Bir kentin ipekle dokunan hafızasına ışık tutan belgesel
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi İletişim Fakültesi Öğretim Üyesi ve Hatay belgesellerinin yönetmeni Prof. Dr. Sedat Cereci’nin bu yıl tamamladığı “Hatay İpeğine Ağıt” adlı belgesel, 9-19 Nisan 2026 tarihleri arasında Brezilya’nın São Paulo kentinde düzenlenecek 31. It’s All True Uluslararası Belgesel Film Festivali’nde gösterime alınacak.
Latin Amerika’nın en saygın belgesel festivallerinden biri olan It’s All True’da yer alma başarısı gösteren film, Hatay’da yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olan ipek üretimini konu alıyor. Binlerce yıllık bir geleneğe sahip Hatay ipeğinin, dut ağaçlarının azalması, ipekböceği tohumlarının yetersizliği, kurum ve kuruluşlardan yeterli destek görmemesi ve üreticiler arasındaki anlaşmazlıklar nedeniyle tükenme noktasına geldiği vurgulanıyor. Belgeselin, hem Hatay’ın kültürel mirasına hem de bölge halkının geçim kaynaklarına dikkat çektiği ifade edildi.
Prömiyeri 16 Ekim 2025’te Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi’nde yapılan film, Ebul Beka Salih Bin Şerif’in Endülüs’ün yıkılışına yazdığı “Endülüs’e Ağıt” şiirinden esinleniyor. Yönetmen, bu tarihsel ağıtı Antakya’nın yıkımıyla ilişkilendirerek, ipekçiliğin son dönemini yaşayan ailelerin hikâyelerini birer içli mersiye gibi perdeye taşıyor. Belgeselde, Hatay’daki son ipekböceği yetiştiricileri ve dokumacılarla yapılan röportajlara yer veriliyor.
Belgeselin yapımında Prof. Dr. Osman Biçer tarım danışmanı, sanat tarihçisi Zafer Yavuz sanat danışmanı, Serap Ray genel koordinatör, Dr. Tülay Atay, Cafer Yaylacı ve Talip Köleoğlu koordinatör olarak görev aldı. Filmin kurgusu Murat Çam tarafından yapıldı. Yapımda ipek üreticileri Fikret Duman, Emel Duman, Yüksel Arat, Şefik Arat, Yılmaz Büyükaşık ve Gül Eskiocak’ın yanı sıra Hatay Hayat Ağacı Derneği Başkanı Necla Daloğlu ve ressam Emel Genç’in görüşleri de yer alıyor.
Prof. Dr. Sedat Cereci, daha önce “İnsanları İnsanlığa Çağıranlar”, “Tennûrdan Diste Hatay Mutfağı”, “Hatay Çocuk Oyunları”, “Hatay Haahaları” ve “6 Şubat 4.17” gibi Hatay’ın kültürel, sanatsal ve toplumsal yönlerini ele alan birçok belgesel çekmişti. Yönetmenin bugüne kadar 90’dan fazla ülkede film festivallerine katıldığı, çok sayıda ödül aldığı ve New York Film Festivali, Kosova Sanat Günleri, Antalya Kongresi ile Bangkok Film Festivali’nde onur ödülleriyle taltif edildiği biliniyor.
Prof. Dr. Sedat Cereci, belgesel hakkında şunları söyledi:
“Hatay ipeği, sadece bir kumaş değil, bu toprakların hafızası, emeğin, sabrın ve kültürel mirasın simgesidir. ‘Hatay İpeğine Ağıt’ı, yok olmaya yüz tutan bir değerin sesini dünyaya duyurmak için çektim. Brezilya’daki gösterim, Hatay’ın hikâyesinin sadece yerel değil, evrensel bir insanlık hikâyesi olduğunu gösterecek.”
