Tarihçi Cezmi Yurtsever, Yumurtalık tarihini anlattı: Marco Polo’nun Asya'ya ilk ayak bastığı yer
Adanalı tarih araştırmacısı Cezmi Yurtsever, Yumurtalık sahilinde gerçekleştirilen televizyon programında ilçenin çok katmanlı tarihine ilişkin dikkat çekici değerlendirmelerde bulundu. Yurtsever, antik dönemden Osmanlı’ya uzanan süreçte Yumurtalık’ın yalnızca bir yerleşim değil, aynı zamanda stratejik bir medeniyet merkezi olduğunu vurguladı.
Yurtsever, Yumurtalık’ın tarih boyunca pek çok farklı uygarlığın hâkimiyet alanına girdiğini belirterek, “Bu topraklar sıradan bir kıyı yerleşimi değildir. Romalılardan Perslere, Bizans’tan erken İslam dönemine, Haçlılardan Ermeni ve Memlük egemenliklerine kadar uzanan geniş bir tarihsel çizgi burada iç içe geçmiştir. Nerede kazı yapılsa geçmişin izlerine rastlamak mümkündür” dedi.
Tarihi kaynaklarda Aigeai Antik Kenti olarak geçen Yumurtalık’ın, antik çağlarda büyük bir liman şehri olarak kurulduğunu hatırlatan Yurtsever, kentin özellikle deniz ticareti ve askerî açıdan büyük önem taşıdığını ifade etti.
Bugüne kadar yayımladığı 70’e yakın kitabı bulunan Yurtsever, “Burası Hellenistik dönemde Makedon etkisiyle şekillenmiş bir liman kenti olan önemli duraklardan biridir. Büyük İskender döneminden itibaren adı sikkelere kadar yansımış, Akdeniz dünyasında bilinen bir liman kenti haline gelmiştir” diye konuştu.
Roma döneminde Yumurtalık’ın imparatorların uğrak noktası ve donanma üssü olarak kullanıldığını vurgulayan Yurtsever, kentin stratejik konumunun yüzyıllar boyunca önemini koruduğunu söyledi. Bizans ve sonraki dönemlerde de şehrin defalarca el değiştirdiğini belirten Yurtsever, özellikle Memlük saldırılarıyla birlikte 13. ve 14. yüzyıllarda kentin ciddi yıkımlar yaşadığını, ancak her seferinde yeniden inşa edildiğini kaydetti.
Tarihi liman kentinin aynı zamanda dünya seyahat tarihindeki önemli bir durak da olduğuna dikkat çeken Yurtsever, ünlü Venedikli gezgin Marco Polo’nun Asya kıtasına ilk ayak bastığı yerlerden birinin de Yumurtalık olarak kabul edildiğini hatırlattı.
Yurtsever, “Bu bilgi, Yumurtalık’ın yalnızca bölgesel değil, küresel tarih açısından da ne kadar kritik bir noktada olduğunu ortaya koyuyor” ifadelerini kullandı.
Yurtsever, “İlçede günümüze ulaşan Deniz Kalesi, Kara Kalesi, Süleyman Kulesi ve Marco Polo’nun Asya’ya ayak bastığı yer olarak bilinen tarihi iskele gibi yapıların hâlâ ayakta olması, büyük bir şans. Bu yapılar, Yumurtalık’ı adeta bir açık hava müzesine dönüştürmüş durumda. Bu yapılar aynı zamanda sadece taş yığınları değil, her biri farklı bir dönemin siyasi, askeri ve kültürel hafızasını taşıyan kalıntılardır” diye konuştu.
Programda özellikle son yıllarda ortaya çıkarılan arkeolojik buluntulara da değinen Yurtsever, Dervişiye Mahallesi’nde yer alan Roma hamamı kazılarında gün yüzüne çıkarılan Poseidon mozaiğinin bölgenin tarihsel değerini gözler önüne serdiğini ifade etti.
Yaklaşık 1700 yıllık olduğu değerlendirilen mozaiğin üzerinde yer alan Grekçe yazıtın önemli bir ayrıntı taşıdığını belirten Yurtsever, “Mozaikte yer alan ‘Bütün yıkananlara selam olsun’ ifadesi, dönemin sosyal yaşamına ve kültürel anlayışına ışık tutuyor” dedi.
Yurtsever, Yumurtalık’ın henüz keşfedilmemiş çok sayıda tarihi katmana sahip olabileceğine de inandığını belirterek sözlerini şöyle tamamladı:
“Bu ilçe, geçmişin sessiz tanıklarını toprak altında saklayan bir tarih hazinesidir. Yapılacak her yeni kazı, Anadolu’nun ve Akdeniz dünyasının bilinmeyen bir sayfasını daha açacaktır.”
