Son 5 yılda 8'inci kez seçime giden Bulgaristan'da siyasi denge yeniden şekilleniyor
Ülkede seçmen yorgunluğu, parçalı siyasi yapı ve artan güvensizlik ortamında yeni siyasi denge arayışları öne çıkarken uzmanlar, siyasi tablonun yeniden şekillenmekte olduğuna dikkati çekiyor.
Bulgar uzmanlar, seçim sonrası oluşması beklenen parçalı parlamentonun koalisyon ihtiyacını zorunlu kıldığını, buna karşın yeni siyasi aktörlerin dengeleri belirgin biçimde değiştirdiğini ifade etti.
Sofya Üniversitesinden siyaset bilimci ve bağımsız kamuoyu araştırma şirketi "Trend"in kurucularından Dimitar Ganev, seçimlerin net bir kazananının olacağını, son anketlere göre eski Cumhurbaşkanı Rumen Radev liderliğindeki İlerici Bulgaristan Koalisyonunun açık ara önde olduğunu söyledi.
Ganev, anketlere göre Avrupalı Gelişimi İçin Yurttaşlar (GERB), Değişime Devam-Demokratik Bulgaristan (PP-DB) İttifakı, Hak ve Özgürlükler Hareketi (HÖH) ve Vızrajdane (Yeniden Doğuş) gibi partilerin meclise girmesinin yüksek ihtimal olduğunu belirterek, "Meslektaşlarımla birlikte '5 artı 3' formülünü kullanıyoruz yani parlamentoya girmesi kesin görülen 5 parti ve yüzde 4 barajına yakın 3 parti. Bu üçlü grup Bulgaristan Sosyalist Partisi (BSP), MECh (Kılıç) Partisi ve Siyanie koalisyonu olarak öne çıkıyor." diye konuştu.
"Asıl soru kazananın kim olduğu değil bu, oldukça net görünüyor. Esas mesele, parlamentoya kaç partinin gireceği." diyen Ganev, önceki seçimlere kıyasla en önemli farklardan birinin seçmen katılımındaki artış beklentisi olduğuna işaret ederek, son 3 seçimde 2 milyon 600 bin-2 milyon 700 bin seviyesinde kalan katılımın bu kez 3 milyon 100 bin-3 milyon 200 bin kişiye ulaşabileceğini söyledi.
Yeni ve güçlü bir siyasi aktörün ortaya çıkmasıyla dengelerin değişebileceğine işaret eden Ganev, "Siyasi sahnede yeni ve güçlü bir aktör ortaya çıktığında seçimlere katılım genellikle artıyor. Bunun nedeni, daha önce kendilerini temsil edilmemiş hisseden seçmenlerin yeniden sandığa yönelmeleri." diye konuştu.
Ganev, Bulgaristan'ın yaklaşık 5 yıldır ciddi siyasi kriz içinde olduğuna dikkati çekerek, "İnsanlar, birkaç ayda bir sandığa gitmeye çağrıldıkça siyasetten uzaklaşıyor. İstikrarlı bir hükümetin kurulamaması da 'Nasıl olsa yeniden seçim olacak' algısını güçlendiriyor." dedi.
Ülkedeki seçim sisteminin koalisyonları zorunlu kıldığını vurgulayan Ganev, "Rumen Radev, şu anda mutlak çoğunluktan oldukça uzak görünüyor ve büyük olasılıkla bir koalisyon ortağına ihtiyaç duyacak." ifadelerini kullandı.
“İLETİŞİM KURUMSALLAŞMALI, PARTİ KANALLARI, UZMANLAR VE SOMUT POLİTİKA BAŞLIKLARI ÜZERİNDEN YÜRÜTÜLMELİDİR”
Yeni Bulgar Üniversitesinden siyaset bilimci Lyubomir Stefanov da parlamentoya 5 ila 6 partinin girmesinin beklendiğini, bunun hükümet kurma sürecini doğrudan etkileyeceğini söyledi.
Stefanov, seçimlere katılım oranının yüzde 38'den yüzde 50-54 bandına çıkabileceğini belirterek, "Bu durumda 7 partili bir parlamento oluşabilir ancak bu, zaten zor olan hükümet kurma sürecini daha da karmaşık hale getirir." değerlendirmesinde bulundu.
Siyasi istikrarın sağlanmasında yalnızca sayısal dengelerin değil siyasi partiler arasındaki ilişkilerin de belirleyici olduğuna dikkati çeken Stefanov, siyasi rekabetin kişisel çatışmalar üzerinden yürütülmemesi gerektiğini vurguladı.
Stefanov, 8'inci seçim denemesinde dahi gerekli derslerin çıkarıldığı konusunda iyimser olmadığını ifade ederek, "Birbirleriyle konuşamayan ve kamuoyunda çok sert ve ölçüsüz ifadeler kullanmış kişiler üzerinden siyaset yapılmamalıdır. Bunun yerine iletişim kurumsallaşmalı, parti kanalları, uzmanlar ve somut politika başlıkları üzerinden yürütülmelidir." dedi.
Bulgaristan siyasetinde temel sorunun politikacılara duyulan güvensizlik olduğunu belirten Stefanov, "Ülkede siyasetçilere yönelik bir hayal kırıklığı var. Seçim kampanyaları sırasında siyasetçiler büyük vaatlerde bulunuyorlar, her şeyi düzelteceklerini söylüyorlar ancak milletvekili olduklarında çoğu zaman bu vaatleri hayata geçirecek gerçek bir performans gösteremiyorlar." diye konuştu.
Stefanov, güvenin yeniden tesisi için siyasetçilerin tüm toplumu temsil ettiklerini unutmamaları gerektiğini kaydederek, "Bir siyasetçi, yalnızca kendisini alkışlayanları değil 'Yanlış yapıyorsun' diyenleri de duymalıdır. Gerçek demokrasinin özü de budur." dedi.
