Küresel piyasalar karışık seyrediyor
ABD yönetiminin uyguladığı korumacı politikaların küresel ekonomi ve ticarete yönelik etkileri makroekonomik verilerde izlenmeye devam ediyor.
ABD'de Üretici Fiyat Endeksinin (ÜFE) temmuzda aylık bazda yüzde 0,9, yıllık bazda yüzde 3,3 artarak beklentilerin üzerinde geldi. Ülkede ÜFE, aylık bazda Haziran 2022'den ve yıllık bazda şubattan bu yana en yüksek artışını kaydetti. Değişken gıda ve enerji fiyatlarını içermeyen çekirdek ÜFE'de temmuzda aylık yüzde 0,9, yıllık yüzde 3,7 artarak beklentileri aştı.
Salı günü ılımlı sonuçlar veren ABD'nin Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verisi piyasalarda iyimserliği artırmasına karşın, dünkü veride ÜFE'deki artışın tahminlerin üzerinde gerçekleşmesi, tarifelerin fiyatlar üzerindeki etkilerinin beklenenden daha güçlü olabileceği endişelerini gündeme taşıdı.
Ilımlı enflasyon verisi sonrası ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz indirimlerine yönelik artan beklentiler dünkü ÜFE verisinin ardından bir miktar güç kaybetse de, para piyasalarındaki fiyatlamalarda eylül toplantısında bankanın faiz indirimine gideceğine kesin gözüyle bakılıyor.
Fed yetkililerinin açıklamaları da takip edilirken, St. Louis Fed Başkanı Alberto Musalem, eylül ayındaki toplantıda faiz oranının düşürülüp düşürülmeyeceğine karar vermek için henüz erken olduğunu ifade etti.
Gözler Trump-Putin zirvesinde
Öte yandan gözler bugün Alaska'da gerçekleştirilecek ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in görüşmesine çevrildi. Bu görüşmeden elde edilecek sonuçların jeopolitik dengenin geleceğine ışık tutması beklenirken, tarafların olası anlaşmazlık yaşamaları durumunda jeopolitik tansiyonun yeniden yükselme ihtimalinden endişe ediliyor.
ABD Başkanı Trump, dün verdiği röportajda, bugün Putin ile buluşacağı zirveye ilişkin açıklamalarda bulundu. Söz konusu görüşme konusunda ümitli olduğunu ancak olumsuz bir sonuca da hazırlıklı olduğunu vurgulayan ABD Başkanı, "Ben daha çok acil bir barış anlaşmasıyla yani hızlı bir şekilde barışın sağlanmasıyla ilgileniyorum. Yarınki (bugünkü) görüşmede neler olacağına bağlı olarak, (Ukrayna) Devlet Başkanı (Volodimir) Zelenskiy'yi arayacağım ve onu görüşme yapacağımız yere davet edeceğim." diye konuştu.
Trump, olası bir ateşkes süreci konusuna ilişkin, "Hemen ateşkesin sağlanıp sağlanmayacağını bilmiyorum ama bence bu gerçekleşecek." değerlendirmesini yaptı.
ABD Başkanı, Putin'in artık anlaşmak istediğini düşündüğünü vurgulayarak ilk görüşmenin başarılı geçmesi halinde hemen Zelenskiy'yi arayıp bu iki liderin bir araya geleceği ikinci bir zirveyi ayarlayacağını belirtti.
Trump ayrıca, Alaska Zirvesi'nden savaşı durduracak bir formül çıkmaması halinde Rusya'ya yaptırım uygulayacağını yineledi.
Ons altın yönünü yukarıya çevirdi
Bu gelişmelerin ışığında ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi dün enflasyon endişeleriyle yüzde 4,30'a kadar çıkarken, günü yüzde 4,28'de tamamladı. ABD 10 yıllık tahvil faizi yeni günde ise yüzde 4,27 seviyesinde bulunurken, dolar endeksi de yakından takip ediliyor.
Dolar endeksi, dün jeopolitik gerilimin artabileceği düşünceleri ve Fed'in beklendiği ölçüde gevşemeyebileceği endişeleriyle yüzde 0,1 artışla 98,2 seviyesinden günü tamamlandı. Dolar endeksi şu sıralarda ise yüzde 0,1 azalışla 98'de bulunuyor.
Haftaya değer kaybıyla başlayan altının ons fiyatında dün faiz indirimi ihtimallerin zayıflaması doğrultusunda gerileme görülürken, bugün dolar endeksinin güç kaybetmesi ve jeopolitik risklerin artabileceği endişeleriyle yükseldi. Altının ons fiyatı dünü yüzde 0,6 azalışla 3 bin 335 dolardan kapatırken, yeni işlem gününde yüzde 0,3 artışla 3 bin 345 dolardan alıcı buluyor.
Brent petrolün varil fiyatı da şu sıralarda önceki kapanışın yüzde 0,2 üzerinde 66,3 dolarda işlem görüyor.
ABD'de endeksler yatay seyretti
Kurumsal tarafta ise ABD'li yarı iletken üreticisi Intel'in hisseleri, Trump yönetiminin, hükümetin şirkette hissedar olması için görüşmeler yürüttüğüne dair haberler sonrası yüzde 7,4 değer kazandı.
New York Borsası'nda dün endeksler yatay seyretti. S&P 500 endeksi yüzde 0,03 artışla, Dow Jones endeksi yüzde 0,02 azalışla, Nasdaq endeksi yüzde 0,01 azalışla kapandı. ABD'de endeks vadeli kontratlar da yeni güne karışık bir seyirle başladı.
