Yeteneklerimi Övmeyin: Anneler ve Babalar Dikkat!


Bu makale 2018-06-18 19:28:20 eklenmiş ve 414 kez görüntülenmiştir.
Dr. Egemen Hanımoğlu

Çocuklarınızı övmenizin derin ve kalıcı sonuçları olduğu tartışmasız bir gerçektir, ancak çoğu ebeveyn bu konuda yanlış yapmakta.

“Her zamanki gibi çok zekisin!"

“Çizime bak. Sen çok iyi bir sanatçısın! ”

Ebeveynler, çocuklarının yeteneklerini övmenin iyi bir şey olduğunu düşünürler, çünkü özgüvenlerini artırır ve başarının yolunu açar. Diğer yandan son zamanlarda yapılan araştırmalara göre, çocukların özellikle yetenekleri nedeniyle övülmeleri, öğrenme sevgisini yok etmekte ve başarısızlıkla başa çıkma yetilerini köreltmektedir.

Çocukların dünyaya bakış açılarını etkileyen iki temel düşünce yapısı vardır. Sabit düşünce yapısında, zeka ve yetenek gibi nitelikler her birimize ayrı ayrı işlenmiştir ve bunların değiştirilemeyeceğine inanılır. Örneğin, ya zekisindir ya da değilsindir. Sporda iyisindir ya da değilsindir. Gelişime dayalı düşünce yapısında ise niteliklerin sonradan şekillenebileceğine inanılır. Örneğin iyi stratejiler ve başkalarının rehberliği yoluyla yeteneklerinizi geliştirebilirsiniz.

Bu iki düşünce yapısı, insanların başarıyı ve başarısızlığı nasıl algıladıklarını etkiler. Sabit düşünce yapısına sahip insanlar, başarının kişinin yeteneğine bağlı olduğuna ve başarısızlığın kişinin yeteneksizliğinden kaynaklandığına inanır. Sonuç olarak, başarısızlık durumunda kendilerini “yetersiz” olarak etiketleyerek edilgen hale gelirler. Zorluklardan kaçarlar, çünkü hata yapmak ve risk almak istemezler.

Gelişime dayalı düşünce yapısına sahip insanlar başarısız olduklarında, nedeninin çaba veya beceri eksikliği olduğunu bilir ve bunların geliştirilebilecek şeyler olduğuna inanırlar. Böyle durumlarda kendilerini “yetersiz” olarak görmezler, izledikleri strateji ya da gösterdikleri çaba yetersizdir. Bunların tamamı geliştirilebilir ve öğrenilebilir durumlardır.

Tahmin edebileceğiniz gibi bu düşünce yapıları okulda, işte, ilişkilerde ve diğer birçok yaşam alanında başarı üzerinde büyük bir etkiye sahiptir. Peki, övgü düşünce yapısını nasıl etkiler?

Çocukların yeteneklerini övmek, sabit düşünce yapısını güçlendirir. Başarılı olduklarında yeteneklerini övdüğünüz zaman (Örneğin, bir sınavdan yüksek not aldığında zeki olduğunu söylemek gibi) aslında başarının yeteneğe bağlı olduğunu iletirsiniz. Ayrıca, başarısızlığın yetenek eksikliğinden kaynaklandığına dair istemsiz bir mesaj da göndermiş olursunuz. Bu durum, çocukların başarısızlıktan korkmasına ve zor işlere girişmekten vazgeçmesine neden olur.

Yapılan bir araştırmada, beşinci sınıf öğrencilerine IQ testinden orta derecede zor sorular sorulmuştur. Çocukların tamamı performanslarından dolayı (sonuçlar genel olarak çok iyidir) övülmüşlerdir. Ancak bu çocuklardan bazıları sadece zekalarından dolayı övülmüşlerdir: “Vay… bu gerçekten çok iyi bir skor. Bunun için oldukça zeki olmalısın.” Diğer çocuklar ise gösterdikleri çaba için övülmüşlerdir: : “Vay… bu gerçekten çok iyi bir puan. Gerçekten çok çalışmış olmalısın.” Düşünüldüğü gibi, zekalarından dolayı övülen çocuklar sabit düşünce yapısı geliştirmiş ve deneyin ikinci aşamasındaki daha zor problemler karşısında başarısız olunca, motivasyonlarını kaybedip tekrar denemekten vazgeçmişlerdir. Bunun aksine, gösterdiği çaba için övülen çocuklar deneyin ikinci aşamasında başarısızlık karşısında pes etmeyip yeni stratejiler geliştirmeye çalışmışlardır. Motivasyonlarının daha yüksek olduğu gözlenmiştir.

Peki çocukların yeteneklerini övmek kötü bir fikirse, ebeveynler ne yapmalı? Aslında yapılması gereken çabayı övmektir yani çocuklar başarılı olduğunda, başarıya giden süreci övmelisiniz:

“Matematik sınavın için ne kadar çok çalıştığını fark ettim. Gerçekten çok emek verdin. ”

“Sonunda bisikletini sürüyorsun. İşte budur! Her düşmenden sonra vazgeçmeyip başarana kadar tekrar denemen çok hoştu.”

“Bu güzel bir resim olmuş. Farklı renkleri denemiş olman çok güzel. ”

Çocuklar başarısız olduğunda, teselli ödülü olarak çabalarını takdir etmemeliyiz. Bunun yerine, onları deneyimlerden öğrenmeye ve gelişmeye teşvik etmeliyiz:

“Bu sınav için çok çalıştığını biliyorum. Daha iyi sonuçlar veren başka çalışma stratejileri bulabilir miyiz? ”

“İlk denemede bir şaheser çizemezsin. Denemeye devam. Her denemende, daha iyi bir sanatçı oluyorsun. ”

Başarısızlık, gelişme için muazzam fırsatlar sunmaktadır. Çocuğunuzun bu fırsatlardan yararlanmasını sağlayın. Biraz yapıcı eleştiriden korkmayın.

Dikkat! Birçok insan, performanslarına bakılmaksızın çocukların çabalarına övgüde bulunulması gerektiğine inanmaktadır, ancak bu da yanlıştır. Çocuklar iyi olmadığında övgü anlamsızdır. Çaba, öğrenme sürecinin bir parçasıdır, ancak tek başına yeterli değildir. Çocuklar başarılı olduğunda, çaba ve strateji övülmelidir. Başarısız olduklarında ise, başka bir strateji bulmalarına yardımcı olunmalıdır

Başarılı çocuklar yetiştirmenin en iyi yolu onlara zorlukları sevmeyi, hatadan korkmamayı, çaba göstermeyi ve yeni stratejiler aramayı öğretmektir.

Yorumlar
Adınız :
E-Mail :
Başlık :
Yorumunuz :
Güvenlik :
Değiştir  
Toplam 0 yorum. Tüm yorumları okumak için tıklayın.
Diğer yazıları...
Köşe Yazarları
 ‹ 
 › 
E-Mail Bülten Kaydı
Arşiv Arama
- -
Anket
İlhaber Gazetesi Web Sitesi
© Copyright 2013 İlkhaber Gazetesi. Tüm hakları saklıdır. Bu site Gazi SOFT haber yazılımı alt yapısı ile yapılmıştır.
GÜNDEM
Kadına Şiddet
Anayasa Haberleri
Trafik Kazaları
Yerel Seçimler
SPOR
Galatasaray
Fenerbahçe
Basketbol Haberleri
Şampiyonlar Ligi
SİYASET
Recep T. Erdoğan
Devlet Bahçeli
Kemal Kılıçdaroğlu
AKP Haberleri
EĞİTİM
Eğitim Haberleri
Eğitim Bakanlığı
A.Ö.L.
Eğitim Portalı
DÜNYA
Avrupa Haberleri
Amerika Gündemi
Suriye İç Savaş
Arıkan Meselesi