Burnaz’ın kumulları koruma bekliyor
Hatay’ın Erzin ilçesinde yer alan Burnaz Kumsalı, yalnızca bir kıyı şeridi değil, Türkiye’de nesli tehlike altında bulunan İskenderun kertenkelesinin yaşamda kalabildiği sayılı sığınaklardan biri olarak biliniyor. Ülkemizde son derece sınırlı bir dağılıma sahip olan ve bilimsel adı Acanthodactylus schreiberi olan bu nadir türün geleceği açısından bu alan hayati önem taşıdığı belirtiliyor. Kumulların, tuzcul bitki örtüsünün ve kıyı ekosisteminin bütünlüğü, bu özel sürüngenin varlığını sürdürebilmesinin temel koşulu olduğu ifade ediliyor.
“Önemli Doğa Alanı” kriterlerini karşılayan, biyolojik çeşitlilik açısından yüksek değere sahip bir ekosistem olan Burnaz Kumsalı’nın, Yumurtalık Serbest Bölgesi kapsamındaki sanayi yatırımları nedeniyle ciddi baskı altında olduğu öne sürülüyor. Kıyı kumullarının tahrip edilmesi, habitatın parçalanması ve insan faaliyetlerinin artmasının, yalnızca İskenderun kertenkelesini değil, bölgedeki tüm canlı topluluklarını tehdit ettiği belirtiliyor.
2020 yılında, sanayi projelerine alan açmak amacıyla İskenderun kertenkelesi popülasyonunun bir bölümünün başka sahalara “taşındığı” ancak, bu sürecin bilimsel esaslara uygun şekilde izlenip izlenmediğine dair kamuoyuna yansıyan yeterli veri bulunmuyor. Taşınan bireylerin yeni alanlara uyum sağlayıp sağlamadığı, hayatta kalıp kalmadığı da bilinmiyor. Uzmanlar, doğa koruma literatürüne göre, “yerinde koruma” uygulamasının esas alınması gerektiğini vurguluyor.
Burnaz Kumsalı’nın Yumurtalık Serbest Bölgesi sınırları dışına çıkarılması, türün yaşam alanı içinde süren ve planlanan sanayi faaliyetlerinin durdurulması, İskenderun kertenkelesi için “yerinde koruma” ilkesinin esas alınması ve başta Bern Sözleşmesi ve Ramsar Sözleşmesi olmak üzere Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası doğa koruma yükümlülüklerinin eksiksiz uygulanması talep ediliyor.
Doğa Derneği Koruma Programı Koordinatörü Şafak Arslan ise konuyla ilgili şunları söyledi. “Burnaz Kumsalı’nda mesele yalnızca bir kertenkele türü değil, kıyı ekosisteminin bütünlüğüdür. İskenderun kertenkelesini yerinden etmek, sorunu çözmek değil, görünmez kılmaktır. Bilimsel veriye dayalı, şeffaf ve yerinde koruma yaklaşımı hayata geçirilmeden atılan her adım, türü geri dönüşü olmayan bir eşiğe sürükler. Bu her tür için geçerlidir. Bizler, Burnaz’ın ve burada yaşayan ve nesli tehlike altına olan her türün yaşam hakkının korunması için mücadele etmeye devam edeceğiz.”
