banner6

Tarım işçilerinin yevmiyesi 95 lira oldu

Tarım işçileri günlük yevmiye artışlarının her yılın eylül ayında yapıldığını, bu nedenle mağdur olduklarını ve yapılan yevmiye artışlarının mağduriyete neden olmaması için ocak ayında yapılmasını istediklerini belirtti.

Tarım işçilerinin yevmiyesi 95 lira oldu

BAYRAM BULUT

ADANA (İLKHABER)-Tarım işçileri günlük yevmiye artışlarının her yılın eylül ayında yapıldığını, bu nedenle mağdur olduklarını ve yapılan yevmiye artışlarının mağduriyete neden olmaması için ocak ayında yapılmasını istediklerini belirtti.

Yazın güneşin altında, kışın ise yağmur ve çamur içerinde tarlalarda canla başla çalışan tarım işçileri sosyal güvenceden yoksun bir şekilde çalışmalarını sürdürüyor. Geçtiğimiz hafta içerisinde Çukurova’da elcileri ve tarım işçileri iş bıraktı. Adana, Mersin ve Hatay’ı kapsayan Doğu Akdeniz Bölgesi’nde işveren temsilcileri ile ücret konusunda anlaşma sağlanamayınca  elçi ve aracı derneklerinin aldıkları karlarla 3 gün süren iş bırakmanın ardından Akdeniz İhracatçılar Birliği  (AKİB) elcileri görüşmeye çağırdı.  Elçiler ve işçilerin talebi yevmiyelerin 116 lira yönünde oldu. Bu talebi işveren temsilcileri kabul etmedi. Yapılan pazarlığın ardından elçi ve aracı dernekleri ile yevmiyelerin 106 lira olması yönünde anlaşıldı.

YEVMİYELER 95 LİRA OLDU

Yapılan 106 liralık anlaşmanın ardından işçilerin net alacakları rakam belli oldu. Anlaşılan 106 liranın 11 lirası elciler için kesildikten sonra tarım işçilerinin yevmiyeleri 95 lira olacak. Daha önce 79 lira olan ücretleri 95 liraya çıkan tarım işçileri tüpe, şekere, yağa yüzde 40-50’ye yakın zamlar geldiğini, ücretlerinin arttırılmasını ve sigortalarının yatırılmasını istedi.  Derneklerinin kabul ettiği ücrettin istedikleri rakamlarla aynı olmadığını belirten işçiler en az belirlenen ücretin 108 lira olması gerektiğine dikkat çekti.

VALİLİĞİN EL ATMASI İSTENDİ

Zamları Ocak ayında devletin belirlediği zam üzerinden yapılmasını istediklerini belirten Elci Celal Şenateş, yasalara göre işçilerin günlük ücretinin asgari ücretin brütü olması gerektiğini aktardı. Elci ücretinin işveren ile belirlendiğini söyleyen Şenateş, “Tarım aracısının ücretini ekleyince 108 lira olması gerekirken 106 lira olarak belirlediler.  İşverenlerin tarım işçilerinin ücretleri her yıl Eylül ayında belirleniyor. Her belirlendiğinde bize eksik veriyorlar. Asgari ücret Ocak ayında belirleniyor ancak, tarım işçilerine eylül ayında zam uygulanıyor. Mesela biz şimdi zam aldık. Ancak Ocak ayında ücretler belirlendiğinde biz zam almayacağız. Böylece bizim zamlarımız 9 ay geride gitmiş oluyor. Halbuki Eğer Valilik el atarsa, devletin belirlediği zam üzerinden Ocak’tan Ocağa verseler bu sorun ortadan kalkar” dedi.

SİGORTASIZ ÇALIŞMA

 İşçiler aylıklarının 2 bin liranın altında kaldığını anımsattı. İşçilerden Leyla Tan, kendilerinin ay içerisinde ki tüm günlerde çalışmadıklarının altını çizdi. Sigortasız günlük yevmiye ile çalıştıklarını belirten Tan, “Her ay elimize asgari ücret kadar bile bir rakam geçmiyor.  Ayda ortalama 1500- 2000 lira kazanıyoruz. Yağmurlu günlerde çalışmıyoruz. Kışın bir ayın 15 günü çalışıyoruz. Haftada 3-4 gün yağmur yağıyor. Kendi şahsi ihtiyaçlarımız oluyor. Bazen hastalanıyoruz. İşe gidemiyoruz. Sigortalı olsak sağlık giderlerimizi sigorta karşılar, bu nedenle sigorta zaten şart” diye konuştu.

HER ŞEYE ZAM GELDİ

Tan, başlarına tarlada bir kaza gelse masraflarını kendilerinin karşıladığını öne sürdü. İşçilerin bu durumlarına devletin bir el atması gerektiğini vurgulayan Tan, “Günlük 95 lira ancak bir çuval un ediyor. O un bize ancak 2-3 hafta gidiyor. O para gerçekten geçinilecek para değil. Eşim ara sıra çalışıyor.  Bir yağ tenekesi, şekerin fiyatını düşününce çok zor. Elektrik, su, çocukların masrafı var. O kadar tarım işine geliyorum, çocukların ve evin masrafı dışında kendi şahsıma daha harcama yapmadım. Bacımın, annemin kıyafetiyle, yardımıyla idare ediyorum. Bayramdan bayrama kendimize kıyafet alıyoruz. Daha doğrusu bu yevmiye ile dört dörtlük masraf yapmanın asla imkanı yok. Bu sıcakta hakkımız bir ailenin geçinebileceği en azından 130 lira. Ama gel gelelim bu parayı işçilere vermiyorlar. 95 lira yaptılar ama onun iki katı zamlar geldi. Ekmek 1,5 lira olmuş, yap geçen sene 30 liraydı şimdi 50 lira olmuş. Yağa 20 lira gelmiş,  un geçen sene 50 liraydı, şimdi 80-90 lira olmuş” şeklinde konuştu. 