Avrupa borsaları pozitif seyretti
Avrupa borsalarında dün alış ağırlıklı bir seyir öne çıkarken, bugünkü Trump-Putin görüşmesi yatırımcıların odağına yerleşti.
Makroekonomik veri tarafında Avro Bölgesi ve İngiltere'nin büyüme verileri takip edildi. Buna göre Avro Bölgesi ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde önceki çeyreğe göre beklentilere paralel yüzde 0,1, yıllık bazda da yüzde 1,4 büyüdü.
İngiltere ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde önceki çeyreklik döneme yüzde 0,3 büyüme kaydetti. Beklenti, ekonomik büyümenin bu dönemde yüzde 0,1 olacağı yönündeydi. Bu dönemde hizmet ve inşaat sektöründeki büyüme sırasıyla yüzde 0,4 ve yüzde 1,2 olurken, imalat yüzde 0,3 daraldı. Ülke ekonomisi yıllık bazda da yüzde 1,2 büyüme performansı gösterdi.
Öte yandan Almanya, düzensiz göçü önlemek amacıyla 2024 Eylül’de başlattığı sınır kontrolleri kapsamında, haziran sonuna kadar 80 milyon avrodan fazla harcadığını açıkladı. ARD televizyonunun haberine göre, Sol Partinin talebi üzerine Almanya İçişleri Bakanlığı, konuya ilişkin verileri paylaştı. Buna göre, maliyetin en büyük kısmını memurlara ödenen fazla mesai ücretleri oluştururken görevle ilgili diğer ek giderler 37,9 milyon avroya ulaştı.
Dün İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,13, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,84, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,11 ve Almanya'da DAX 40 yüzde 0,79 yükseldi. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.
Asya borsaları Hong Kong hariç yükseliyor
Asya borsalarında Hong Kong hariç alış ağırlıklı bir seyir izlenirken, Güney Kore'de resmi tatil sebebiyle işlem yapılmıyor.
ABD'de üretici enflasyonunun beklentileri aşması sonrası para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed'in eylülde faiz indirimine gideceği yönündeki beklentilerin yüzde 93 ile gücünü koruması ve makroekonomik verilerden alınan olumlu sinyaller bölge piyasalarının yönü üzerinde etkili oluyor.
Bölgede bugün açıklanan verilere göre, Japonya ekonomisi ABD'nin gümrük vergilerine rağmen ikinci çeyrekte beklentilerin üzerinde büyüdü. Ülkede Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) 2. çeyrekte önceki çeyreğe göre yüzde 0,3, yıllık bazda da yüzde 1 arttı.
Çin'de ise perakende satışlar temmuzda yıllık olarak yüzde 3,7 ile beklentilerin altında artış kaydetti. Ülkede, sanayi üretimi de yıllık bazda yüzde 5,7 artışla beklentileri aşamadı. Ülkede sanayi üretimi yılın 7 ayında önceki senenin aynı dönemine göre yüzde 6,3 artış gösterdi.
Bu gelişmelerle, kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,3, Çin'de Şanghay bileşik endeksi de yüzde 0,5 yükselirken, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,2 düştü.
TCMB'den enflasyonda "ara hedef" açıklaması
Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,15 değer kaybederek 10.824,55 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,9 artarak 12.179,00 puanda işlem gördü.
Dün, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, yılın 3. Enflasyon Raporu bilgilendirme toplantısında konuştu. Karahan, 2025 yıl sonunda enflasyonun yüzde 25 ile yüzde 29 aralığında olacağını tahmin ettiklerini belirterek, 2026 sonu için ise tahminlerinin, enflasyonun yüzde 13 ile yüzde 19 aralığına gerileyeceğine işaret ettiğini belirtti.
Bundan böyle, veri akışına bağlı olarak revize edilebilecek enflasyon tahminlerinin yanı sıra rapor dönemleri arasında olağanüstü gelişmeler olmadığı sürece değiştirilmeyecek ara hedefler açıklanacağını bildiren Karahan, "Bu bağlamda, ara hedefler içsel para politikası patikasını belirlerken referans olarak alınacaktır. Böylece, kontrol ufku içerisinde enflasyonun ara hedeflere yakınsaması sağlanacaktır." dedi.
Karahan, "Önceki raporlarda 2025 yıl sonu enflasyon tahminimiz olan yüzde 24 değerini, 2025 yılı ara hedefimiz olarak koruyoruz. 2026 ve 2027 yılları için ise enflasyon ara hedeflerimizi sırasıyla yüzde 16 ve yüzde 9 olarak belirledik." ifadelerini kullandı.
Öte yandan TCMB toplam rezervleri, 8 Ağustos haftasında bir önceki haftaya göre 5 milyar 377 milyon dolar artışla 174 milyar 365 milyon dolara çıkarak tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı.
Dolar/TL, dün yüzde 0,1 artışla 40,8110'dan kapanırken, bugün bankalararası piyasanın açılışında yüzde 0,1 yükselişle 40,8530'dan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde özel sektörün yurt dışından sağladığı kredi borcu ve TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi, yurt dışında ise ABD'de perakende satışlar ve sanayi üretimi başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 10.800 ve 10.700 seviyelerinin destek, 10.900 ve 11.000 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:
10.00 Türkiye, haziran ayı özel sektörün yurt dışından sağladığı kredi borcu
10.00 Türkiye, ağustos ayı Piyasa Katılımcıları Anketi
15.30 ABD, ağustos ayı New York Fed imalat sanayi endeksi
15.30 ABD, temmuz ayı perakende satışlar
16.15 ABD, temmuz ayı sanayi üretimi
16.15 ABD, temmuz ayı kapasite kullanım oranı
17.00 ABD, ağustos ayı Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi
