Nükleer Haberleri - Son Dakika Nükleer Haber Güncel Gelişmeler

Washington ve Tahran arasında nükleer yumuşama: 14 maddelik mutabakat zaptında sona gelindi

Global diplomasi trafiğinde Orta Doğu'nun kaderini değiştirebilecek önemli bir gelişme yaşanıyor. Amerika Birleşik Devletleri menşeli yayın organı Axios'un üst düzey hükümet yetkililerine dayandırdığı bilgilere göre, Washington ile Tahran yönetimi, bölgesel çatışmaları sonlandıracak ve nükleer görüşmeler için kapsamlı bir yol haritası sunacak tek sayfalık mutabakat zaptı üzerinde mutabık kalmak üzere. STRATEJİK MÜZAKERELERDE KRİTİK 48 SAATLİK EŞİK İki ülke arasındaki diplomatik temasların hız kazandığı bu süreçte, Beyaz Saray'ın Tahran'dan belirli stratejik başlıklarda nihai yanıt beklediği ifade ediliyor. İki Amerikalı yetkili ile sürece hakim kaynakların aktardığı verilere göre, önümüzdeki 48 saatlik dilim anlaşmanın geleceği açısından belirleyici olacak. Tarafların, büyük çaplı krizin patlak vermesinden bu yana ilk kez diplomatik bir çözüme bu denli yaklaştığı vurgulanıyor. ABD Başkanı Trump'ın, Hürmüz Boğazı'nda gerçekleştirmeyi planladığı "Özgürlük Projesi" operasyonunu askıya almasının arkasında da bu müzakere masasındaki somut ilerleme yatıyor. "MUTABAKAT ZAPTI, WITKOFF VE KUSHNER İLE BAZI İRANLI YETKİLİLER ARASINDA MÜZAKERE EDİLİYOR" Taslak metnin mimarları arasında tanıdık isimler yer alıyor. Edinilen bilgilere göre, söz konusu "Mutabakat zaptı, Witkoff ve Kushner ile bazı İranlı yetkililer arasında müzakere ediliyor" ve bu görüşmeler hem yüz yüze hem de aracı ülkeler üzerinden titizlikle yürütülüyor. 14 maddeden oluşan ve tek sayfaya sığdırılan metin, bölgedeki savaş halinin resmen sona erdiğini tescil etmeyi amaçlıyor. Bu ön anlaşmanın imzalanmasıyla birlikte; Hürmüz Boğazı'nın trafiğe tam açılması, İran'ın atom faaliyetlerinin sınırlandırılması ve ekonomik kısıtlamaların esnetilmesi konularını kapsayan 30 günlük bir detaylandırma süreci başlayacak. Görüşmelerin ise Cenevre veya İslamabad gibi tarafsız başkentlerde yapılması planlanıyor. URANYUM ZENGİNLEŞTİRME SÜRESİNDE PAZARLIKLAR SÜRÜYOR Müzakerelerin en hassas noktasını İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerine getirilecek kısıtlamanın süresi oluşturuyor. Washington yönetimi bu sürecin 20 yıl olmasını talep ederken, Tahran tarafı 5 yıllık bir süre öneriyor. Uzmanlar, nihai kararın 12 ile 15 yıl arasında bir noktada sabitlenmesini bekliyor. Anlaşma uyarınca İran, Birleşmiş Milletler denetçilerinin gerçekleştireceği ani kontrollere kapılarını açacak. Belirlenen takvim sona erdiğinde ise Tahran'ın sadece yüzde 3,67 oranında düşük seviyeli zenginleştirme yapmasına izin verilecek. Herhangi bir kural ihlali durumunda ise ABD'nin kısıtlama süresini tek taraflı uzatma yetkisi metne eklenmek isteniyor. HÜRMÜZ BOĞAZI VE EKONOMİK YAPTIRIMLARIN GELECEĞİ Ekonomik ve lojistik boyutta ise karşılıklı tavizler öngörülüyor. ABD tarafı, dondurulmuş haldeki milyarlarca dolarlık İran varlığını aşamalı olarak serbest bırakmayı ve ticari yaptırımları kademeli şekilde kaldırmayı taahhüt ediyor. Eş zamanlı olarak, Hürmüz Boğazı üzerindeki İran kısıtlamaları ile ABD'nin deniz ablukası 30 günlük müzakere diliminde eş zamanlı olarak esnetilecek. Ancak diplomatik kaynaklar, görüşmelerin başarısızlıkla sonuçlanması durumunda Amerikan güçlerinin askeri ablukayı ve operasyonel seçenekleri derhal yeniden devreye alabileceği konusunda uyarıda bulunuyor.

İran'da Natanz Nükleer Tesisi'ne saldırı düzenlendi

İran Atom Enerjisi Kurumu, ülkenin nükleer programı açısından kritik bir konumda bulunan Natanz Şehid Ahmedi Ruşen Nükleer Merkezi'ne yönelik bir saldırı gerçekleştirildiğini kamuoyuna açıkladı. Kurumun sosyal medya hesabı üzerinden yapılan resmi bilgilendirmede, söz konusu eylemin Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail tarafından düzenlendiği kaydedildi. Açıklamada, her iki ülkenin de uluslararası yükümlülüklerini hiçe sayarak bu girişimi gerçekleştirdiği vurgulandı. RADYOAKTİF SIZINTI RİSKİ BULUNMUYOR Saldırının ardından tesiste ivedilikle başlatılan teknik incelemelerin sonuçları da paylaşıldı. İran Atom Enerjisi Kurumu, yapılan denetimler neticesinde nükleer tesiste herhangi bir radyoaktif sızıntının meydana gelmediğini tespit etti. Bölgede ikamet eden yerel halk için halihazırda herhangi bir güvenlik tehdidi veya sağlık riski bulunmadığı özellikle belirtildi. SIĞINAK DELİCİ BOMBALAR KULLANILDI İDDİASI Öte yandan, saldırının detaylarına ilişkin İsrail kanadından çarpıcı bir iddia geldi. İsrail devlet televizyonu KAN'ın haberine göre, Natanz Nükleer Tesisi'ne yönelik hava operasyonu ABD savaş uçakları tarafından icra edildi. İlgili haberde, operasyon sırasında yer altı tesislerini hedef alan ve 'sığınak delici' olarak nitelendirilen özel mühimmatların kullanıldığı ileri sürüldü. Konuya yakın kaynaklara dayandırılan iddialar, saldırının kapsamı ve kullanılan askeri teknolojiye dair tartışmaları beraberinde getirdi.

İran nükleer görüşmeleri 25 Temmuz'da İstanbul'da yapılacak

İran ile Batılı ülkeler arasındaki nükleer müzakere sürecinde yeni bir gelişme yaşandı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ülkesinin Almanya, Fransa ve İngiltere (E3 ülkeleri) ile nükleer konulu görüşmelerini 25 Temmuz Cuma günü İstanbul'da yapacağını duyurdu. GÖRÜŞME, YAPTIRIM UYARISININ ARDINDAN GELDİ Toplantı kararı, üç Avrupa ülkesinin, müzakerelerin yeniden başlatılmaması durumunda İran'a yönelik uluslararası yaptırımların yeniden uygulanabileceği yönündeki sert uyarılarının hemen ardından geldi. Tahran'ın bu uyarıya yanıt olarak masaya dönme kararı aldığı değerlendiriliyor. TOPLANTI BAKAN YARDIMCILARI DÜZEYİNDE OLACAK İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Bekayi, İstanbul'da gerçekleştirilecek olan kritik toplantının, Dışişleri Bakan Yardımcıları düzeyinde yapılacağını belirtti. Zirvede, durma noktasına gelen nükleer anlaşma müzakerelerinin geleceğinin ele alınması bekleniyor.

ABD'den İran'a 30 milyar dolarlık sivil nükleer programı teklifi

ABD merkezli CNN International, eski ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin İran’ı müzakere masasına çekmek amacıyla yaklaşık 30 milyar dolarlık bir sivil nükleer program teklifini gündeme getirdiğini iddia etti. CNN’in, konuyla ilgili bilgi sahibi dört kaynağa dayandırdığı haberinde, ABD ile Orta Doğu’daki bazı ülkelerin İranlı yetkililerle temasa geçtiği belirtildi. Görüşmelerin, İran-İsrail arasındaki gerilimin zirve yaptığı son iki hafta içinde yapıldığı ifade edildi. Körfez ülkeleri masada, para Arap ortaklardan sağlanacak Kaynaklara göre, İran’a yapılan teklifin en dikkat çeken kısmını, uranyum zenginleştirme faaliyeti içermeyen, yalnızca sivil amaçlı enerji üretimini kapsayan bir nükleer program için 30 milyar dolarlık finansal destek oluşturuyor. Bu miktarın ABD yerine, ABD’nin Arap ortakları tarafından sağlanması planlanıyor. Ayrıca teklif paketinde, İran’a yönelik bazı ekonomik yaptırımların kaldırılması ve yabancı banka hesaplarında dondurulan yaklaşık 6 milyar dolarlık İran fonuna erişim sağlanması da yer alıyor. Gizli toplantılar Beyaz Saray’da yapıldı İran’a yönelik tekliflerin geçtiğimiz cuma günü Beyaz Saray’da düzenlenen ve saatler süren gizli bir toplantıda masaya yatırıldığı bildirildi. Toplantıya ABD Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff’un yanı sıra Körfez ülkelerinden üst düzey temsilcilerin katıldığı aktarıldı. Görüşmede, İran’ın Fordow Nükleer Tesisinde yürüttüğü uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin durdurulması ve bu tesisin sivil nükleer programa dönüştürülmesine yönelik yeni teklifler de gündeme geldi. Henüz görüşme tarihi yok, İran sessiz ABD Başkanı Donald Trump, geçtiğimiz çarşamba günü yaptığı açıklamada, ABD ile İran’ın önümüzdeki hafta masaya oturabileceğini ifade etmişti. Ancak İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, kendilerinin böyle bir görüşmeden haberdar olmadıklarını söyledi. Müzakere sürecine yakın kaynaklar ise henüz net bir tarih belirlenmediğini ve fikir alışverişinin sürdüğünü kaydetti.

Trump: İran’da vurduğumuz yerler tamamen yok edildi ve bunu herkes biliyor

ABD Başkanı Donald Trump, ABD’nin İran’ın nükleer tesislerine yönelik saldırılarının ardından çıkan “tesislerin yok edilmediği” yönündeki haberlere tepki gösterdi. “VURDUĞUMUZ YERLER TAMAMEN YOK EDİLDİ” Trump, yaptığı açıklamada, “İran’da vurduğumuz yerler tamamen yok edildi ve bunu herkes biliyor” ifadelerini kullandı. Nükleer tesislerin yok edilmediğine dair çıkan haberleri “sahte” olarak nitelendiren Trump, bu haberleri yapan medya kuruluşlarına sert sözlerle yüklendi. Söz konusu haberlere tepki gösteren Trump, “Medyadaki bu sünepe takımı asla bitmiyor. İşte bu yüzden izlenme oranları tarihin en düşük seviyesinde” diyerek ABD medyasını hedef aldı. EL-UDEYD ÜSSÜ SALDIRISINA DEĞİNMEDİ Trump, açıklamasında İran’ın Katar’daki El-Udeyd Üssü’ne düzenlediği füze saldırısı hakkında ise herhangi bir değerlendirmede bulunmadı.

Trump: “İran’daki nükleer tesislere büyük çapta hasar verildi”

ABD'nin Fordow, Natanz ve İsfahan'daki nükleer tesislere yönelik saldırısının ardından Washington ve Tahran hattında "hasar değerlendirme" polemiği sürüyor. İran tarafı tesislerdeki hasarın sınırlı olduğunu savunurken, ABD Başkanı Donald Trump'tan bu iddiaların tam tersi yönde, dikkat çekici bir açıklama geldi. "YOK EDİLME İFADESİ TAM ANLAMIYLA YERİNDE" Başkan Trump, kendisine ait sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, operasyonun başarısını güçlü ifadelerle dile getirdi. Trump, "Uydu görüntülerinin gösterdiği üzere, İran'daki tüm nükleer tesislere büyük çapta hasar verildi. ‘Yok edilme' ifadesi tam anlamıyla yerinde!" diyerek hasarın boyutunun sanılandan çok daha büyük olduğunu iddia etti. "ASIL HASAR YERİN ALTINDA, TAM İSABET" Trump, kamuoyuna yansıyan görüntülerdeki hasarın az görünmesine ilişkin olası eleştirilere de yanıt niteliğinde bir teknik detay paylaştı. Özellikle korunaklı bir tesisi işaret eden Trump, şunları kaydetti: "Gösterilen beyaz yapı, kayaya derinlemesine gömülmüş durumda; çatısı bile yer seviyesinin oldukça altında ve tamamen alevden korunmuş. En büyük hasar yer seviyesinin çok altında meydana geldi. Tam isabet."

Saldırı sonrası gözler İran'da: Meclis'ten 'Hürmüz Boğazı' kararı çıktı, Hamaney 11 gündür sessiz

ABD’nin İran’ın nükleer tesislerine yönelik düzenlediği saldırılar, Tahran yönetimini zor bir yol ayrımına getirdi. Nükleer programı ciddi yara alsa da tamamen yok edilemeyen İran, şimdi hem iç kamuoyunu tatmin edecek hem de daha büyük bir savaşı tetiklemeyecek bir yanıt formülü arıyor. MASADAKİ EN GÜÇLÜ KOZ: HÜRMÜZ BOĞAZI'NI KAPATMA KARARI İran'ın ilk somut adımı, Meclis'ten geldi. Milletvekilleri, dünya petrol ve doğalgaz sevkiyatının can damarı olan Hürmüz Boğazı’nı kapatma kararını onayladı. Bu, Tahran'ın elindeki en güçlü ekonomik ve stratejik koz olarak görülüyor. Ancak bu kararın uygulanabilmesi için Dini Lider Ayetullah Ali Hamaney'in liderliğindeki Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi'nin onayı gerekiyor. Bu nedenle Meclis kararı, şimdilik bir misilleme eyleminden çok, Batı'ya yönelik güçlü bir uyarı niteliği taşıyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi'nin sosyal medya hesabından yaptığı, “Bu olaylar kabul edilemez ve sonsuza kadar sürecek sonuçları olacak” açıklaması da bu kararlı duruşu pekiştiriyor. HAMANEY 11 GÜNDÜR SESSİZ, MÜTTEFİKLER ARKA PLANDA Saldırıların ardından en çok merak edilen konulardan biri de Dini Lider Hamaney'in durumu. İsrail'in daha önceki saldırılarında ordunun ve hükümetin üst kademelerinden önemli kayıplar veren İran'da, Hamaney'in 11 gündür kamuoyunun karşısına çıkmaması dikkat çekiyor. Ancak kaynaklar, Hamaney'in kontrolü elinde tutmaya devam ettiğini belirtiyor. Bu krizde İran'ın diplomatik müttefikleri Rusya ve Çin'in şimdilik geri planda kalmayı tercih etmesi ve bölgedeki silahlı vekillerinin zayıflamış olması, Tahran'ın hareket alanını daraltan diğer önemli faktörler olarak öne çıkıyor. TIRMANMADAN KAÇINMA ÇABASI: 'ÖLÇÜLÜ' BİR YANIT MI GELECEK? Tüm bu tehditlere rağmen, hem Tahran'dan hem de Washington'dan gerginliğin topyekûn bir savaşa dönüşmesini önlemeye yönelik sinyaller geliyor. Analistler, İran'ın vereceği herhangi bir yanıtın, ABD'yi yeni bir saldırıya itmeyecek şekilde "hedefli ve ölçülü" olabileceğini değerlendiriyor. Tahran'ın ilk tepkisinde itidalli davranarak "tüm seçenekleri saklı tuttuğunu" belirtmesi de bu görüşü destekliyor. Ancak nükleer programına yapılan bu saldırının, İran'ı gelecekte uluslararası denetimleri sonlandırıp gizlice nükleer bomba geliştirmeye daha fazla itebileceği endişesi de giderek artıyor.

ABD’nin İran saldırısı sonrası piyasalarda yatırımcılar güvenli limanlara yöneldi

ABD’nin İran’ın nükleer tesislerine saldırmasının ardından küresel finans piyasaları haftaya yüksek tansiyonla başladı. Yatırımcılar, İran'ın olası misilleme adımlarını beklerken riskli varlıklardan çıkarak güvenli limanlara yöneldi. Bu durum, piyasalarda sert hareketleri de beraberinde getirdi. DOLARDA YÜKSELİŞ, KRİPTO VE HİSSE SENEDİNDE DÜŞÜŞ Piyasalardaki riskten kaçış eğiliminin en belirgin işareti döviz kurlarında görüldü. ABD doları, bu sabah itibarıyla euro ve İsviçre frangı da dahil olmak üzere tüm G-10 para birimleri karşısında değer kazandı. Bu süreçte diğer varlıklardaki hareketler ise şöyle şekillendi: Hisse Senetleri: Artan jeopolitik riskler ve enerji arzına ilişkin endişelerle küresel borsalarda düşüşler yaşandı. Kripto Paralar: Riskten kaçınmanın bir diğer işareti olarak Bitcoin, Mayıs ayından bu yana ilk kez 100.000 doların altına düştü. Ether başta olmak üzere diğer kripto para birimlerinde de sert kayıplar görüldü. Altın: Güvenli liman olarak görülen altın, ilk saatlerde yükselse de sonrasında kâr satışlarıyla düşüşe geçti. Ancak fiyatlar rekor seviyelere yakın seyrini sürdürüyor. PİYASANIN GÖZÜ HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA: PETROL 100 DOLARI GÖREBİLİR Analistler, piyasaların kaderinin İran'ın atacağı adımlara bağlı olduğu konusunda hemfikir. En büyük endişe ise petrol ve doğalgaz sevkiyatları için kritik önemdeki Hürmüz Boğzı'nın kapatılması. Pictet Asset Management’ın kıdemli yatırım yöneticisi Evgenia Molotova, "Piyasaların bunu ciddiye alması için tek yol, Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasıdır, çünkü bu, petrol erişimini etkileyecektir” dedi. Bloomberg Intelligence da artan risk primlerinin, Batı Teksas petrolünü (WTI) kısa vadede varil başına 100 dolara çıkarabileceğini öngördü. ANALİSTLER NE DİYOR? "HER ŞEY ÇATIŞMANIN GELİŞİMİNE BAĞLI" Bloomberg analisti Sebastian Boyd, doların gelecekteki seyrine ilişkin yaptığı değerlendirmede, "Dolar, nisan başından beri süren düşüş eğilimini kırarak kazançlarını koruyabilirse, diğer ABD varlıkları çok daha cazip hale gelecektir. Ancak, bu artışın kısa süreli bir tepki olduğu ortaya çıkarsa, doların düşüş eğilimi yeniden başlayacaktır," yorumunda bulundu.

Trump’tan İran’a saldırı sonrası açıklama: “Hasar büyük, operasyon güçlü ve kesin”

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın nükleer tesislerine yönelik saldırının ardından Truth Social hesabı üzerinden dikkat çekici açıklamalarda bulundu. Trump, operasyonun başarılı geçtiğini ve İran’daki nükleer tesislerde büyük çaplı hasar meydana geldiğini ifade etti. “ORDUMUZ ÜSTÜN BİR BECERİ SERGİLEDİ” Saldırının detaylarına ilişkin bilgi veren Trump, “Operasyon güçlü ve kesin bir şekilde gerçekleştirildi. Ordumuz üstün bir beceri sergiledi” ifadelerini kullandı. Operasyona katılan B-2 bombardıman uçaklarının Missouri’ye güvenli şekilde döndüğünü de duyurdu. “REJİM DEĞİŞİKLİĞİ” MESAJI Trump’ın açıklamasındaki en dikkat çekici bölümlerden biri de “rejim değişikliği” mesajı oldu. Trump paylaşımında, “Rejim değişikliği” kavramının siyasi olarak tartışmalı olabileceğini belirttikten sonra, “Ama İran rejimi ülkeyi yeniden büyük yapamıyorsa, neden değiştirilmesin?” sözlerine yer verdi.

#Nükleer