izmir escort izmir escort izmir escort eskisehir escort eskisehir escort

Gaziantep escort Gaziantep escort Gaziantep escort Gaziantep escort

Osmanlı’da ilk seçimler

Tarih Vakfı Başkanı Prof Dr. Mehmet Ö. Alkan, Osmanlı döneminde gerçekleşen seçimlerde önce halkın milletvekili seçecek olan kişileri seçtiğini, daha sonra ise seçilen bu kişilerin milletvekillerini seçtiklerini söyledi.
Bu haber 2018-06-10 18:55:23 eklenmiş ve 168 kez görüntülenmiştir.

BAYRAM BULUT

ADANA (İLKHABER)- Tarih Vakfı Başkanı Prof Dr. Mehmet Ö. Alkan, Osmanlı döneminde gerçekleşen seçimlerde önce halkın milletvekili seçecek olan kişileri seçtiğini, daha sonra ise seçilen bu kişilerin milletvekillerini seçtiklerini söyledi.

Seyhan Belediyesi tarafından, “Tazimattan Günümüze Seçim ve Demokrasi” konulu panel gerçekleştirildi. Seyhan Yaşar Kemal Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilen panelin konuşmacısı ise, Tarih Vakfı Başkanı ve İstanbul Üniversitesi Siyasi Bilgiler Fakültesi Siyasi Tarih Anabilim Dalı’nda Profesör Doktor Mehmet Ö. Alkan oldu. Alkan panelde geçmişten bu güne kadar yapılan seçimlerin siyasi tarihleri ve demokrasi konuları hakkında bilgiler verdi. Tarihte ilk seçimler 1877 yılında yapılmaya başlandığını belirten Alkan,  şuana kadar 33 genel seçimin yapıldığını vurguladı.  1877 yılında yapılan seçim kanunun 1943 yılına kadar kullandığını söyleyen Alkan, 1923 yılından, 1943 yılına kadar olan 6 seçim sürecinin tek partili seçim ile gerçekleştiğini işaret etti.

SEÇİMLERİN İCADI 19. YÜZYILA DAYANIYOR

Seçimlerin Osmanlıda ki ilk icadının 19. Yüz yıla dayandığını savunan Alkan, “Seçimin Osmanlı’da icadı 19. Yüzyıl. Bu tarihte yerel seçimler başlıyor ilk defa. Devletin belli bölgelerde vergi almasını kolaylaştırmak amacıyla oluşturduğu kurumlar nedeniyle seçimler yapılıyor. Devlet Adana’dan vergi alacam nasıl adaletli olur, yerel kaynaklardan bu konuda insanlara danışayım. O insanlar bize fikir üretsin biz ona göre oradan vergi alalım. Mali kurullar oluşturuluyor Tanzimat döneminde. Bu mali kurullara da yöreden insanlar seçimle gelmeye başlıyorlar. Seçmen olabilmeniz için akıllı olacaksınız, itibar sahibi olacaksınız, yörenin önde gelen erkeklerinden olacaksınız. Mal mülk sahibi olacaksınız. Bu seçimlerde kendilerini aday olarak yazdıranlar kadı huzurunda, mahkeme üzerinde yani bir salonda toplanıyorlar. Adaylar seçmenlerin karşısına çıkıyor. O adayın seçilmesini isteyenler bir tarafa seçilmesini istemeyenler diğer tarafa geçiyor. Hangi taraf çoğunluksa o aday seçilmiş veya red edilmiş oluyor. Biz buna doğrudan demokrasi uygulaması diyoruz.” dedi.

