Anayasa Mahkemesi (AYM), sürekli işçi kadrolarına geçirilen işçilere tayin hakkı tanımayan düzenlemeyi Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti.
Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yer alan karara göre, sürekli işçi kadrosunda çalışan bir işçi, yer değişikliği talebinin iş yeri tarafından reddedilmesi üzerine dava açtı. Davası reddedilen işçinin dosyayı temyiz etmesi üzerine Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, yargılama konusu düzenlemede Anayasa'ya aykırılık bulunduğu gerekçesiyle AYM'ye iptal başvurusunda bulundu.
Başvuruda, 1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye 1 Şubat 2018 tarihli ve 7079 sayılı Kanun'un 118. maddesiyle eklenen geçici 23. maddenin beşinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan "çalıştırıldıkları teşkilat ve birimde" ifadelerinin, sürekli işçi kadrosuna geçirilen işçilere tayin/yer değiştirme imkanı tanımadığı bildirildi.
Başvuruyu görüşen Yüksek Mahkeme, anılan düzenlemede yer alan "çalıştırıldıkları teşkilat ve birimde" hükmünü Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti. İptal hükmünün 9 ay sonra yürürlüğe girmesi kararlaştırıldı.
KARARIN GEREKÇESİNDEN
AYM'nin kararında, Anayasa'nın 49. maddesi uyarınca devletin, "çalışanların korunması", "iş sözleşmesinin zayıf tarafı olan işçinin korunmasına yönelik düzenlemeler yapılması" ve "işçi-işveren ilişkilerinde dengenin sağlanması" adına pozitif yükümlülüklerinin bulunduğu kaydedildi.
İptali istenen düzenlemenin, sürekli işçi kadrosuna geçişi yapılanlara, kadroya geçişten önce çalıştırıldıkları teşkilat ve birim dışında görevlendirme imkanı tanınmadığı belirtilen kararda, ilgililerin yer değişikliği talep etmelerini gerektirecek belirli nedenlerin ise ortaya çıkabileceği ifade edildi.
Genel anlamda işçilerin yer değişikliği taleplerinin değerlendirilmesinin, işverenlerin iş hukuku bağlamında sahip oldukları yönetim yetkisi kapsamında kaldığına işaret edilen kararda, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu uyarınca iş ve kadro durumunun imkan tanıması durumunda işçinin makul görülebilecek nedenlere dayanan yer değişikliği taleplerinin işverence karşılanması gerektiği aktarıldı.
İptali istenen düzenlemenin, ilgili teşkilat ve birimdeki işleyişin aksamasını önlemek amacıyla getirildiği belirtilen kararda, "İşçilerin yer değişikliği taleplerinin karşılanmasının her durumda anılan işleyişin bozulmasına neden olacağı söylenemez." değerlendirmesine yer verildi.
Söz konusu tayin yasağının, mahkemelerin denetimine de imkan tanımadığı, bunun Anayasa'ya aykırı olduğu belirtilen kararda, şunlar yer aldı:
"Bu itibarla işçilerin makul nedenlere dayanan yer değişikliği taleplerinin işverence iş ile kadro durumu çerçevesinde değerlendirilmesine ve bu kapsamda alınacak kararların hukuka uygunluğunun yargı mercilerince denetlenmesine imkan tanımayan kuralın devletin çalışanların korunmasına yönelik yükümlülükleriyle bağdaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Anayasa Mahkemesi, açıklanan gerekçelerle kuralın Anayasa'ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir."