#Çin

İLKHABER-Gazetesi - Çin haberleri, son dakika gelişmeleri, detaylı bilgiler ve tüm gelişmeler, Çin haber sayfasında canlı gelişmelere ulaşabilirsiniz.

Haber

ABD Başkanı Donald Trump Çin'de: Xi Jinping ile Pekin'de kritik zirve

Pekin'de diplomatik temaslar en üst seviyede başladı. Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, uzun bir aranın ardından Çin Halk Cumhuriyeti'ne gerçekleştirdiği resmi ziyaret kapsamında devlet töreniyle ağırlandı. Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, konuk başkanı Büyük Halk Salonu'nun önünde karşılayarak iki ülke arasındaki diplomatik diyalog sürecini başlattı. BÜYÜK HALK SALONU'NDA RESMİ KARŞILAMA Resmi karşılama töreni, protokolün tüm gereklerinin yerine getirildiği üst düzey bir organizasyona sahne oldu. İki lider, tören alanındaki platformda her iki ülkenin milli marşlarını dinleyerek heyetlerini selamladı. Kırmızı halı üzerinde gerçekleştirilen yürüyüş sırasında, ellerinde iki ülke bayraklarını taşıyan çocukların da katılımıyla dostluk mesajları verildi. Karşılama seremonisinin tamamlanmasının ardından Xi Jinping ve Donald Trump, iki gün sürecek olan stratejik görüşmeleri gerçekleştirmek üzere toplantı salonuna geçti. ABD HEYETİNDE EKONOMİ VE SİYASETİN ÖNCÜLERİ VAR Trump ve beraberindeki heyeti taşıyan Air Force One uçağı, dün yerel saatle akşam 20:00 sularında Pekin Başkent Uluslararası Havalimanı'na iniş yapmıştı. Ziyaretin kapsamı sadece siyasi değil, aynı zamanda ekonomik bir nitelik de taşıyor. ABD heyetinde önemli kabine üyelerinin yanı sıra Amerikan iş dünyasının önde gelen temsilcileri de bulunuyor. Dokuz yıl sonra bir ABD Başkanı'nın Çin topraklarına ayak bastığı bu ziyaret, bölgedeki jeopolitik dengeler ve ticari ilişkiler açısından kritik bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Havalimanındaki ilk karşılamanın ardından konaklayacağı otele geçen Trump, bugünkü resmi törenle birlikte yoğun diplomasi trafiğine resmen başlamış oldu. İki gün sürmesi planlanan Pekin temaslarında, küresel ticaret dengelerinden bölgesel güvenlik meselelerine kadar pek çok dosyanın masaya yatırılması bekleniyor. Liderlerin görüşmelerin ardından ortak bir açıklama yapıp yapmayacağı ise uluslararası kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.

Haber

ABD ve Çin masaya oturdu: Trump ziyareti öncesi kritik Seul buluşması

ABD heyetine başkanlık eden Hazine Bakanı Scott Bessent, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformu hesabından yaptığı açıklamada, bu sabah Çin'in ekonomik ilişkilerden sorumlu Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng ile ekonomi ve ticaret müzakereleri için bir araya geldiklerini duyurdu. Başkan Trump'ın bugün Çin'e yapacağı ziyaret öncesinde yapılan görüşmenin "hem samimi hem kapsamlı" olduğunu ifade eden Bessent, Çin tarafına, yakın zaman önce yapılan bazı sınır ötesi düzenlemelerin küresel tedarik zincirlerini olumsuz etkilediğini, bu adımları "provokatif" olarak gördüklerini aktardığını belirtti. Çin basınındaki haberlerde, iki ülke heyetlerinin bu sabah Seul'de, Incheon Uluslararası Havalimanı'nda görüştüğü aktarıldı. Pekin yönetimi görüşmeye ilişkin henüz açıklama yapmadı. Tarafların geçen yıl karşılıklı gümrük tarife artışlarıyla tırmanan ticaret gerilimi ve diğer ekonomik anlaşmazlıkların çözümü için yürüttüğü müzakerelerin yeni turu, Trump'ın Çin ziyaretinin hemen öncesinde yapılıyor. Trump'ın daha önce 31 Mart-2 Nisan'da yapılacağı bildirilen Çin ziyareti, İran'daki savaşla ilgilenmek üzere ülkesinde bulunması gerektiği gerekçesiyle 13-15 Mayıs'a ertelenmişti. ABD-ÇİN EKONOMİ VE TİCARET MÜZAKERELERİ ABD ile Çin arasındaki ilişkiler, Trump'ın ikinci iktidar döneminde bir tarafta Washington yönetiminin tarife artışları ve teknoloji alanındaki kısıtlamaları diğer tarafta Çin'in küresel tedarikin büyük bölümünü karşıladığı nadir toprak elementlerinin kontrolüne yönelik attığı adımlarla genişleyen bir dizi anlaşmazlıkta düğümlenmişti. İki ülke heyetleri, müzakereler yürütmek üzere geçen yıl mayısta İsviçre'nin Cenevre kentinde, haziranda İngiltere'nin başkenti Londra'da, temmuzda İsveç'in başkenti Stockholm'de, eylülde İspanya'nın başkenti Madrid'de, ekimde Malezya'nın başkenti Kuala Lumpur'da ve bu yıl martta Fransa'nın başkenti Paris'te bir araya gelmişti. Müzakerelerde karşılıklı tarife artışlarını 90 günlük periyotlarla iki kez askıya alan taraflar, beşinci tur müzakerelerin sonunda ekonomik anlaşmazlıkların çözümüne dair geçici mutabakat çerçevesi üzerinde uzlaşmaya vardıklarını duyurmuştu. GEÇİCİ MUTABAKAT ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in 30 Ekim 2025'te Güney Kore'nin Busan şehrinde yaptığı görüşmenin ardından verilen olumlu mesajlarla taraflar anlaşmazlık konularında geçici uzlaşmaya varmıştı. Görüşmede, iki ülke, "karşılıklı tarifeler" kapsamında birbirlerine getirdikleri yüzde 24 ek tarifeyi 10 Kasım'dan itibaren bir yıl erteleme konusunda anlaştıklarını duyurmuştu. Çin tarafı, fentanil ve öncül maddelerinin ihracatının kontrolü konusunda gerekli adımları atmayı taahhüt ederken, ABD tarafı da bu alandaki tedbirlerinin yetersizliği gerekçesiyle Çin'e getirilen yüzde 20 ek gümrük tarifesini yüzde 10'a düşüreceğini bildirmişti. Washington yönetimi 29 Eylül’de, ihracat kontrolü uyguladığı varlık listesindeki yabancı şirketlerin yüzde 50’yi aşan pay sahibi olduğu ortaklıkları da kapsayan kuralın yürürlüğe girmesini bir yıl ertelemiş, buna karşılık Çin tarafı da nadir toprak elementlerinin ihracatının kontrolüne ilişkin 9 Ekim’de aldığı tedbirlerin uygulanmasını bir yıl ertelemeyi kabul etmişti. ABD, Çin'in denizcilik, lojistik ve gemicilik sektörlerine başlattığı 301. madde soruşturması sonunda, ülkesinin limanlarını kullanan Çin gemilerine ton başına ek liman ücreti getirilmesine ilişkin kararı, Çin de buna misilleme olarak aldığı tedbirleri bir yıl erteleyeceğini duyurmuştu.

Haber

ABD Başkanı Donald Trump dev iş dünyası heyetiyle Çin'e gidiyor: Musk ve Cook Pekin yolcusu

