Enflasyon verileri Mart ayı için belli oldu: Menemen, tantuni ve lahmacun endeksi ne diyor, sokaktaki fiyatlar neden farklı?

Türkiye ekonomisinin gündeminde Mart 2026 enflasyon verileri ilk sırada yer alıyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından paylaşılan aylık yüzde 1,94'lük artış, piyasaların yüzde 2,40 olan genel beklentisinin gerisinde kaldı. Bu durum yıllık enflasyonun yüzde 30,87 seviyesine çekilmesini sağlarken, vatandaşın mutfağındaki maliyet artışları alternatif ölçümleme yöntemlerini yeniden ön plana çıkardı. Sokaktaki fiyat hareketliliğini takip eden İTO, ENAG ve Türk-İş gibi kurumların verileri ile gıda bazlı özel endeksler, resmi rakamlardan daha farklı bir seyir izliyor.

ENAG VE TÜİK VERİLERİ ARASINDAKİ UÇURUM: "RESMİ VERİNİN İKİ KATINDAN FAZLA" SEVİYE

Mart ayına ilişkin veriler incelendiğinde, farklı kurumların enflasyon hesaplamaları arasında belirgin farklar göze çarpıyor. TÜİK'in aylık bazda yüzde 1,94 olarak duyurduğu artışa karşılık, İstanbul Ticaret Odası (İTO) İstanbul Ücretliler Geçinme İndeksi'nde yüzde 2,97'lik bir yükseliş kaydetti. Akademisyenlerin oluşturduğu ENAG'ın aylık ölçümü ise yüzde 4,10 ile resmi verinin iki katından fazla bir seviyeye ulaştı. Ankara merkezli gıda verilerini paylaşan Türk-İş ise aylık yüzde 1,32 artış bildirdi. Yıllık tabloya bakıldığında ise TÜİK'in yüzde 30,87'lik verisine karşın ENAG'ın yüzde 54,62 seviyesindeki hesaplaması, ölçümleme farklarını keskin bir şekilde ortaya koyuyor.

MUTFAKTAKİ ASIL ENFLASYON MENEMENDE: "BÜTÜN ZAMANLARIN EN YÜKSEK SEVİYESİNE ÇIKTI"

Mutfağın en temel göstergelerinden biri kabul edilen Menemen Endeksi, Mart 2026 itibarıyla çarpıcı sonuçlar verdi. Doç. Dr. Caner Özdurak'ın hesaplamalarına göre; yumurta ve kuru soğandaki fiyat düşüşlerine rağmen, biber ve domatesteki sert yükselişler maliyetleri yukarı çekti. Özdurak, sürece dair şu ifadeleri kullandı: "Mart ayı menemen enflasyonu yumurtada görülen %6.45’lik ve kuru soğandaki %1,92’lik düşüşe rağmen domatesteki %28,26’lık ve çarliston biberdeki %86,27’lik artış nedeniyle aylık %18,40, yıllık ise ile %36,15 olarak gerçekleşti." Sebze fiyatları arasındaki makasın hiç olmadığı kadar açıldığını belirten Özdurak, "Endeks bazında baktığımızda ise Menemen Endeksi 1365,07 seviyesi ile bütün zamanların en yüksek seviyesine çıkmış durumda." dedi.

PARANIN DEĞERİNDEKİ KAYIP TANTUNİYLE ÖLÇÜLDÜ

Prof. Dr. Oğuz Ergin tarafından takip edilen Tantuni Endeksi ise alım gücündeki erimeyi en net gösteren kalemlerden biri oldu. 2020 yılında 200 TL ile yaklaşık 12 adet tantuni alınabilirken, 2026 yılının Mart ayı itibarıyla bu rakamın 1 adedin altına, yani 0.5-1 adet bandına gerilemesi dikkat çekiyor. Asgari ücretle alınabilen tantuni sayısı da yıllar içinde hızla azalarak 160 adet seviyelerinden 60-80 adet bandına kadar çekildi. Güncel piyasa koşullarında bir adet tantuninin fiyatı 350 TL ile 400 TL arasında işlem görüyor.

LAHMACUN ENDEKSİNDE KORKUTAN ARTIŞ

Research İstanbul SUSAM tarafından hazırlanan Lahmacun Endeksi (LE) verileri de gıda enflasyonundaki katılığı doğruluyor. Mart 2026'da lahmacun fiyatları aylık bazda yüzde 2,15 artış göstererek TÜİK'in genel enflasyon verisinin üzerine çıktı. Türkiye genelinde bir adet lahmacunun ortalama fiyatı 146,5 TL'ye ulaşırken, özellikle sebze maliyetlerindeki artışın dışarıda yemek yeme alışkanlıklarını doğrudan etkilediği görülüyor. Peki, önümüzdeki aylarda gıda fiyatlarındaki bu makas kapanacak mı? Uzmanlar, jeopolitik risklerin ve navlun maliyetlerinin gıda enflasyonunu mevsimsel etkilerden bağımsız hale getirdiğine dikkat çekiyor.