Gelir İdaresi Başkanlığından akaryakıt vergisi açıklaması: Vergi kaybı 600 milyar lirayı aşabilir

Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), son dönemde bazı basın mecralarında yer alan akaryakıt ÖTV tahsilat verilerine ilişkin iddialara kapsamlı bir yanıt verdi. Kurumdan yapılan açıklamada, kamuoyunda dile getirilen “Mart ayında Petrol ve Doğalgaz ürünlerinden tahsil edilen ÖTV tutarı bir önceki aya göre sadece 8 milyar lira azaldı. Ancak akaryakıt ürünlerinin fiyatı arttığı için bunun önemli bir kısmı da KDV ile telafi edildi. Sayın Bakanın 2 ayda maliyeti 90 milyar lira olur ifadesi gerçekten izaha muhtaç. Ayrıca yılın tamamındaki etkisinin 600 milyar lira olacağı belirtilmiş. Oysa tüm yıl için akaryakıt dahil petrol ve doğalgaz ürünlerinden tahsil edilmesi hedeflenen tutar 656 milyar lira ve bunun 130 milyar lirası zaten üç ayda tahsil edildi. Ayrıca eşel mobil sadece akaryakıt ürünlerinde geçerli, diğer petrol doğalgaz ürünlerinde geçerli değil. Neresinden bakarsanız bakınız Sayın Bakanın paylaştığı verileri tutturmak mümkün gözükmüyor. Sayın Bakan kalem kalem açıklasa ve bizi de utandırsa…” şeklindeki ifadelerin teknik detaylarla açıklığa kavuşturulması gerektiği vurgulandı.

EŞEL MOBİL SİSTEMİNİN TAHSİLAT RAKAMLARINA YANSIMASI

Küresel piyasalardaki ham petrol fiyat artışlarının enflasyonist baskısını dizginlemek ve hanehalkı ekonomisini korumak amacıyla 5 Mart 2026 tarihinde başlatılan eşel mobil uygulamasının bütçe üzerindeki etkileri netleşmeye başladı. Başkanlık, sistem dahilindeki ürünlerin toplam ÖTV gelirleri içindeki ağırlığının yüzde 96'nın üzerinde olduğunu belirtti. Verilere göre, petrol türevlerinden elde edilen ÖTV geliri Şubat ayında 44,3 milyar lira seviyesindeyken, Mart ayında yüzde 18'lik bir gerileme ile 36,3 milyar liraya düştü. Mart ayındaki bu rakamın, vergi toplama periyotları nedeniyle krizin henüz derinleşmediği 16 Şubat ve 4 Mart arasındaki dönemleri de kapsadığı ifade edildi.

NİSAN AYINDA ÖTV GELİRLERİNDE KESKİN GERİLEME

Akaryakıt vergilerindeki asıl düşüşün Nisan ayı verilerinde gözlemlendiğine dikkat çeken GİB, 15 Mayıs 2026 tarihinde resmi olarak ilan edilecek rakamları paylaştı. Yapılan açıklamada, “Nisan ayı tahsilatı sadece 6,9 milyar TL olmuştur” bilgisine yer verildi. Yılın ilk dört ayındaki kümülatif tahsilat miktarı 136,8 milyar lira olarak gerçekleşirken, 2026 yılı için belirlenen 656,5 milyar liralık bütçe hedefine ulaşılması için yılın geri kalanında 519,7 milyar liralık ek tahsilat yapılması gerektiği hesaplandı. Mevcut tabloda motorin ve LPG'de maktu ÖTV oranı sıfır olarak uygulanırken, benzinde ise 3,0206 lira düzeyinde bulunuyor.

TOPLAM VERGİ KAYBI ÖNGÖRÜSÜ 600 MİLYAR LİRAYI AŞIYOR

Uygulanan sistemin bütçeye getireceği yükün sadece ÖTV ile sınırlı kalmadığı, vazgeçilen bu vergilerin Katma Değer Vergisi (KDV) kalemini de etkilediği belirtildi. GİB tarafından yapılan projeksiyonlara göre, yılın kalan bölümünde tahsil edilemeyecek KDV tutarının yaklaşık 104 milyar lira olacağı öngörülüyor. Güncel petrol fiyatları ve maktu vergi tutarları baz alındığında, sene sonu itibarıyla toplam kamu zararının 600 milyar Türk Lirası barajını geçeceği tahmin ediliyor. 5 Mart 2026 tarihinden bugüne kadar olan süreçte ise günlük tüketim verileri üzerinden yapılan hesaplamalarla toplam kaybın 100 milyar lirayı aştığı kaydedildi.