Washington ile Pekin arasındaki ticari ve stratejik ilişkilerde yeni bir dönemin kapısını aralaması beklenen ABD Başkanı Donald Trump'ın 13-15 Mayıs tarihlerini kapsayan Çin ziyareti için geri sayım başladı. Beyaz Saray tarafından paylaşılan bilgilere göre, Trump'a bu kritik yolculukta Amerikan ekonomisine yön veren 16 dev şirketin üst düzey yöneticileri eşlik edecek. Heyetin kompozisyonu, teknoloji savaşlarından finansal iş birliklerine kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor. AMERİKAN TEKNOLOJİ VE FİNANS DÜNYASININ AĞIR TOPLARI LİSTEDE Ziyaretin en dikkat çekici isimleri arasında Tesla'nın kurucu ismi Elon Musk ile Apple'ın tepe yöneticisi Tim Cook bulunuyor. Finans sektörünün küresel oyuncuları da Trump'ın yanında saf tutacak. Varlık yönetim devi Black Rock'ın patronu Larry Fink, Blackstone'dan Stephen Schwarzman, Goldman Sachs CEO'su David Solomon ve Citigroup'un lideri Jane Fraser heyetin mali kanadını oluşturuyor. Ödeme sistemleri devleri Mastercard'ın CEO'su Michael Miebach ile Visa'nın CEO'su Ryan McInerney de Pekin temaslarında hazır bulunacak. HAVACILIKTAN BİYOTEKNOLOJİYE GENİŞ KATILIMLI TEMSİLİYET Ekonomi heyeti sadece teknoloji ve finansla sınırlı kalmıyor. Havacılık sektörünün öncüsü Boeing'in CEO'su Robert Kelly Ortberg ve GE Aerospace'in lideri Henry Lawrence Culp da stratejik görüşmelerde yer alacak. Yarı iletken dünyasından Micron'un patronu Sanjay Mehrotra ile Qualcomm CEO'su Cristiano Amon'un yanı sıra lazer ekipmanları üreticisi Coherent'ın tepe ismi Jim Anderson heyetteki yerini aldı. Biyoteknoloji alanında Illumina CEO'su Jacob Thaysen, sosyal medya ve dijital dünyayı temsilen Meta'nın Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Dina Powell McCormick ve gıda sektöründen Cargill CEO'su Brian Sikes heyetin diğer önemli üyeleri olarak açıklandı. DİKKAT ÇEKEN EKSİKLİKLER: CISCO VE NVIDIA NEDEN YOK? Dev heyette bazı önemli eksiklikler de göze çarpıyor. Siber güvenlik ve yapay zeka altyapısında kritik role sahip Cisco'nun CEO'su Chuck Robbins, şirketin mali bilançosunun açıklanacağı hafta olması nedeniyle programa katılamayacağını bildirdi. Öte yandan, ABD'nin Çin'e yönelik ihracat kısıtlamalarının odağında yer alan çip devi Nvidia'nın kurucusu Jensen Huang'ın listede hiç yer almaması, diplomatik çevrelerde en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor. 13-15 Mayıs tarihleri arasında gerçekleşecek bu ziyaretin, iki dev ekonomi arasındaki ticaret dengelerini nasıl etkileyeceği merakla takip ediliyor.

Haber

Hürmüz Boğazı'nda bir ilk: Çin petrol tankeri saldırıya uğradı, gemi alevler içinde kaldı

Çinli medya grubu Caixin’e göre, Hürmüz Boğazı girişinde bir Çin petrol tankeri ilk kez saldırıya uğradı ve geminin güvertesinde yangın çıktı. İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki etkisini sürdürdüğü bir dönemde, bir Çinli petrol tankerine yönelik saldırı gerçekleştirdiği iddia edildi. Çinli medya grubu Caixin, 4 Mayıs Pazartesi günü Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki Al Jeer Limanı açıklarında, Hürmüz Boğazı girişinde bir Çin petrol tankerinin ilk kez saldırıya uğradığını aktardı. Caixin’e göre; Çinli şirket "CHINA OWNER & CREW"a ait geminin güvertesinde yangın çıktı. İsmi açıklanmayan bir kaynak, olayın "psikolojik olarak kabul edilmesinin çok zor" olduğunu söyledi.