GENEL SEÇİMLERİN BAŞLAMASINA KAYNAKLIK

1871 yılında artık Türkiye ve Osmanlı’nın her yerinde yerel seçimlerin yapılmaya başlandığını kaydeden Alkan, “Yerel seçimler muasır meclisi ve ya memleket meclisi olarak uygulanmaya başladı ve çok ilginç bir demokrasi tecrübesi yarattı. Hatta şöyle ki bu demokrasi tecrübesi bir müddet sonra il genel meclislerinin il idaresi kanununa göre oluşturulması ve il genel meclisine seçilecek üyelerin yöntemi olarak da benimsendi. 1864’de Tuna vilayetinde başlayan bu il idaresi uygulaması 1871 yılında bütün ülkede yaygınlaştırıldı. Yani 1871 yılında artık Türkiye ve Osmanlı’nın her yerinde yerel seçimler yapılıyordu. Seçimle gelen il idare kurulları vardı. İstanbul hariçtir ama bu il idare kurumları Türkiye’de genel seçimlerin başlamasına da kaynaklık edecek. 1877 yılından itibaren daha önce söylediğim gibi 6 genel seçim yapılacak.” yeklinde konuştu.

İLK SEÇİMLER

Alkan,  ilk seçmenlerin asıl seçmenleri seçtiği bir sistemin olduğundan bahsederek,  “İlk anayasa 1876’da ilan edildi. İlk parlemento da 18 Mart 1877’de açıldı Türkiye’de. İlk seçimler 1877 -1946 yılına kadar iki evrede yapılmıştır. Öncelikle birinci seçmenler ikinci seçmenleri seçer, ikinci seçmenlerde milletvekillerini, mebusları seçerler. Birinci seçmenler seçme hakkına sahip olan herkes, ikinci seçmenler o yörenin daha fazla okumuş, daha fazla vergi veren, bugün kanaat önderi dediğimiz kişilerinden oluşuyor. Yani Adana’da toplam birinci seçmen nüfusu diyelim ki 100 kişi oluyor. Bu kişiler 10 kişi seçiyor. Kalan 10 kişide milletvekillerini seçiyor.  Bu genele güvensizlikten kaynaklı bir sistem.  Daha sonra zamanın dar olduğu bir zamanda seçim yapılacak. Dediler ki yerel idare kurullarında olanlar birinci seçmen olsun. Onlar milletvekillerini seçsin ve öylede oldu. ” ifadelerini kullandı.

 

‘PARLEMENTO AÇMAK BÖLÜCÜLÜKTÜR’ ÇIKIŞI

Parlemento açmanın bölücülük olduğu nedeniyle itiraz edenlerin olduğunu dile getiren Alkan, “Türkiye’nin ilk parlementosu yerel seçimlerde seçilmiş isimlerin seçiminden oluşan çok ilginç yerel demokrasi ile, milli ulusal demokrasi arasında bir karma haline geldi.  Meclis açmak Osmanlı’da çok tartışıldı. “Çok milletli insanlar buraya gelecek. (Arabı, Kürdü, Çerkesi gibi…) herkes kendi milletini savunacak. Siz bu parlementoyu açmakla hata yapıyorsunuz. Parlemento açmak dolayısıyla bir bölücülüktür.”  şeklinde bir tepki oldu. Buna karşı itiraz edenlerde, bunun tam tersine, ’parlemento insanı birleştirir’ dediler. Onların dedikleri de çıktı. Şöyle çıktı ilk parlemento 130 kişiden 115 kişi seçildi. Müslüman olmayanlarda vardı bunların içinde. İlk parlemento açıldığı zaman 115 mebusun 69’u Müslüman, 46’u gayrimüslimdi. Bu insanlar hakikaten etnik kimlik savunucuğumu yaptılar. Tabi ki hayır. Örneğin Basın Kanunu  hazırlarken, örneğin Belediye Kanunu hazırlarken yapılan konuşmalar, işler son derece demokratik ülkenin çıkarlarını koruyan konuşmalar yaptılar.” diye konuştu.

RUSYA SAVAŞ AÇTI

Alkan, Rusya’nın Osmanlı’nın Hristiyanlara eziyet ediyorsunuz söylemleri üzerine savaş atığını aktararak, “1877 yılında yapılacak seçim esnasında, Rusya Osmanlı’ya savaş açacak. Savaş açma nedeni de şu siz sınırlarınız içerisinde ki Hıristiyanlara eziyet ediyorsunuz. Ben size savaş açtım. Sizi yendikten sonra Hıristiyanların durumunu düzeltip, geri çekileceğim şeklinde bir tavır takındılar. Bu savaş açıldığında ilk konuşan mebuslar gayrimüslim mebuslar. Dedikleri,  “Rusya kim oluyor?” Biz onların himayesine muhtaç değiliz. Burası Osmanlı, ben Ermeni’yim, ben Katolik’im, ben Rum’um, ben Musevi’yim ve ben Osmanlı Parlementosundayım ve ben kendi hakkımı kendim savunurum. Rusya’ya ne oluyor. Ne diye bizi bahane ederek Osmanlı’ya savaş açıyor diyorlar.” dedi.

İLK SEÇİM SANDIĞI

Dönemin fotoğraflarını ve granürlerini gösteren Alkan, ilk seçilen milletvekilleri, ilk kullanılan seçim sandığı hakkında bilgiler verdi. Dönemin milletvekillerinin Dolma Bahçe Sarayı’nın içerisinde tören salonunda Abdulhamit’in huzurunda bir araya geldiklerini anlatan Alkan, burada yapılan serenominin ardından milletvekillerinin ilk parlementolarına gittikleri dile getirdi.

GAYRİ MÜSLİMLER OSMANLI’YA KATILDI

93 Harbinde Osmanlı’ya katılan bölük bölük gayrimüslim taburlarının bulunduğunu ifade eden Alkan, “Müslümanlarla birlikte Rusya’ya karşı savaşmışlardır. O nedenle dönemin paşası Osmanlı’nın üzerine bir haç işareti koymuştur. Gelen gayrimüslimlerde o barikatta kendilerini görsünler ve yabancı hissetmesinler diye. Savaş sonrasında Osmanlı Parlementosu 2. Abdulhamit tarafından kapatıldı. Çünkü çok ağır eleştirdiler milletvekilleri Abdulhamit’i, şimdiki Yeşilköy’e Rus Ordusu geldiğinde bir toplantı yaptı. Milletvekillerine akıl danışmak istedi. O milletvekillerinden bazıları da, “İş işten geçmiş, düşman kapımıza gelmiş, bizi buraya çağırıyorsunuz, başarısızlığınıza ortak mı arıyorsunuz” diyor. ”  dedi.

MECLİS 30 YILLIĞINA TATİL EDİLDİ

Alkan sözlerini şöyle sürdürdü; “Abdulhamit’in siniri boşalıyor ve meclisi 14 şubat tarihinde,” tatil ettim” diyor. Ve 1908 yılına kadar Osmanlıda parlemento 30 yıl olmuyor. İlk parlemento 1908 yılının Aralık ayında Osmanlı’da açıldı. Araya 31 mart olayı girdi. Meşrutiyet deneyimi sona erdi 1911 yılına kadar. 1911 yılında bir ara seçimi yapıldı. Ara seçimde muhalefet partisinin adayı bir oy farkla seçimi kazandı. 1912 yılında  erken seçimler yapıldı. 1877 parlementosu ‘intihab-ı mebusan kanunnamesi’ adıyla bir seçim yasası yapılmış ama o dönemde uygulanmamıştı. İlk kez yaklaşık  30 yıl sonra 1908’de uygulanacaktı. Üstelik 1877 yılında hazırlanan bu seçim yasası bazı değişikliklerle 1946’ya kadar yaklaşık 70 yıl yürürlükte kaldı. 1946’ya kadar uygulanan seçim sistemi iki dereceli ve basit çoğunluk şeklindeydi.”  

‘PADİŞAHIM ÇOK YAŞA’ YAZISI

Parlementodan bir tarihi fotoğraf gösteren Alkan, “Bakın bu fotoğrafın üzerinde bir yazı yazıyor. Osmanlıca bilen varsa ne anlama geldiğini görebilir. Şimdiki parlementomuzda, “Hakimiyet egemenlik kayıtsız şartsız milletindir yazar.” Ama bu fotoğrafta meclis başkanının arkasındaki yazıda ‘Padişahım çok yaşa” yazıyor. Yapılan seçimlerde sandık başlarında, papazlar hahamlar, hocalar, her kesimden insanlar vardı. Beyaz kıyafet giyinmiş bir kadında yer alırdı. Osmanlı döneminde kadınlar parlementoyu bastılar. Bizim oy hakkımız yok ama müzakereleri izleyelim dediler. Onlara bir loca ayrıldı ve oradan meclisi izlemeye başladılar.” şeklinde konuştu.

OSMANLI’NIN SON SEÇİMİ

Osmanlı’nın son seçimi 1919’un son baharında yapıldığını kaydeden Alkan,  sözlerine şöyle devam etti, “Ülke fiilen işgal edilmişti. Yunan ordusunun işgal ettiği İzmir’de seçimler yapılamadı. Adana’da seçimler yapılamamıştı. Ama İstanbul’daki Adanalılar gizlice toplanarak ikinci seçmenlerini seçtiler. Bunlarda 4 mebus seçerek son Osmanlı Parlementosu’na gönderdiler. Seçimler öncesinde yaklaşık 50’ye yakın siyasi parti veya dernek kuruldu. Seçimleri Mustafa Kemal Atatürk’ün önderlik ettiği Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adayları büyük bir çoğunlukla kazandılar. Bu arada ilk kez sosyalist bir mebus, Numan Usta parlementoya gerdi. Son Osmanlı meclisi 12 Ocak 1920’de Fındıklı’daki binada toplandı. Anadolu hareketlerinin lideri Mustafa Kemal, bu Meclise Erzurum Mebusu olarak seçilmiştir. Amacı kendisini meclis başkanı seçtirmekti. Bu meclis, Misak-ı Milli 28 Ocak 1920’de kabul etti.  Erzurum ile Sivas Kongrelerindeki kararları a onayladı. Emperyalistler işgalde sınır tanımıyordu. Fiilen zaten işgal edilmiş olan başkent İstanbul, 16 Mart 1920’de tam anlamıyla işgal edildi. 

MECLİS KÜRSÜSÜNE SİYAH BEZ ÖRTÜLDÜ

Son Osmanlı  Meclis-i Mebusan’ı 18 Mart 1920’de son toplantısını yapmış ve 5 Nisan 1920’de de kürsüye siyah bir bez örtülerek 1877’de kurulmuş olan Osmanlı Parlementosu tarihe kavuşmuştur. 1923 Haziran de ilk Meclis’te partiler yoktu. İki grup vardı. Birinci grup, Mustafa Kemal Paşa’nın liderliğindeki Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti grubuydu. Diğeri ise, İkinci Grup olarak adlandırılan muhalif  gruptu. Bu grup seçimlerden önce  seçim yasasında  değişiklik yaparak Mustafa Kemal Paşa’nın seçilmesini olanaksız kılmak istedi ama başaramadı. İkinci gurup Lozan Anlaşmasına  yönelik eleştirilere başlamıştı. Anlaşmanın imzalanmasını tehlikeye atmak istemeyen Gazi Mustafa Kemal Paşa seçimlere gidilmesine karar verdi. Müdafaa_i hukuk gurubu ise her bölgeden milletvekili listelerini kendisi hazırladı. Seçimlerde verilen sözlerden biride seçim sonrasında Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin Halk Fıkrası’na dönüşeceğiydi. Seçim vaadi olarak 9 Umde yayımlandı. Bunlar arasında hakimiyetin kayıtsız şartsız milletin olacağı, saltanatın kaldırılma kararının değişmeyeceği, ülkede asayiş ve güvenliğin sağlanacağı, mahkemelerde adaletin daha hızlı sağlanmasının temin edileceği, askerlik süresinin kısalacağı gibi vaatler vardı.”

SUİKAST SONRASI SÖYLENDİ

Alkan, “Benim naciz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar olacaktır” sözünü söyleyen Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün bu sözü kendisine düzenlenen suikastin ardından İzmir’de gerçekleştirdiği balkon konuşmasında söylediğini belirtti. 31 seçimlerinde ilk defa işçi mebusların parlemontoya girdiğine dikkat çeken Alkan, “Kadınlarda ilk defa parlementoya girdi. Kadınların meclise girmesiyle Gazi Mustafa Kemal meclisi bayanlar ve baylar diyerek meclisi açtı. Eskiden efendiler ve ya baylar diye meclisi açardı.” dedi.

KADIN SİYASİ HAKLARI

Kadınların siyasal haklarını aradığını belirten Alkan, “1927 seçimleri öncesinde kadınların siyasal hakları yine gündeme geldi. Aslında ilk girişim 1923 seçimleri sırasında yaşanmıştı.  Nezihe Muhittin öncülüğünde  Kadınlar Halk Fırkası adlı bir siyasal parti kurulması için çalışmalar başlamış ancak faaliyetlerine izin verilmemişti. Sonra yerine Kadınlar Birliği kuruldu. Kadınlar Birliği 1927 seçimlerinden önce siyasal halkların elde edilmesi için etkinliklerini yoğunlaştırdı. Bu konuda anayasa değişikliklerini gündeme getirdi. Ancak başarılı olmadı. Bu amaçla toplantı ve mitingler yaptılar. Bunun üzerine kadınlar seçimlerde oy kullanmasalar bile, kadınların belirlediği 3 erkeği mebus odayı olarak göstermek istediler. Ankara’ya giderek Mustafa Kemal Paşa’yla bu konuyu görüşmek istediler. Kadınların siyasal haklarının basında geniş bir tartışma konusu haline gelmesini sağladılar. Erkeklerin büyük bir kısmı bu isteklerle dalga geçtiler. Kadın haklarının kadınlar hamamında konuşulacak bir konu olduğunu söylediler. 3 yıl sonra söylediklerini yutmak zorunda kaldılar. Kadınlar, Mustafa Kemal Paşa’nın da onayıyla belediye seçimlerine katılma hakkını elde etmişlerdi.” ifadelerini kullandı.

Daha sonraki seçim dönemlerinden örnekler vererek konuşmasına devam eden Alkan, 2018 genel seçimlerine de vurgu yaptı. Konuşmanın ardından gerçekleşen soru cevap bölümünün ardından panel son buldu.

ETİKETLER :
Yorumlar
Adınız :
E-Mail :
Başlık :
Yorumunuz :
Güvenlik :
Değiştir  
Toplam 0 yorum. Tüm yorumları okumak için tıklayın.
Diğer GÜNCEL haberleri
Köşe Yazarları
 ‹ 
 › 
E-Mail Bülten Kaydı
Arşiv Arama
- -
Anket
İlhaber Gazetesi Web Sitesi
© Copyright 2013 İlkhaber Gazetesi. Tüm hakları saklıdır. Bu site Gazi SOFT haber yazılımı alt yapısı ile yapılmıştır.
GÜNDEM
Kadına Şiddet
Anayasa Haberleri
Trafik Kazaları
Yerel Seçimler
SPOR
Galatasaray
Fenerbahçe
Basketbol Haberleri
Şampiyonlar Ligi
SİYASET
Recep T. Erdoğan
Devlet Bahçeli
Kemal Kılıçdaroğlu
AKP Haberleri
EĞİTİM
A.Ö.L.
Eğitim Haberleri
Eğitim Bakanlığı
Eğitim Portalı
DÜNYA
M.E.B.
Adalet Bakanlığı
Avrupa Haberleri
Amerika Gündemi
Suriye İç Savaş
Arıkan Meselesi

sex shop istanbul   sex shop   seks shop   usa sex toys   seks shop istanbul   seks shop istanbul   seks shop istanbul   vibratör   realistik penis   realistik vibratör   gay sex shop   bdsm   anal vibratör   belden bağlamalı   strapon   zenci vibratör   sex makinesı   pet shop   iç giyim   jartiyer iç giyim   sinop otelleri   sinop otelleri   sinop otelleri   sinop otelleri   sinop otelleri   sinop otelleri