
ABD Başkanı Donald Trump, İran ekonomisini hedef alan yaptırım stratejisinde vites yükseltti. Beyaz Saray'dan yapılan son dakika açıklamasına göre, Tahran yönetimiyle ticari ortaklığını sürdüren ülkelere yönelik "cezalandırıcı" nitelikteki yeni gümrük vergisi uygulaması resmen başladı. 7 Şubat 2026 itibarıyla devreye giren kararname, ABD pazarına girmek isteyen birçok ülkeyi zor durumda bırakacak.
BEYAZ SARAY: "OLAĞANÜSTÜ TEHDİT SÜRÜYOR"İmzalanan başkanlık kararnamesinin gerekçesinde, İran'ın faaliyetlerinin ABD'nin ulusal güvenliği ve dış politikası üzerinde oluşturduğu risklere dikkat çekildi. Washington yönetimi, mevcut durumu "olağanüstü ve alışılmadık bir tehdit" olarak nitelendirerek, bu tehdidi finanse ettiği düşünülen ticaret ağlarını hedef tahtasına oturttu.
Yeni düzenlemeye göre; İran’dan mal veya hizmet tedarik eden, doğrudan ya da dolaylı yoldan bu ülkeyle çalışan devletlerin ABD'ye ihraç ettikleri ürünlere yüzde 25 oranında ek gümrük vergisi uygulanabilecek.
TÜRKİYE RİSK ÇEMBERİNDETrump'ın 12 Ocak'ta sosyal medya üzerinden sinyalini verdiği ve bugün resmiyet kazanan kararda, yaptırım riski taşıyan ülkeler listesi de netleşmeye başladı. İran ile köklü ticari ilişkilere sahip olan Türkiye, listenin dikkat çeken ülkeleri arasında yer alıyor.
ABD Ticaret ve Dışişleri Bakanlıklarının mercek altına alacağı ve potansiyel ek vergiyle karşı karşıya kalabilecek diğer ülkeler ise şunlar:
Çin
Almanya
Hindistan
Japonya
Güney Kore
HEM MÜZAKERE HEM YAPTIRIM SOPASIWashington'ın bu sert ekonomik hamlesi, diplomatik arka kapı diplomasisinin sürdüğü bir dönemde geldi. Geçtiğimiz Cuma günü Umman’ın başkenti Maskat’ta, ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi arasında sürpriz bir temas gerçekleşmişti.
Tarafların "iyi bir başlangıç" olarak yorumladığı ve Trump'ın "müzakereye açık kapı bıraktığı" bu görüşmelerin hemen ardından gelen vergi kararı, ABD'nin "havuç ve sopa" politikasını eş zamanlı yürüttüğü şeklinde yorumlandı.
SÜREÇ NASIL İŞLEYECEK?Yürürlüğe giren mekanizmaya göre ABD Ticaret Bakanlığı, İran ile ticaret hacmi bulunan ülkeleri tespit ederek raporlayacak. Bu raporlar doğrultusunda, hangi ülkeye ne oranda vergi uygulanacağına dair son sözü ABD Başkanı söyleyecek. Başkan Trump, ilgili ülkelerin atacağı adımlara göre vergi oranlarını değiştirme veya kaldırma yetkisini elinde bulunduracak.