Duman: 21 Mayıs 1864 Çerkes Sürgünü, Çerkes halkı için derin bir acı ve büyük bir trajedidir

Adana Çerkes Kültür Derneği Başkanı Münevver Duman, 21 Mayıs 1864 Çerkes Sürgünü ve Soykırımı’nın yıl dönümünde değerlendirmelerde bulunarak, yaşanan acıların unutulmaması ve gelecek nesillere aktarılması gerektiğini vurguladı.

Haber Giriş Tarihi: 21.05.2026 13:58
Haber Güncellenme Tarihi: 21.05.2026 13:58

Rusya’nın Karadeniz’e inme politikası doğrultusunda Kuzey Kafkasya’yı ele geçirme amacıyla 1556 yılında başlattığı Kafkas-Rus Çarlığı Savaşı yaklaşık 308 yıl sürdü. Bu süreçte Rus ilerleyişi karşısında Çerkesler büyük kayıplar verdi ve Kafkas Dağları’nın iç bölgelerine doğru geri çekilmek zorunda kaldı. Teslim olan Çerkesler ise ya Çarlık ordusuna katılmaya ya da bölgeden göç etmeye zorlandı. 21 Mayıs 1864’ten itibaren Çerkes toplulukları, başta Osmanlı İmparatorluğu olmak üzere dünyanın farklı bölgelerine sürgün edildi. Resmi olmayan verilere göre yaklaşık 1,5 milyon Çerkes kısa süre içinde sürgüne tabi tutuldu; yol koşulları, salgın hastalıklar ve açlık nedeniyle yaklaşık 500 bin kişi hayatını kaybetti.

Adana Çerkes Kültür Derneği Başkanı Münevver Duman, 1864 Çerkes Sürgünü ve Soykırımı’nın 162. yılı dolayısıyla muhabirimize açıklamalarda bulundu. Duman, 21 Mayıs’ın Çerkes halkının hafızasında derin izler bırakan büyük bir trajedi olduğunu belirterek, “21 Mayıs, Çerkes toplumu için bir yas ve acı günüdür. Kafkasya’daki sürgünün ardından Türkiye’de ve dünyanın farklı bölgelerinde yaşayan Çerkesler için bu tarih, toplumun hafızasında önemli bir yere sahiptir. Yaşanan acıları ve tarihi gerçekleri gelecek nesillere doğru şekilde aktarmak için hepimize önemli görevler düşüyor” dedi.

“21 MAYIS, ÇERKES HALKININ HAFIZASINDA DERİN İZLER BIRAKTI”

21 Mayıs’ın Çerkes toplumu için büyük bir trajedi olduğunu anlatan Başkan Duman, “21 Mayıs, Çerkes toplumu için aslında bir trajedidir. Kafkasya’daki sürgünün ardından Türkiye’de ve dünyanın farklı yerlerinde yaşayan Çerkesler için bu tarih, toplumun geleceği ve çocuklara aktarılması gereken önemli bir gündür. Sürgünü doğru anlatmalıyız. Çerkes Sürgünü hakkında herkesin bilinçlenmesi gerekiyor. Gençlerin dernek etkinliklerine katılması ve yaşananları anlaması büyük önem taşıyor. Bu trajediyi bizzat yaşamış kişilerden dinlemeleri gerekiyor. Bizden sonraki nesillere aktarmak ise çok önemli bir görevdir. Çerkes Sürgünü’nün ardından bazı kişilerde balık yememe gibi hassasiyetler oluşturdu. Sürgünü yaşayan insanların deneyimleri kolay değildir. Annesini, kardeşini veya sevdiklerini kaybeden insanların bu acıları unutması mümkün değildir” şeklinde konuştu.

“ÇERKES SÜRGÜNÜ’NÜ UNUTMADIK, UNUTTURMAYACAĞIZ”

Sürgünün genç nesillere doğru şekilde anlatılması gerektiğini vurgulayan Münevver Duman, “21 Mayıs’ta 1864 Çerkes Sürgünü ve Soykırımı hakkında Adana Çerkes Kültür Derneği’nde bir anma etkinliği düzenleyeceğiz. Bizler, elimizden geldiğince Çerkes Sürgünü’nü anlatmaya çalışacağız. Güzel bir anma programı yapmayı planlıyoruz. Katılım ne kadar fazla olursa 21 Mayıs 1864 Çerkes Sürgünü’nü daha kapsamlı şekilde anlatabiliriz. Bu tür etkinliklerde toplumun duyarlı olması çok önemlidir. Yapılan anma ve benzeri etkinliklere toplum ne kadar ilgi gösterirse, gelecek nesiller de o kadar duyarlı olacaktır. Bu konuda anne ve babalara da önemli görevler düşmektedir; çocukları bu tür anma etkinliklerine getirmeleri büyük önem taşımaktadır. 21 Mayıs 1864 Büyük Çerkes Sürgünü ve Soykırımı’nın yıl dönümünde yaşanan acıları unutmamak ve unutturmamak adına düzenleyeceğimiz anma programına herkes davetlidir” ifadelerini kullandı.