En uzun gece ne zaman, bugün mü? Günler neden uzamaya başlıyor? 21 Aralık kış dönümü hakkında merak edilenler neler?
Dünya'nın güneş etrafındaki turu ve eksen eğikliği sonucu oluşan mevsimsel döngüde önemli bir tarih olan 21 Aralık, Kuzey Yarım Küre için kış mevsiminin başlangıcını işaret ediyor. Astronomide kış gündönümü olarak adlandırılan bu olayda, güneş ışınları Güney Yarım Küre'deki Oğlak Dönencesi'ne dik açıyla düşüyor.
OĞLAK DÖNENCESİ VE GÜNEŞ IŞINLARI
Bu tarihte güneş ışınları Kuzey Yarım Küre'ye yıl içerisindeki en dar, Güney Yarım Küre'ye ise en dik açıyla ulaşıyor. Bu durum, Türkiye'nin de içinde bulunduğu kuzey yarım kürede kış mevsimini başlatırken, güney yarım kürede yaz mevsiminin başlangıcı ve yılın en uzun gündüzü olarak yaşanıyor. Kış gündönümüyle birlikte güneş ışınlarının atmosferde katettiği yolun uzaması, kuzeyde enerji kaybının artmasına ve sıcaklıkların düşüş eğilimine girmesine neden oluyor.
TÜRKİYE'DE EN UZUN GECE SİNOP'TA
Türkiye genelinde coğrafi konuma bağlı olarak gece ve gündüz süreleri farklılık gösteriyor. Ülkenin en kuzey ucunda yer alan Sinop, 21 Aralık tarihinde en uzun geceyi yaşayan il konumunda bulunuyor. Sinop'ta gece süresi yaklaşık 15 saat 6 dakika olarak hesaplanıyor. Buna karşılık ülkenin en güneyinde bulunan Hatay, yaklaşık 14 saatlik gece süresiyle bu döngüyü en kısa sürede tamamlayan şehir olarak kayıtlara geçiyor.
GÜNDÜZ SÜRELERİ UZAMAYA BAŞLIYOR
Uzmanların aktardığı bilgilere göre, güneşin gökyüzündeki en güney noktasına ulaşmasıyla birlikte bir dönüm noktası yaşanıyor. Bu tarihten itibaren Kuzey Yarım Küre'de gölge boyları en uzun seviyeye ulaşırken, geceler kısalmaya ve günler tekrar uzamaya başlıyor. Bu süreç, gece ve gündüz sürelerinin eşitleneceği 21 Mart ilkbahar ekinoksuna kadar devam edecek.
MEVSİMSEL DÖNGÜ VE EKİNOKS TARİHLERİ
Takvimdeki diğer önemli astronomik tarihler ise şu şekilde sıralanıyor: 21 Mart ekinoksunda gece ve gündüz eşitlenerek kuzeyde ilkbahar başlıyor. 21 Haziran yaz gündönümünde en uzun gündüz yaşanırken, 23 Eylül ekinoksunda gece ve gündüz tekrar eşitlenerek sonbahar mevsimine giriliyor.
