Dr. Şevkin’den çırak, kursiyer ve stajyerlere uzun vadeli sigortalılık için kanun teklifi
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Adana Milletvekili, TBMM Başkanlık Divanı Üyesi Dr. Müzeyyen Şevkin, çırak, kursiyer ve stajyerlerin uzun vadeli sigortalı sayılabilmesi için kanun teklifi hazırladı. Dr. Müzeyyen Şevkin, milyonlarca insanın çıraklık, kursiyer veya stajyerlik döneminde iş kazası veya hastalık gibi kısa vadeli sigortalı sayılması, emeklilikte bu sigortanın geçerli olmaması nedeniyle 5510 sayılı ve “Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” ve gerekçesini meclise sundu. Kanun teklifi, çırak, kursiyer ve stajyer öğrenci olarak çalışılan süreler için borçlanma hakkı verilmesi ve sigortalılık başlangıç tarihinin uzun vadeli sigorta kolları uygulamasında da çırak, kursiyer veya staja başlanılan tarih olarak esas alınmasını öngörüyor. Söz konusu kanun teklifi ile kursiyer ibaresinin de yasaya eklenmesini talep eden Dr. Şevkin, teklifin; 08.09.1999 tarihinden önce yapılan çıraklık ve staj sürelerinin uzun vadeli sigorta kolları açısından borçlandırılabilmesine ve borçlanılan bu sürelerin sigortalılık başlangıç tarihinden önce ise sigortalılık başlangıç tarihinin borçlanılan süre kadar geriye götürülmesine ilişkin düzenlemeyi içerdiğini vurguladı.
"Çıraklık, kursiyerlik ve stajyerlik sigortalılığı emeklilik hesabında gözardı edilmemeli"
Çıraklık, kursiyerlik veya öğrencilik sırasındaki staj çalışmalarından kaynaklanan sigortalılık başlangıçları ve prim gün sayılarının emeklilik hesabında dikkate alınmadığına belirten Dr. Şevkin şunları söyledi: “Türkiye’de çırak, kursiyer ve stajyer olarak adlandırılan milyonlarca insan bulunmaktadır. Çırak, kursiyer ve stajyer öğrenciler, uzun vadeli sigorta kolları olarak nitelendirilen malullük, yaşlılık, ölüm, emeklilik sigorta kollarına tabi olmalıdır. Ülkemizin zor şartları ve emekliliğin uzun sürece yayıldığı göz önüne alınarak milyonlarca kişiyi olumsuz etkileyen bu durum düzeltilmelidir. Çıraklık, kursiyerlik veya öğrencilik sırasında staj çalışmaları emeklilik hesaplamalarında ilk işe giriş tarihi olarak hesaplanmasının önündeki engeller kaldırılmalıdır.”
“5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi
CHP’li Dr. Müzeyyen Şevkin’in gerekçeleriyle birlikte TBMM’ye sunduğu kanun teklifi şöyle:
MADDE 1 – 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 5’inci maddesine aşağıdaki (h) fıkrası eklenmiştir.
“(h) Maddenin (b) ve (e) fıkraları kapsamındaki sigortalılar Kuruma başvurmak şartıyla, uzun vadeli sigorta kolları açısından sigortalı sayılırlar.
MADDE 2 – 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine “bursiyer” ibaresinden sonra gelmek üzere “kursiyer” ibaresi ve aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“Birinci fıkranın (a) bendi kapsamında sigortalı sayılanların uzun vadeli sigorta kolları açısından sigortalılık başlangıç tarihi kısa vadeli sigortalılık tarihinin başlangıcı olarak tanımlanır. Sigortalı 18 yaşından küçük ise uzun vadeli sigorta kolları açısından sigortalılık başlangıç tarihi olarak 18 yaşını doldurduğu gün olarak esas alınır.”
MADDE 3 – 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 41’inci maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiş ve maddenin dördüncü fıkrasının (a) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“k) 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununda belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler ile mesleki ve teknik ortaöğretim ile yükseköğrenimleri sırasında staja tabi tutulan öğrenciler, mesleki ve teknik ortaöğretim sırasında tamamlayıcı eğitim ya da alan eğitimi gören öğrenciler, kamu kurum ve kuruluşları tarafından desteklenen projelerde görevli bursiyerler ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 46’ncı maddesine tabi olarak kısmi zamanlı çalıştırılan öğrencilerin bu bentte belirtilen sigortalılık süreleri,”
“a) Birinci fıkranın (a), (b), (d), (e), (f), (g), (h), (j) ve (k) bentleri gereği borçlananlar, borçlandığı tarihteki 4’üncü maddenin birinci fıkrasının ilgili bendine göre,”
MADDE 4 – 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 78 – Bu Kanuna tabi olarak çalışan veya isteğe bağlı sigortaya yahut topluluk sigortasına prim ödemekte olan sigortalılardan; 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununda belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler ve mesleki ve teknik ortaöğretim ile yükseköğrenimleri sırasında staja tabi tutulan öğrencileri, mesleki ve teknik ortaöğretim sırasında tamamlayıcı eğitim ya da alan eğitimi gören öğrenciler, kamu kurum ve kuruluşları tarafından desteklenen projelerde görevli bursiyerler ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 46’ncı maddesine tabi olarak kısmi zamanlı çalıştırılan öğrencilerin bu kanunun beşinci maddesinin (b) ve (e) fıkralarına göre geçen süreleri, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendilerinin veya hak sahiplerinin yazılı talepte bulunmaları ve talep tarihinde 82’nci maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırları arasında olmak üzere, kendilerince belirlenecek günlük kazancın % 20’si üzerinden hesaplanacak primlerin borcun tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde ödemeleri şartı ile borçlandırılarak, borçlandırılan süreleri sigortalılıklarına sayılır.
Borçlandırılan sürenin karşılığı olan gün sayısı, sigortalının prim ödeme süresine katılır. Şu kadarki 08.09.1999 tarihinden önce sigortalı olanlar için, bu Kanuna göre tespit edilen sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler için borçlandırılma halinde, sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlandırılan gün sayısı kadar geriye götürülür.
MADDE 5 – Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 6 – Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.”