Haber

Havai fişek fabrikasında korkunç patlama: Çok sayıda can kaybı

Xinhua'nın haberine göre, eyaletin idari merkezi Çangşa şehrinin Liuyang ilçesindeki havai fişek fabrikasında dün akşam saatlerinde patlama meydana geldi. Yerel Acil Durum Yönetimi Bürosu, patlamada fabrikada çalışan 26 işçinin hayatını kaybettiğini, 61 kişinin yaralandığını bildirdi. Olayın ardından itfaiye ve acil durum ekipleri bölgeye sevk edilirken, arama ve kurtarma çalışmaları devam ediyor. DEVLET BAŞKANI Şİ'DEN ÇAĞRI Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, arama ve kurtarma çabalarının seferber edilmesi ve olayla ilgili soruşturmanın hızla yürütülerek sorumlulardan hesap sorulması çağrısı yaptı. Tüm yerel yönetimlerin ve ilgili birimlerin kazadan ders çıkarması ve iş yeri güvenliği tedbirlerini artırması gerektiğine işaret eden Şi, kilit sektörlerde risk takibi ve kontrolünün güçlendirilmesi talimatını verdi. Acil Durum Yönetimi Bakanlığı, kurtarma ve yardım çalışmalarını yönlendirmek üzere bir ekibi bölgeye gönderdi. Liuyang ilçesi, Çin'de havai fişek türü eğlence amaçlı patlayıcı malzemelerin üretim merkezi olarak tanınıyor. HAVAİ FİŞEKLERDEN KAYNAKLANAN KAZALAR Çin'de havai fişek üreten fabrikalar ile bu ürünlerin toplu halde bulunduğu toptancı depoları ve dükkanlarda, güvenlik tedbirlerinin eksikliğinden kaynaklanan kazalara zaman zaman rastlanıyor. Hunan eyaletinde Haziran 2025'te Çangdı şehrinin Linci ilçesindeki bir havai fişek fabrikasında meydana gelen patlamada 9 kişi hayatını kaybetmiş, 26 kişi yaralanmıştı. Ekim 2025'te yine Liuyang'da, açık hava seyir alanında dronlar ve havai fişeklerle düzenlenen gösteride arızalanarak düşen dronlar, havai fişeklerin ateşleme tertibatının tutuşmasına ve fişeklerin alev alarak etrafa saçılmasına yol açmıştı. Gösteriyi izleyen kalabalıkta paniğe yol açan olayda can kaybı yaşanmamıştı. Bu yıl, geleneksel Bahar Bayramı kutlamalarının yapıldığı şubat ayında Ciangsu eyaletinin bir köyünde ve Hubey eyaletinin bir kasabasında havai fişek dükkanlarında meydana gelen patlamalarda toplam 20 kişi hayatını kaybetmişti.

