SGK Uzmanı İsa Karakaş açıkladı: Kurban Bayramı mesai ücretleri ne kadar oldu? Özel sektör çalışanları için kuruşu kuruşuna yeni hesaplama
Yaklaşan Kurban Bayramı öncesinde milyonlarca çalışanın gözü kulağı yapılacak ek ödemelere çevrildi. Özellikle özel sektör temsilcileri için tatil süreci ve ücretlendirme kriterleri merak konusu olurken, SGK Başuzmanı İsa Karakaş konuya dair tüm bilinmeyenleri rakamlarla aydınlattı. Bayramın 26 Mayıs Salı günü arife ile başlayıp, 27 Mayıs Çarşamba'dan 30 Mayıs Cumartesi'ye kadar sürecek olan 4,5 günlük yasal takvimi, çalışma hayatında farklı dengeleri beraberinde getiriyor.
DOKUZ GÜNLÜK TATİL HERKESİ KAPSIYOR MU?
Kamu çalışanları için idari izinle birleştirilerek 9 güne çıkarılan tatil süreci, özel sektör çalışanları için aynı yasal zorunluluğu taşımıyor. İsa Karakaş, bu uzun tatil modelinin sadece kamu personelini bağladığını hatırlatarak, özel işletmelerin kendi inisiyatifleriyle bu süreyi uzatabileceğini ifade etti. İşverenlerin yıllık haklar, ücretsiz izinler veya telafi nitelikli faaliyetler üzerinden aradaki boşlukları doldurabileceğini belirten Karakaş, bu süreçte karşılıklı diyalog ve iyi niyetin kilit rol oynadığını vurguladı.
Hukuki haklar konusunda uyarılarda bulunan Karakaş, personelin onayı alınmadan bayramda mesaiye zorlanamayacağının altını çizdi. İş sözleşmelerinde özel bir madde bulunmadığı sürece, çalışmayı reddeden bir işçinin bu sebeple tazminatsız şekilde işten çıkarılamayacağını belirtti. Zorla çalıştırma girişimlerinin işçi açısından bir haklı fesih gerekçesi oluşturduğunu ifade eden uzman, onayı olsa dahi personelin 30 gün önceden yazılı bildirimle bu kararından dönebileceğini de ekledi.
EK MESAİ ÜCRETLERİ NASIL HESAPLANIYOR?
Bayramda çalışanların mali haklarını somut bir örnekle açıklayan İsa Karakaş, ödeme kalemlerini şu şekilde sıraladı:
"Hiç çalışmazsa: O günün ücretini bir iş karşılığı olmaksızın tam alır.
Tatil yapmayıp çalışırsa: Çalıştığı her gün için ilave bir günlük ücret (çifte yevmiye) hak eder.
Örnek: Günlük net ücreti 4.000 TL olan bir mühendis, bayrama denk gelen çalıştığı her gün için örneğimizde çalıştığında 8.000 TL kazanır. Toplam 4,5 günlük bayram maratonunda tam mesai yapan bu kişi, maaşına ek olarak 18.000 TL ilave ödeme alır"
İZİN YERİNE PARA ÖDEMESİ ZORUNLULUĞU
İşverenlerin bayram çalışması karşılığında "başka gün izin verelim" teklifinin yasal bir karşılığı olmadığını belirten Karakaş, mevzuatın bu konuda kesin hükmü olduğunu dile getirdi. Karakaş konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı: "Bayram mesaisinin karşılığı sadece paradır. Ayrıca bu ek ödemeler, emekli maaşını hesaplayan SGK matrahını da müspet yönde etkiler"
ÖDEME TAKVİMİ VE SGK AVANTAJI
Haftalık 45 saatlik baremi aşan çalışmaların bayrama denk gelmesi durumunda ödemelerin yüzde 50 zamlı olarak yansıyacağını kaydeden Karakaş, ödemelerin zamanında yapılması gerektiğine dikkat çekti. Karakaş, "Hafta tatili bayrama denk gelirse, 45 saat aşımı otomatik fazla mesai sayılır. “Emek, en yüce değerdir” buyurmuş büyüklerimiz. Bu değerin karşılığı da geciktirilmemelidir. Bayram ücretleri en geç maaş günü ödenmelidir" dedi. Geciken ödemelerde faiz hakkının doğduğunu da anımsatan uzman, "Üstelik bu ilave ödemeler SGK emekli maaşına da pozitif yansır; geleceğe yatırım olur" şeklinde konuştu.
