Batmanlı öğrenciler, ALS hastalarına umut oldu
Batman’da üç lise öğrencisi, merkezi sinir sisteminde motor hücre kaybına bağlı Amyotrofik Lateral Skleroz (ALS) hastalarının göz hareketlerini kullanarak iletişim kurmasını sağlayan yapay zeka destekli mobil uygulama geliştirdi. Uygulama, dört dil desteği ile hastaların göz hareketlerini kelimelere, kelimeleri ise sese dönüştürerek iletişim kurmalarına imkan tanıyor. Türk Telekom Anadolu Lisesi öğrencilerinin hazırladığı proje, TÜBİTAK yarışmalarında derece alarak Mayıs 2026’da ABD’nin Arizona eyaletinde düzenlenecek dünyanın en büyük bilim ve mühendislik yarışması ISEF’te Türkiye’yi temsil etme hakkı kazandı. Batman İl Milli Eğitim Müdür Yardımcısı Hüsamettin Akın, projenin önemine değinerek, “Bugün Türk Telekom Anadolu Lisesi’nde büyük bir gururu hep birlikte yaşıyoruz. Öğrencilerimizi, danışman öğretmenimizi ve okul idaremizi tebrik ediyorum. TÜBİTAK Türkiye finallerinde dereceye girip Amerika’da ilimizi ve ülkemizi temsil edecekler. Bizler de her zaman yanlarında olacağız” dedi.
"Babamın anısına ve tüm ALS hastalarına adadık"
Projeye danışmanlık yapan İngilizce öğretmeni Emre Arslan, uygulamanın çıkış noktasını şu sözlerle anlattı: "Babam bir ALS hastasıydı. Onun ve onun gibi binlerce hastanın en büyük mücadelesi, seslerini kaybettiklerinde yaşadıkları çaresizlikti. Ben bu çaresizliğe yakından şahit oldum. Bu mobil iletişim sistemi işte bu noktadan doğdu. Yaklaşık 8 ay süren çalışmalarımız sonucunda, mobil cihazın kamerasıyla hastaların bakışlarını önce kelimelere, ardından seslere dönüştüren ve 4 dilde kullanılabilen bir uygulama geliştirdik. Yüksek başarı oranına ulaştık ve bunu yapay zeka desteğiyle daha da güçlendirdik. Bu proje, aslında hayalimizi gerçeğe dönüştürdüğümüzün bir ispatı oldu. Projeyi öğrencilerimizle birlikte babamın anısına ve sesini duyuramayan tüm ALS hastalarına adadık. Onlara yeniden iletişim kurma özgürlüğünü vermekten daha büyük bir hedefimiz yok. Öğrencilerimiz TÜBİTAK finallerinde elde ettikleri başarının ardından, dünyanın en büyük bilim ve mühendislik yarışması ISEF'te ülkemizi temsil edecek. Oradan da dereceyle döneceklerine inanıyorum. Bu anlamlı projeye katkı sunmaktan büyük gurur duyuyorum."
Projeye katkı sunan 11. sınıf öğrencisi Eyüp Bilir ise "Danışman öğretmenimizin babası ALS hastasıydı. Biz de bu hastalığı yakından tanıma fırsatı bulduk. ALS hastaları zamanla sadece gözlerini kullanabiliyor. Biz de bundan yararlanarak, 4 dil desteğiyle çalışan göz takibi uygulaması geliştirdik" diye konuştu.