Haber

DeepSeek yeni yapay zeka modelleri V4-Pro ve V4-Flash'ı piyasaya sürdü

Yapay zeka dünyasında dengeleri değiştiren Çin merkezli girişim DeepSeek, amiral gemisi modellerinin en yeni versiyonlarını teknoloji meraklılarının beğenisine sundu. Cuma günü gerçekleştirilen duyuruyla birlikte DeepSeek-V4-Pro ve DeepSeek-V4-Flash modellerinin önizleme sürümleri resmen başlatıldı. Bu hamle, şirketin OpenAI ve Google gibi Silikon Vadisi devleriyle olan rekabetindeki kararlılığını bir kez daha gözler önüne serdi. DeepSeek tarafından geliştirilen yeni modeller, önceki sürümlerde olduğu gibi açık kaynak felsefesini sürdürüyor. Bu yaklaşım, dünya genelindeki yazılımcıların kaynak kodları üzerinde serbestçe değişiklik yapabilmesine ve teknolojiyi kendi ihtiyaçlarına göre optimize etmesine olanak tanıyor. MATEMATİK VE KODLAMA YETENEKLERİYLE RAKİPLERİNİ GERİDE BIRAKTI Şirketin sosyal medya kanalları üzerinden paylaştığı verilere göre DeepSeek-V4-Pro, özellikle sayısal analiz ve yazılım geliştirme disiplinlerinde mevcut tüm açık kaynaklı modelleri geride bırakmayı başardı. Küresel bilgi birikimi kategorisinde ise modelin sadece Google'ın kapalı kaynaklı mimarisi Gemini 3.1-Pro'nun bir basamak gerisinde kaldığı bildirildi. Hangzhou merkezli teknoloji üreticisi, amiral gemisi "pro" sürümünün sergilediği performansın OpenAI'nin GPT-5.4 ve Google'ın Gemini 3.1-Pro modelleriyle arasındaki farkın oldukça azaldığını kaydetti. Yetkililer, yaptıkları değerlendirmede "gelişimsel gidişatın en gelişmiş öncü modellerin yaklaşık 3 ila 6 ay gerisinde olduğunu" ifade ederek teknolojik makasın hızla kapandığına işaret etti. UYGUN MALİYETLİ VE HIZLI ÇÖZÜMLER SUNAN FLASH MODELİ Ailenin diğer üyesi olan "flash" varyantı ise hız ve verimlilik odaklı bir yapı sunuyor. DeepSeek, bu sürümün mantıksal kapasite bakımından "pro" modeliyle benzer standartlarda olduğunu, ancak yanıt süreleri ve kullanım maliyetleri açısından kullanıcılar için son derece cazip bir seçenek oluşturduğunu açı. Bu sürümün, özellikle yüksek işlem hacmi gerektiren ticari uygulamalarda maliyet avantajı sağlaması bekleniyor. DeepSeek'in bu atağı, geçen yılın başında DeepSeek-R1 modelinin piyasayı sarsmasının ardından geldi. Söz konusu dönemde ABD'li yatırımcı Marc Andreessen, Çinli modelin başarısını "yapay zekanın Sputnik anı" şeklinde tanımlamıştı. O dönemde şirketin eğitim maliyetlerini 6 milyon doların altında tuttuğu yönündeki iddiaları, milyarlarca dolarlık bütçelerle çalışan rakipleri arasında büyük bir şaşkınlık yaratmıştı. HUAWEI İŞ BİRLİĞİ VE DONANIM STRATEJİSİNDE YENİ DÖNEM Yeni modellerin teknik altyapısında yerli donanım kullanımının artması dikkat çekiyor. Huawei Technologies tarafından yapılan açıklamada, Ascend AI işlemci serisinin DeepSeek V4 modellerine tam destek verdiği belirtildi. DeepSeek tarafı ise temel verimlilik teknolojilerinin hem Nvidia'nın grafik işlemcileri hem de Huawei'nin yerli yongaları üzerinde başarıyla doğrulandığını teyit etti. Küresel pazarda ise güvenlik ve veri gizliliği tartışmaları devam ediyor. DeepSeek-R1 modelinin ardından ABD, Avustralya, Tayvan, Güney Kore ve bazı Avrupa ülkelerinde uygulanan kısıtlamalar, yapay zeka alanındaki teknolojik rekabetin ulusal güvenlik politikalarıyla nasıl iç içe geçtiğini gösteriyor. Stanford Yapay Zeka Endeksi 2026 raporu da bu durumu destekler nitelikte; veriler ABD'nin en üst düzey modellerde liderliğini koruduğunu ancak Çin'in yayın hacmi ve patent çıktısı gibi alanlarda arayı hızla kapattığını ortaya koyuyor.

Haber

Hürmüz Boğazı'ndaki kesinti nedeniyle doğal gaz tedarikinde rota Türkmenistan'a yöneliyor

Çin Devlet Konseyinden yapılan açıklamaya göre, Başbakan Yardımcısı Ding Şüeşiang, enerji ve altyapı alanlarında işbirliğini genişletmek üzere 15-17 Nisan tarihlerinde Türkmenistan'ı ziyaret etti. Ziyarette Türkmenistan Devlet Başkanı Serdar Berdimuhamedov ile görüşen Ding, iki ülkenin doğal gaz alanında işbirliğini derinleştirmesini, bağlantılılık, ticaret, yatırımlar, bilimsel ve teknolojik inovasyon alanlarında pratik işbirliğinde yeni atılımlar yaratmasını dilediklerini belirtti. Görüşmede, Berdimuhamedov da Türkmenistan'ın Çin ile doğal gaz alanında işbirliğine öncelik vermeyi sürdüreceğini, altyapı ve yüksek teknoloji alanlarında pratik işbirliğini güçlendireceğini vurguladı. GALKINIŞ GAZ SAHASININ DÖRDÜNCÜ ETABI ÇİN ORTAKLIĞINDA GELİŞTİRİLECEK Başbakan Yardımcısı Ding, iki ülke arasında martta imzalanan anlaşma uyarınca, Çin Ulusal Petrol Şirketi (CNPC) ile Türkmengaz'ın ortaklığında geliştirilmesi öngörülen Galkınış Gaz Sahası'nın dördüncü etabının temel atma törenine katıldı. Dünyanın ikinci büyük doğal gaz yatağı olma özelliğini taşıyan Galkınış Gaz Sahası'nın dördüncü aşamasında yılda 10 milyar metreküp doğal gaz üretilmesi hedefleniyor. Ding, ayrıca Çin ile Türkmenistan arasında 3 Nisan 2006 tarihinde imzalanan doğal gaz boru hattı ve uzun vadeli tedarik anlaşmasının imzalanmasıyla başlayan doğal gaz sektöründe stratejik işbirliğinin 20. yılı dolayısıyla Aşkabat'ta düzenlenen konferansa katıldı. Burada yaptığı konuşmada Ding, doğal gaz alanında işbirliğinin, Çin-Türkmenistan ilişkilerinin köşe taşı olduğunu, doğal gaz endüstri zincirinin tüm aşamalarında geliştirilen işbirliğinin her iki ülke halkına somut fayda sağladığını ifade etti. Ding, küresel enerji güvenliğinin korunması, enerji üretiminin ve akışının istikrarının sağlanması, enerji piyasalarının istikrarlı işleyişi ve daha eşit, adil, dengeli ve kapsayıcı bir küresel enerji yönetim sisteminin inşası için iki ülkenin birlikte çalışması çağrısında bulundu. TÜRKMENİSTAN ÇİN'E YILDA 40 MİLYAR METREKÜP DOĞAL GAZ İHRAÇ EDİYOR Türkmenistan, Çin'e yılda yaklaşık 40 milyar metreküp doğal gaz ihraç ediyor. Bunun 30 milyar metreküpü Türkmenistan'dan Özbekistan ve Kazakistan aracılığıyla Çin'e uzanan Orta-Asya Çin Doğal Gaz Boru Hattı ile naklediliyor. Türkmenistan hükümeti, yeni saha çalışmaları ve ilave boru hatlarıyla Çin'e gaz ihracatını yılda 65 milyar dolara çıkarmayı hedefliyor. Küresel enerji ticareti için kritik bir geçiş hattı olan Hürmüz Boğazı'nda Orta Doğu'daki savaş nedeniyle yaşanan kesintiler, bölgeden ciddi miktarda petrol ve doğal gaz ithal eden Çin'in enerji tedarikinde sıkıntılara yol açtı. Çin'in ithal ettiği petrolün yaklaşık yüzde 45'i, sıvılaştırılmış doğal gazın yüzde 30'u Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'ndan geçerek ülkeye ulaşıyor. ÇİN'İN DOĞAL GAZ İTHALATI SAVAŞ NEDENİYLE AZALDI Çin Ulusal İstatistik Bürosu verilerine göre, ülkenin boru hatları üzerinden ve sıvılaştırılmış halde aldığı doğal gaz ithalatı, Hürmüz Boğazı'ndaki kesintilerin etkilerinin hissedildiği mart ayında yıllık bazda yüzde 11 azalarak 8,2 milyon tona geriledi. Türkmenistan, Çin'in savaş nedeniyle oluşan açığı karşılamak üzere başvurabileceği ana kaynaklardan biri konumunda bulunuyor.

Haber

ABD, İsrail ve İran arasında iki haftalık geçici ateşkes sağlandı

Küresel diplomaside hareketli saatler yaşanırken, Orta Doğu'da aylardır süregelen çatışma iklimini yumuşatacak kritik bir gelişme kaydedildi. Tahran yönetiminin en üst otoritesi Mücteba Hamaney, Washington ile yürütülen temaslar neticesinde şekillenen 14 günlük duraklama sürecine yeşil ışık yaktı. Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail'in ardından İran'ın da onay vermesiyle resmileşen bu geçici ateşkesin arka planında, bölgedeki ekonomik tahribatın yanı sıra Pekin ve İslamabad hatlarında yürütülen yoğun mekik diplomasisinin etkili olduğu vurgulanıyor. PAKİSTAN VE ÇİN'İN ARABULUCULUK FAALİYETLERİ SONUÇ VERDİ Diplomatik kaynaklar, mutabakatın sağlanmasında Pakistan hükümetinin sergilediği kararlı duruşun ve Çin'in son aşamada devreye girerek gerginliği azaltma yönündeki telkinlerinin belirleyici olduğunu ifade ediyor. Bölgedeki stratejik altyapı tesislerinde meydana gelen hasarın yarattığı ekonomik baskı, Tahran'ı müzakere masasına yaklaştıran bir diğer unsur olarak öne çıkıyor. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, sağlanan uzlaşıya dair memnuniyetini dile getirerek, "İran ile ABD'nin müttefikleriyle birlikte, Lübnan da dahil olmak üzere her cephede geçerliliği an itibariyle başlayan derhal bir ateşkese vardıklarını duyurmaktan büyük memnuniyet duyuyorum" açıklamasında bulundu. Şerif ayrıca, kalıcı bir çözüm zemini oluşturmak amacıyla tüm tarafları 10 Nisan 2026 Cuma günü İslamabad'da toplanmaya çağırdı. HÜRMÜZ BOĞAZI YENİDEN GEMİ TRAFİĞİNE AÇILIYOR Ateşkesin en somut yansıması küresel enerji nakil hatları üzerinde kendisini gösterdi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, güvenlik protokolleri dahilinde deniz trafiğinin kontrollü şekilde başlayacağını belirterek, "İki haftalık süre boyunca Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçiş, İran Silahlı Kuvvetleri ile koordinasyon sağlanarak ve teknik kısıtlamalar gözetilerek mümkün olacaktır" dedi. Arakçi, savunma operasyonlarının durdurulmasının ancak karşı taraftan gelecek saldırıların kesilmesiyle mümkün olacağının altını çizdi. Öte yandan Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, yüz yüze görüşmeler için planlamaların devam ettiğini kaydederek, "Yüz yüze görüşmeler konusunda müzakereler yürütülüyor, ancak Başkan ya da Beyaz Saray tarafından açıklanana kadar hiçbir şey kesinleşmiş sayılmaz" ifadesini kullandı. İSLAMABAD MÜZAKERELERİNDE MASADAKİ ON KRİTİK MADDE İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi, 10 Nisan'da başlayacak görüşmelere dair ihtiyatlı bir duruş sergilerken, mevcut süreci sahada elde edilen kazanımların siyasi bir devamı olarak nitelendirdi. Konsey tarafından yapılan açıklamada, "İran, ABD'yi 10 maddelik planını kabul etmeye zorlayarak tarihi bir zafer elde etti. ABD, İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü, nükleer zenginleştirme hakkını ve tüm yaptırımların kaldırılmasını kabul etti" denildi. Tahran'ın hazırladığı ve masaya sunulan 10 maddelik taslak; uranyum zenginleştirme hakkının tanınması, yaptırımların tamamen iptali, bölgedeki Amerikan askeri varlığının sonlandırılması ve Lübnan cephesi de dahil olmak üzere geniş kapsamlı bir saldırmazlık taahhüdünü içeriyor. Pakistan'daki kritik zirvede ABD tarafını Başkan Yardımcısı James David Vance ve üst düzey temsilcilerin oluşturduğu bir heyetin temsil etmesi öngörülüyor.

Haber

Çin ekonomisi Orta Doğu krizine karşı direncini koruyor: Goldman Sachs'tan istikrar mesajı

Küresel piyasalar Orta Doğu'daki askeri hareketliliğin ekonomik yansımalarına odaklanırken, dünyanın en büyük ikinci ekonomisi Çin'in bu süreçten nasıl etkileneceğine dair veriler netleşmeye başladı. Goldman Sachs tarafından yayımlanan güncel analiz raporunda, bölgedeki çatışma ortamına rağmen Çin'in ekonomik faaliyetlerinin sürdürülebilir bir çizgide kalacağı öngörüldü. Banka ekonomistleri, yurt içindeki yakıt fiyatlarındaki artışa karşın yüksek frekanslı verilerin ekonomik istikrarın devam ettiğini kanıtladığını vurguladı. ENRJİ ARZI VE YATIRIMLAR ÖNCELİKLİ GÜNDEM Pekin yönetimi, küresel enerji piyasalarındaki dalgalanmalara karşı yerli üretim ve şebeke altyapısını güçlendirme stratejisini hızlandırıyor. Başbakan Li Qiang, Sichuan eyaletine gerçekleştirdiği ziyarette, yenilenebilir enerji kaynaklarının artırılması ve elektrik dağıtım ağlarının inşasının kritik önemine değindi. Goldman Sachs analistleri, hükümetin kömür üretimini artırma ve yeşil enerji yatırımlarına ivme kazandırma kapasitesi sayesinde, Orta Doğu kaynaklı risklerin Çin'in reel Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) büyümesine etkisinin bu yıl sadece 0,2 puanlık bir sınırlı kayıpla yansıyacağını hesaplıyor. "ÜRETİCİ ENFLASYONU DEFLASYON BÖLGESİNDEN ÇIKABİLİR" Batılı ekonomilerde enflasyon endişesi yaratan enerji maliyetleri, uzun süredir deflasyon baskısı altında olan Çin için farklı bir senaryoyu beraberinde getiriyor. ABN AMRO Kıdemli Ekonomisti Arjen van Dijkhuizen, İran merkezli çatışmaların ardından artan maliyet baskılarının ülkede yeniden enflasyon sürecini tetikleyebileceğini ifade etti. Dijkhuizen, gelecek hafta açıklanacak mart ayı verilerine ilişkin beklentisini paylaşarak, "Enerji fiyatlarındaki sıçramanın etkilerinin özellikle üretici enflasyonunda belirgin olduğunu ve mart ayında Eylül 2022'den bu yana ilk kez deflasyon bölgesinden çıkılacağını tahmin ediyoruz" şeklinde konuştu. Ekonomist, 2025'te yüzde 0,1 seviyesinde kalan ortalama tüketici enflasyonunun, maliyet artışlarıyla birlikte 2026'da yüzde 1,2'ye ulaşabileceğini öngörüyor. "PEKİN İÇİN ÖNCELİK ENERJİ ARZI VE TİCARET KORİDORLARIDIR" Bölgesel gerilimin diplomatik ve stratejik boyutunu değerlendiren Galatasaray Üniversitesi Stratejik Araştırmalar Merkezi Müdürü Doç. Dr. Tolga Bilener, Çin'in konumlanmasını "fırsatçılık ile ihtiyat arasındaki denge siyaseti" olarak tanımladı. Bilener, Pekin'in İran ile doğrudan bir askeri ittifakının bulunmadığına dikkat çekerek, ülkenin önceliğinin enerji güvenliği olduğunu belirtti. İran'ın ihraç ettiği petrolün yüzde 80'inden fazlasını Çin'e sattığını hatırlatan Bilener, "Çin açısından bugün en hassas mesele petrol fiyatları ve Hürmüz Boğazı'nın güvenliği. Hürmüz üzerinden geçen petrol akışının aksaması, ihracata ve sanayi üretimine duyarlı olan Çin için ciddi bir risk demek" açıklamasında bulundu. KÜRESEL DENGE VE ASYA EKONOMİLERİ ÜZERİNDEKİ RİSKLER Savaşın uzamasının Çin için avantajdan ziyade maliyet artışı anlamına geleceğini savunan Doç. Dr. Tolga Bilener, krizin Asya genelinde dört ana kanaldan hissedileceğini ifade etti. Enerji faturalarının yükselmesi ve deniz ticareti sigorta maliyetlerinin artmasının yanı sıra, stratejik stoklama eğiliminin güçleneceğini vurgulayan Bilener, ABD'nin askeri odak noktasının Orta Doğu'ya kaymasının Hint-Pasifik bölgesindeki caydırıcılığı zayıflatabileceğini söyledi. Bilener, Çin'in bu krizi diplomatik düzlemde Batı'nın normatif tutarlılığını sorgulamak için bir araç olarak kullanacağını da sözlerine ekledi.