Gölbaşı Gölü ve Asi Nehri’ndeki tehlike, kadınların eliyle umuda dönüştü
Hatay’da çevre sorununu sosyal kalkınma fırsatına dönüştüren örnek bir proje hayata geçirildi. TÜRSİYEV Vakfı öncülüğünde yürütülen “Hatay’ın Mavi Dönüşümü” projesi kapsamında, Kırıkhan’daki Gölbaşı Gölü ve Asi Nehri ekosistemi tehdit eden istilacı su sümbülleri toplanarak hem doğal yaşamın korunması sağlanıyor hem de kadın istihdamına katkı sunuluyor.
TÜRSİYEV Vakfı kurucuları Aylin Uçkunkaya ve Operatör Doktor Evrim Uçkunkaya’nın öncülüğünde geliştirilen proje, yaklaşık 1,5 yıllık hazırlık sürecinin ardından uluslararası fon kuruluşları, yerel yönetimler ve akademik kurumların iş birliğiyle uygulamaya geçirildi. Çevresel rehabilitasyon ile sosyal girişimciliği bir araya getiren çalışma, Hatay’da sürdürülebilir kalkınma adına dikkat çeken modeller arasında gösteriliyor.
Projenin en güçlü yönlerinden biri ise kamu, üniversite ve sivil toplum kuruluşlarını aynı hedef etrafında buluşturan çok paydaşlı yapısı oldu. TÜRSİYEV Yönetim Kurulu Başkanı Aylin Uçkunkaya, projeyi “birlikte başarma modeli” olarak tanımlayarak, çevre mücadelesinin ancak ortak akıl ve dayanışmayla mümkün olabileceğine dikkat çekti.
Hatay Büyükşehir Belediye Başkanı Mehmet Öntürk’ün destekleriyle ivme kazanan projede, HBB Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanı Ceren Yavuzyılmaz ve ekibinin sahadaki çalışmaları sürecin önemli yapı taşlarından biri oldu. Hatay Valisi Mustafa Masatlı, Vali Yardımcısı Resul Yıldırım, HBB Genel Sekreter Yardımcısı Uğur Kandemir, Kırıkhan Kaymakamlığı ve Kırıkhan Belediyesi de projeye çeşitli alanlarda katkı sundu.
Toplanan su sümbülleri ise kadın emeğiyle ekonomik değere dönüşüyor. Hatay Büyükşehir Belediyesi Dış İlişkiler Daire Başkanlığı ile yapılan iş birliği kapsamında kurulan Su Sümbülü İşleme ve Eğitim Merkezi’nde kadınlara yönelik üretim ve girişimcilik eğitimleri veriliyor. HAKİM Projesi (Hatay Kadın Girişimci Merkezi) çatısı altında yürütülen çalışmalar sayesinde kadınlar, su sümbüllerinden el sanatları ve katma değerli ürünler üretmeye başladı. Tesisin teknik altyapısında Dr. Öğr. Üyesi Aysel Ulus ile Prof. Dr. Mustafa Kemal Sangün’ün akademik destekleri de önemli rol oynadı.
Projeye bilimsel katkı sağlayan Mustafa Kemal Üniversitesi yönetimi ve akademisyenler ise su sümbüllerinin farklı alanlarda değerlendirilmesi için çalışmalar yürütüyor. Üniversitenin desteğiyle bitkiden hayvan yemi ve organik gübre üretimine yönelik araştırmalar sürerken, DASİFED ile yapılan yeni iş birliği kapsamında su sümbülü yağından kozmetik ürünler üretilmesi hedefleniyor. Böylece çevreye zarar veren istilacı bitkinin sıfır atık anlayışıyla ekonomiye kazandırılması amaçlanıyor.
Hatay’ın doğal yaşamını tehdit eden su sümbüllerinin bugün kadınların emeğiyle ekonomik değere dönüşmesinin önemli bir başarı hikâyesi olduğunu belirten Proje Koordinatörü Halit Karagülle, “Bu proje yalnızca çevre temizliği değil, aynı zamanda sosyal dönüşüm hareketidir. Asi Nehri ve Gölbaşı Gölü’nde yıllardır sorun oluşturan istilacı bitkileri kadınların üretim gücüyle yeniden ekonomiye kazandırıyoruz. Hatay’da doğayı korurken kadınların istihdama katıldığı, üretime dahil olduğu sürdürülebilir bir model oluşturduk. Ortaya çıkan dayanışma ruhu, projenin en değerli çıktılarından biri oldu” ifadelerini kullandı.
