Orta Doğu'da tırmanan gerilim nedeniyle Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatın durma noktasına gelmesi, petrolün varil fiyatının bir yıl boyunca 100 dolar seviyesinde kalması halinde dünya ekonomisinde 500 milyar dolarlık devasa bir şok yaratabilir.
Küresel enerji piyasaları, Orta Doğu'da stratejik geçiş güzergahı olan Hürmüz Boğazı'nın "fiilen" kapalı kalmasıyla birlikte ciddi bir arz kriziyle karşı karşıya kaldı. Günlük yaklaşık 20 milyon varil ile dünya petrol talebinin yüzde 20'sinin taşındığı bu kritik noktada ticaretin durma noktasına gelmesi, arz endişelerini derinleştirerek fiyatları yukarı yönlü baskılıyor. Uluslararası Enerji Ajansı, mevcut durumu "dünya petrol piyasası tarihindeki en büyük arz kesintisi" olarak nitelendirirken, günlük 10 milyon varillik kapasitenin devre dışı kalabileceği uyarısında bulundu.
FITCH RATINGS'TEN KÜRESEL GSYH UYARISIUluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings'in analizine göre, petrol fiyatlarındaki yükselişin kalıcı olması küresel büyüme üzerinde sert etkiler bırakabilir. Fitch Ratings Başekonomisti Brian Coulton, petrolün varil fiyatının 100 dolar seviyesinde kaldığı "olumsuz senaryoda" dünya ekonomisinin ciddi bir tehdit altında olduğunu vurguladı. Coulton, "Ancak petrol fiyatlarının bir yıl 100 dolar seviyesinde kalması halinde, dört çeyrek sonunda küresel gayrisafi yurt içi hasıla yarım puan daha düşük olabilir. Bu da 500 milyar dolarlık bir şok anlamına gelir." ifadelerini kullandı.
ARZ KISITI ENFLASYONİST BASKIYI KÖRÜKLÜYORPetrol piyasasında yaşanan dalgalanma sadece enerji maliyetlerini değil, küresel tedarik zincirlerini de olumsuz etkiliyor. Brent türü ham petrolün varil fiyatı, saldırılar öncesindeki 73,01 dolar seviyesinden 114,3 dolara kadar yükselerek Haziran 2022'den bu yana en yüksek seviyesini test etti. Fitch Başekonomisti Coulton, fiyat artışlarının uzun süre devam etmesi durumunda enflasyonun keskin bir yükseliş gösterebileceğini ve ekonomik büyümenin belirgin şekilde yavaşlayabileceğini belirtti. Coulton ayrıca, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması durumunda fiyatların hızla gerileyebileceğini de sözlerine ekledi.
KÖRFEZ EKONOMİLERİ GELİR KAYBIYLA KARŞI KARŞIYAEnerji sevkiyatındaki aksaklıklar, ekonomileri büyük ölçüde petrol ve gaz gelirlerine bağlı olan ülkeleri de sarsıyor. ING Think analizine göre piyasalar, Hürmüz Boğazı'ndaki kesintinin uzun sürebileceği ihtimalini fiyatlamaya devam ediyor. Chatham House Analisti David Butter ise petrol ihraç eden Körfez ülkelerinin ağır bir gelir kaybı yaşadığını, ithalatçı ülkelerin ise artan yakıt maliyetleri ve döviz kriziyle mücadele ettiğini belirtti. Özellikle bütçe gelirinin yüzde 90'ını petrol ihracatından sağlayan Irak'ta, sevkiyatın durmasının kamu maaşları ve emeklilik ödemelerinde zorluklar yaratabileceği öngörülüyor. Katar'ın ise LNG ihracatındaki bir aylık kesinti nedeniyle mali kaybının en az 4 milyar dolar olması bekleniyor.