25 YILLIK TARIM İŞÇİSİ

25 yıllık tarım işçisi olan 58 yaşında ki Celal Çoban, geçen sene 75 lira olan tüpün 120 liraya çıktığını belirterek “Bir yevmiye ile bir tüp değiştiremiyoruz. Bir teneke yağ geçen sene 100-110 liraydı,  185 lira oldu. Yemeğimizi kendimiz getiriyoruz. Doğru dürüst bir yevmiye vermiyorlar.  Ücrete gelen zamlar bu artışları karşılamadı. Bunun her sabah masrafı, kahvaltısı var. Eldivenimizi de kendimiz alıyoruz.  Bir çift eldiven 10 lira olmuş, bir gün dayanmaz. Firma bize sadece bu makası veriyor. Yememizi içmemizi, ayakkabımızı kendimiz karşılıyoruz. Bir teneke yağ parası olmasa da, en azından tüp parası 120 lira verseler yine iyiydi. Bir kira yıllık olmuş 10 bin lira. Bir kişi çalışsa o kirayı nasıl çıkaracak? Evde ben ve kızım çalışıyoruz. Ben kendim hastayım ama mecbur çalışmak zorundayım. Ama ben mecbur çalışıyorum. Kiracı olduğum için mecbur çalışıyorum. ” ifadelerini kullandı.  

25 YIL SİGORTASIZ ÇALIŞTI

25 yıl tarım işinde çalıştığını ancak sigortasız bu süre içerisinde çalıştığını anımsatan Çoban, bu nedenle emekli bile olamadığını kaydetti. Yaşadığı durumu üzülerek anlatan Çoban, “25 yıldır sigortamı yapmadılar. Haliyle bu kadar yıl çalıştım ama emekli olamadım. 10 yıl bahçede bekçi olarak çalıştım. Sigorta yapmadılar. Orada çıktım. Şimdi ben burada kızımla çalışıyorum. Sigortam yatırılsın isterdim. Ama kim yatıracak?” dedi.

Ücret belirlenmeden önce bir açıklama yapan Çukurova Aracılar ve Elciler Derneği Başkanı Fevzi Ete, 9 yıldır bölgedeki elci dernekleri ile bir komisyon oluşturup AKİB ile ücretleri görüştüklerini söyledi. Narenciye üretiminin yoğun olduğu bu dönemde ihracata yönelik daha çok işçi çalıştığı için görüşmeleri AKİB ile yaptıklarını, talepleri cevapsız kalınca 3 günlük çalışmama kararı aldıklarını anlattı. Elcilik ücreti içinde dahil 100 lira teklif edildiğine dikkat çeken Ete, “Biz de bunu kabul etmeyeceğimizi kendilerine söyledik. En azından asgari ücretin üzerinde olacak şekilde elci payı dahil 116 lira talep ettik. Bugün asgari ücreti brütüne göre 98 lira 10 kuruş bir işçinin eline geçmesi gereken rakam. İhracatçılar bizi işe başlayalım diye arıyor. Biz de onlara “AKİB ile görüşün. 116 lirayı kabul etsinler” diyoruz” dedi.

 Elci Mahmut İzol, Çukurova’dan saat 4’te kalkıp,  5’e kadar 45 derece güneşin altında tanker suyu ile akşam ettiklerini belirtirken bu çalışmanın karşılığını almak istediklerini söyledi. Çukurova’nın Türkiye’de tarım üretiminin kalbi olduğunu ifade eden İzol, kendileri üretmezse bu ürünlerin olmayacağını belirterek 250 gram ekmek, 1,25’ten 1,5 liraya çıkmış, ulaşım 4 lira olmuş, bir kilo çay geçen sene 35-40 lira, bu sene 90 lira. Onun için bizim ücrete geldiği zaman pahalı demesinler” şeklinde konuştu.

Çiftçilik yapan Ramazan Afşin geçen sene çaydan, şekere, ekmeğe zam gediği için tarım işçilerinin taleplerinin haklı olduğunu belirterek tarım işçilerinin sabah 3’te tarlaya götürülmesinin de insani olmadığını söyledi. Aynı zamanda çiftçi olan Doğankent Cumhuriyet Mahalle Muhtarı Selahattin Fırat, “Bu bölge tarım ile geçiniyor. Tek sorun ücretler değil. Ekmek 1,5 lira olmuş, ulaşım 4 lira olmuş biz 150 lira alsak ne olacak? Zamdan önce otobüs, esnaf zam yapıyor. Bu zamların da önüne geçmemiz lazım. Biz işçinin hakkının verilmesini istiyoruz. Et 60-70 lira ise tüp 100 lira ise yevmiyenin 100 lira olması normaldir” ifadelerini kullandı.

İLKHABER GAZETESİ

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER