Üreticiye çifte darbe

Rusya’dan sonra Irak da, yerel üretimini desteklemek amacıyla Türkiye’den domates ithalatını durdurma kararı aldı

Üreticiye çifte darbe

Üreticiye çifte darbe

 

 

Serhat ŞANLI

ADANA (İLKHABER) - Türkiye'nin domates ihracatında Rusya ile yaşadığı sorunlar devam ederken, üreticiye bir kötü haber de Irak'tan geldi. Irak yerli üretimini desteklemek amacıyla domates ithalatı yapmayacak.

Irak yerel üretimin desteklenmesi amacıyla ve Necef ile Kerbela Vilayetlerindeki artışa bağlı olarak, ayrıca yerel üretimin talebi karşılayacağı düşünülerek domates ithalatını durdurma kararı aldı. 

Domateste yaşanan bu gelişmeler hakkında konuşan TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Adana Şube Başkanı Semih Karademir, Rusya ve Irak’ın domates almayacağı kamuoyunda önemli bir sorun olarak yer alsa da, ihracat verileri, bu sorunun o kadar önemli bir düzeyde olmayacağını, başka pazarlarla bu kaybın telafi edilebileceğini söyledi.

Türkiye’nin domates üretiminin 2016 yılında 12 milyon ton olduğuna değinen Karademir, ‘’Son günlerde kamuoyunda sıklıkla domatesle ilgili haberler yer almaktadır. Bunlara ek olarak Rusya ve Irak’ın domates ithalatı yapmayacağını belirttiler. Rusya`nın ihraç kısıtlaması nedeniyle domates almadığı 2016 yılında, üretimin yüzde 3,86`sı olan 486 bin ton domates ihraç edilmiştir. 2016 ihracat miktarı diğer yıllara göre daha düşük görünmesine karşın, 2013 yılı ihracat miktarından fazladır.’’ dedi.

YENİ PAZARALARA YÖNELME VAR

Yeni pazarlara yönelme olduğuna değinen TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Adana Şube Başkanı Semih Karademir sözlerine şöyle devam etti;

‘’Geçtiğimiz 2016 yılında domates üretimimiz 12 milyon tonu geçmektedir. Üretimin yüzde 4-5`lik kısmı ihraç edilmektedir. İhraç edilen domateslerin yüzde 90-95`i taze olarak gönderilmektedir ve 2016 yılında toplam domates ihracatımız 486 bin ton, gelirimiz ise 240 milyon dolar olmuştur. Ayrıca 2016 yılında Rusya domates alımı yapmamıştır.

2012 yılında domates üretimimizin 560 bin tona denk gelen yüzde 4,93`ü ihraç edilirken, bu miktarın yüzde 3`ü Rusya`ya, kalan 1,93`ü ise diğer ülkelere yapılmıştır. Rusya`nın ihraç kısıtlaması nedeniyle domates almadığı 2016 yılında, üretimin % 3,86`sı olan 486 bin ton domates ihraç edilmiştir. 2016 ihracat miktarı diğer yıllara göre daha düşük görünmesine karşın, 2013 yılı ihracat miktarından fazladır.

Irak`a da domates ihracatımız 2012 yılında 44 bin ton, 2013 yılında 18 bin ton, 2014 yılında 43 bin ton, 2015 yılında 33 bin ton, 2016 yılında ise 90 bin ton olarak gerçekleşmiştir.

Rusya domates ihracatının yapıldığı yıllarda, yüzde 60`ı aşan bir paya sahiptir. 2016 yılındaki ihracat miktarında Irak, Suudi Arabistan, Belarus (Beyaz Rusya) ve Gürcistan`a yapılan ihracat miktarındaki artışlar dikkat çekicidir. Bu ülkelerden Belarus ve Gürcistan`a olan ihracatta görülen ani yükseliş, bu ülkeler aracılığıyla Rusya`ya domates ihracatı yapıldığı olasılığını akla getirmektedir ki, yapılan bazı açıklamalar da bu bilgiyi doğrular niteliktedir.

 

Rusya`nın kendi domates üretimini geliştirmek için bir süre daha Türkiye`den domates almayacağını duyurması, kamuoyunda önemli bir sorun olarak yer alsa da, ihracat verileri, bu sorunun o kadar önemli bir düzeyde olmayacağını, başka pazarlarla bu kaybın telafi edilebileceğini göstermektedir.

Domates ihracatında Rusya ve Irak’ın tutumundan daha önemli konu, düşen pazar fiyatlarıdır. 2012 yılında ihraç edilen domatesin ortalama ton fiyatı 716 dolar iken, 2013 yılında 810 dolar, 2014 yılında 728 dolar, 2015 yılında 675 dolar ve 2016 yılında 494 dolar olmuştur. Bu düşüşün ne kadarının dünya domates fiyatlarından, ne kadarının pazarda yer bulabilmek için fiyat kırılmasından kaynaklandığının tespiti, sorunun çözümü yönünde atılacak adımlar için yol gösterici olacaktır.

Domates fiyatlarının yüksekliğinin, uygulanan ekonomik politikalar göz ardı edilerek, gıda fiyatlarından kaynaklı enflasyonist etkinin nedeni olarak gösterilmesi anlamlı bir değerlendirme değildir.

Tarladan tüketiciye ulaşıncaya kadar ürünlerin 2-3 el değiştirmesi, ürün fiyatlarında artışa yol açan bir unsurdur. Bu unsura ilave olarak, bu yılki fiyat artışlarının nedenleri arasında, arz ve talep arasında yaşanan dengesizliklerden kaynaklı farklı sebepler de bulunmaktadır. Bu yıl tüm Akdeniz havzasında hava sıcaklıklarının 15 Aralık-15 Şubat tarihleri arasında mevsim normallerinin altında seyretmesi, ısıtması tam ayarlanamayan seralarda 3. ve 4. salkımlarda döl zayıflaması nedeniyle verimde yaklaşık yüzde 25-30 oranında azalmaya yol açtı. Geçtiğimiz yıllarda ürün fiyatlarında yaşanan olumsuzluklar, turizmin durumu gibi faktörlerin etkisiyle üreticilerin bazı bölgelerde farklı ürünlere yönelmeleri de üretimde azalmaya yol açarak, domates arzını düşüren bir etken oldu. Arzdaki bu azalmaya karşın, iç ve dış pazarda sera ürünlerine yönelik taleplerinin en yoğun olduğu Nisan-Mayıs aylarındaki talep artışı, domates fiyatlarında beklenenin üzerinde bir artışa neden olmuştur. Domates fiyatları 15-20 gün sonra ikinci ürün domateslerin devreye girmesi, arkasından tarla domateslerinin piyasa girmesi sonucu normal piyasa fiyatlarına inecektir.

Nisan ayı sonundan itibaren domates fiyatlarında görülen artış, Mayıs ayının ilk haftasından itibaren düşmeye başlamıştır. Domates, salçası çıkana kadar günah keçisi görülüp, ezileceğe benziyor.

Güncelleme Tarihi: 05 Haziran 2017, 16:23

ilkhaber


İletişim Hesapları
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER