Kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) için çalışmaların son aşamaya geldiği açıklandı. Asgari ücretin üçte birinden az gelire sahip hanelere nakit, konut ve çocuk desteği sağlanması planlanıyor. Başvurular E-Devlet üzerinden yapılacak.
Uzun süredir gündemde yer alan vatandaşlık maaşı uygulamasında detaylar netleşmeye başladı. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın ortak yürüttüğü Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) kapsamında, belirlenen gelir eşiğinin altında kalan ailelere düzenli destek sağlanması hedefleniyor. Uygulamanın ilk etapta pilot illerde başlatılması planlanıyor.
Vatandaşlık maaşı nedir?Vatandaşlık maaşı olarak anılan sistem, gelir seviyesi belirli bir eşiğin altında kalan hanelere devlet tarafından gelir tamamlayıcı destek verilmesini öngörüyor. Model kapsamında hanelerin gelir durumu analiz edilerek aradaki farkın belirli oranlarda karşılanması planlanıyor.
Kimler faydalanabilecek?Mevcut asgari ücrete göre asgari ücretin üçte birinden az gelire sahip olan haneler destek kapsamına alınacak. Bu da toplam hane geliri 9 bin 358 TL’nin altında olan ailelerin sisteme başvurabileceği anlamına geliyor. Gelir kriteri başvurularda belirleyici olacak.
Gelir testi kapsamında SGK kayıtları, gelir idaresi verileri, banka hareketleri ve tapu bilgileri entegre şekilde değerlendirilecek. Hane ziyareti yapılmadan dijital sistem üzerinden inceleme gerçekleştirilecek.
Vatandaşlık maaşı ne kadar olacak?Programda üç farklı destek senaryosu üzerinde duruluyor:
Birinci seçenek: Asgari ücretin yüzde 20’si oranında nakit destek, yüzde 15 konut yardımı, yüzde 5 çocuk desteği.
İkinci seçenek: Yüzde 17 nakit destek, yüzde 12 konut yardımı, yüzde 5 çocuk desteği.
Üçüncü seçenek: Yüzde 15 nakit destek, yüzde 10 konut yardımı, yüzde 5 çocuk desteği.
Konut yardımı kapsamında elektrik, doğalgaz, yakacak ve barınma giderlerine destek verilmesi planlanıyor. Çocuk yardımı ise hane içindeki çocuk sayısına göre hesaplanacak.
Ödemeler nasıl yapılacak?Tüm yardımların tek bir kartta toplanması öngörülüyor. Bazı destekler nakit olarak çekilebilecek, bazı kalemler ise kart üzerinden gıda ve temizlik gibi temel ihtiyaç harcamalarında kullanılabilecek.
Başvurular nereden ve nasıl yapılacak?Vatandaşlık maaşı başvuruları E-Devlet üzerinden alınacak. Gelir tespiti dijital entegrasyonla yapılacak ve sisteme kabul edilen haneler aylık olarak takip edilecek. Uygulamaya ilişkin yasal düzenlemenin hazırlanması bekleniyor.
Ne zaman başlayacak?Yetkililerin açıklamalarına göre sistemin 2026 yılında pilot illerde başlatılması, 2027 yılı itibarıyla ise kademeli olarak ülke geneline yayılması hedefleniyor. Pilot uygulamanın mahalle bazlı olarak hayata geçirilmesi planlanıyor.