontenjan açılan su ürünleri/balıkçılık eğitimi veren lisans programlarında 408 öğretim elemanı bulunmaktadır. Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi, 77 öğretim elemanı ile en fazla öğretim elamanına sahip fakültedir.

Biyosistem Mühendisliği programına ilk öğrenci yerleştirilmesine 2009 yılında başlanmıştır. Bu program Tarım Makinaları ile Tarımsal Yapılar ve Sulama programlarının karma programı olarak kabul edildiğinden, Biyosistem Mühendisliği programının bulunduğu fakültelerde bu program bulunmamaktadır.

BİYOSİSTEM MÜHENDİSLİĞİ’NDE DOLULUK YÜZDE 87.25

Ziraat Fakültesi dışında Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesinde açılan Biyosistem Mühendisliği programı için 26 kontenjan verilmiş, 24 öğrenci yerleştirmesi gerçekleşmiştir. Biyosistem Mühendisliği programına yerleşen öğrenci sayısı 2019 yılında 267 ve doluluk oranı ise yüzde 87.25 olmuştur.

UYGULAMALI BİLİMLER FAKÜLTESİ

2018 yılında Muş Alparslan Üniversitesi bünyesinde bulunan Uygulamalı Bilimler Fakültesinde Bitkisel Üretim ve Teknolojileri ve Hayvansal Üretim ve Teknolojileri programları açılmıştır. 21 kontenjan verilen programlara sırasıyla 4 ve 5 öğrenci yerleştirmesi yapılmıştır. Söz konusu programlara 2019 yılında da aynı kontenjanlar verilmiş, her birine 5’er öğrenci yerleştirmesi yapılmıştır. Aynı programlar Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesi bünyesinde de mevcuttur.

Yeditepe Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu bünyesinde EA puanı ile burslu ve yüzde 50 indirimli olmak üzere iki Tarım Ticareti ve İşletmeciliği (İngilizce) programı açılmıştır. 2 kişilik olan burslu program dolarken, 20 kişilik yüzde 50 indirimli programa 3 aday yerleştirmesi yapılmıştır. Bu programın da Tarım Ekonomisi programı mevcut iken açılması anlaşılır değildir.

YÖK’ün kafa karışıklığı yaratan, ne amaçla yaptığı anlaşılamayan farklı fakülteler/yüksekokullar bünyesinde benzer program açma girişimlerinden vazgeçmesini bekliyoruz. Konuyla ilgili yeterli alt yapı, öğretim elemanı bulunmayan, mezunlarının unvanları sorun yaratacak bu tür girişimler, yükseköğretimde yaşanan sorunlara bir yenisinin eklenmesi dışında hiçbir amaca hizmet etmemektedir.

DİĞER MÜHENDİSLİK DİSİPLİNLERİNİN YERLEŞTİRME SONUÇLARI

Ziraat, Orman ve Su Ürünleri programları dışındaki mühendislik programlarına tercih yapabilmek için, tercih yapılacak puan türünde en az 240 bininci olunmasına yönelik başarı barajı uygulaması, 2018 yılında değişiklikle 300 bin olarak değiştirildi.

Yapılan bu değişikliğe, kontenjanda azalmaya gidilmesine rağmen mühendislik programlarının doluluk oranlarında düşüşler meydana geldi.

Kimya Mühendisliği (Kimya Mühendisliği, Kimya ve Süreç Mühendisliği, Kimya Mühendisliği ve Uygulamalı Kimya, Kimya-Biyoloji Mühendisliği)

Endüstri Mühendisliği (Endüstri Mühendisliği, Endüstriyel Tasarım, Endüstriyel Tasarım Mühendisliği, Endüstri ve Sistem Mühendisliği, Endüstri Ürünleri Tasarımı)

Elektrik-Elektronik Mühendisliği (Elektrik-Elektronik Mühendisliği, Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği), Bilgisayar Mühendisliği (Bilgisayar Mühendisliği, Bilişim Sistemleri Mühendisliği, Yazılım Mühendisliği)

Değerlendirmeye alınan mühendislik programlarının doluluk oranlarında 2018 yılına göre azalma görülmektedir. 2018 yılında yüzde 83 olan doluluk oranı, 2019 yılında yüzde 77’ye düşmüştür. Özellikle inşaat mühendisliği programındaki düşüş dikkat çekici seviyededir. 2018 yılında inşaat mühendisliği programlarına 11 bin öğrenci yerleşmişken, bu sayı 2019 yılında 7 bin civarında olmuştur. Bu azalışta, inşaat sektöründe yaşanan sorunların etkili olduğu düşünülmektedir.

Son yıllarda giderek artan sayıda program, alanları ile ilgili akreditasyon kurumlarına başvurarak programlarını akredite ettirmektedir. Akreditasyon kurumları eğitiminin kalitesinin yükseltilmesine katkıda bulunmak, güncel ve gelişmekte olan teknolojileri kavrayan, daha iyi eğitilmiş ve daha nitelikli mezunlar yetiştirilerek toplumun refahının ileri götürülmesini sağlamak amacıyla eğitim programları için akreditasyon, değerlendirme ve bilgilendirme çalışmaları yapmaktadır. ÖSYM tercih kılavuzlarında yapılacak tercihlerde bir kriter olarak dikkate alınması amacıyla akredite olan program bilgilerine yer vermektedir.

Mühendislik programlarının akreditasyonu amacıyla kurulmuş olan Mühendislik Lisans Eğitimi Programlarını Değerlendirme ve Akreditasyon Derneği (MÜDEK) bu konuda ülkemizdeki ilk örneklerdendir. ABD merkezli bir kurum olan ABET de ülkemizdeki bazı mühendislik programlarını akredite etmiştir.

Ziraat,  su ürünleri ve balıkçılık teknolojisi programları MÜDEK kapsamı dışında kalmaktadır. Bu programlarının da içinde olduğu bazı programların akreditasyonu amacıyla Ziraat Fakülteleri Eğitim Programları Değerlendirme ve Akreditasyon Derneği (ZİDEK) kurulmuştur. ZİDEK 2020 yılında akreditasyon çalışmalarına başlamayı planlamaktadır.

YÖK DESTEK BURSU

YÖK destek bursu, YÖK tarafından belirlenen bazı programlara ilk üç sırada girenlere aylık olarak (2018-2019 öğretim yılında 750 TL) karşılıksız verilen bir burs uygulamasıdır. Ziraat, orman ve su ürünleri programları ile başlatılan uygulamaya hidrojeoloji, jeofizik, jeoloji, maden, yer bilimleri, biyosistem mühendislikleri dahil edilmiştir.

Mühendislikler dışında veterinerlik, astronomi ve uzay bilimleri, biyoloji, fizik, gıda teknolojisi, kimya, matematik, uzay bilimleri ve teknolojileri programları da YÖK destek bursu kapsamındadır.

YÖK destek bursu ile ilgili ilginç bir durum, kimya mühendisliği, gıda mühendisliği programlarına YÖK destek bursu verilmezken gıda teknolojisi ve kimya programlarına verilmektedir"

İLKHABER GAZETESİ

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER