Midyat'ta kazı çalışmaları sırasında 1300 yıllık Süryanice yazıt bulundu
Mardin'in Midyat ilçesinde altyapı ve parke taşı çalışmaları sırasında tesadüfen gün yüzüne çıkan Süryanice yazıtlı taş bloklar, tarih dünyasında heyecan yarattı. Uzmanların yaptığı ilk incelemelerde, taşların 8'inci ile 14'üncü yüzyıllar arasına tarihlendirildiği ve en eski yazıtın 722 yılına ait olduğu tespit edildi.
TARİHİ TAŞ BLOKLAR KORUMA ALTINA ALINDI
Midyat'ın Ortaca Mahallesi'nde yürütülen parke taşı döşeme çalışmaları sırasında iş makinesiyle yapılan zemin düzenlemesi esnasında 11 adet yazıtlı taş blok bulundu. Bölgede yapılan ek incelemelerde ise üzerinde kitabeler bulunan 2 taş blok daha ortaya çıkarıldı.
Buluntuların ardından Mardin Müze Müdürlüğü başkanlığında uzman ekipler çalışma başlattı. Yazıtlı taş bloklar titizlikle Mardin Müzesi'ne taşınırken, buluntuların çıktığı alan da koruma altına alındı.
MOR ADAY KİLİSESİ'NE AİT OLABİLECEĞİ DEĞERLENDİRİLİYOR
Midyat Belediyesi Koruma, Uygulama ve Denetim Büroları Sorumlusu ve sanat tarihçisi Mervan Yavuz, yapılan araştırmalara göre taş blokların geçmişte bölgede bulunduğu bilinen Mor Aday Kilisesi ile bağlantılı olabileceğini söyledi.
Yavuz, tarihi yapıdan günümüze ulaşan bu eserlerin Midyat'ın zengin kültürel mirasına önemli katkı sağlayacağını belirterek, detaylı incelemelerin ardından taş blokların Mardin Müzesi'nde sergileneceğini ifade etti.
"BULDUĞUMUZ EN ESKİ YAZIT 722 YILINA AİT"
Midyat Belediyesi Telkari Müzesi Müdürü ve Turabdin Enstitüsü Koordinatörü Uzman Süryolog Adem Coşkun, taşlar üzerindeki yazıların Süryanice'nin Estarngoelo yazı formuyla işlendiğini belirtti.
Coşkun, incelemelerde farklı dönemlere ait çok sayıda kitabenin tespit edildiğini aktararak şunları söyledi:
"Taşların bir kısmı mezar taşı olarak kullanılmış. Yazıtlarda Gabriel, Daniel, Şimuel ve Saliba gibi din adamlarının isimleri yer alıyor. Ayrıca kitabeleri işleyen kişinin Muşe isimli biri olduğu görülüyor. En eski yazıt 1083 Yunan yılına ait. Bu tarih miladi takvime çevrildiğinde 722 yılına denk geliyor. Şu ana kadar tespit ettiğimiz en eski Süryanice yazıt 722 yılına ait."
722 YILINA AİT YAZIT KİLİSENİN YENİDEN İNŞASINI ANLATIYOR
Uzmanların değerlendirmelerine göre en eski kitabe, bölgede bulunan kilisenin 722 yılında zarar gördüğünü ve dönemin din adamlarının ortak çabasıyla yeniden ayağa kaldırıldığını anlatıyor.
Bu yönüyle yazıtın yalnızca dini değil, aynı zamanda bölgenin sosyal ve kültürel tarihine ilişkin önemli bilgiler sunduğu belirtiliyor.
1911 TARİHLİ FOTOĞRAFLARDA DA İZLERİ BULUNUYOR
Adem Coşkun, ünlü seyyah ve arkeolog Gertrude Bell arşivlerinde 1911 yılına ait kilise fotoğraflarının bulunduğunu ifade etti. Sözlü tarih çalışmalarına göre kilisenin kalıntılarının ve bazı yazıtların 1960'lı yıllara kadar görülebildiği kaydedildi.
MAHALLE SAKİNLERİ KAZI ÇALIŞMASI İSTİYOR
Ortaca Mahallesi sakinlerinden Hacı Çevik ise bölgede daha kapsamlı arkeolojik kazılar yapılmasını talep etti. Çevik, büyüklerinden duydukları anlatımlarda burada büyük bir kilisenin bulunduğunu belirterek, yapılacak bilimsel çalışmalarla yeni tarihi eserlerin ortaya çıkarılabileceğini söyledi.
