USS Abraham Lincoln bölgeye konuşlandı, Tahran’dan sert uyarı geldi
ABD ile İran arasında haftalardır tırmanan tansiyon, Washington’un en ağır askeri unsurlarından birini sahaya sürmesiyle yeni bir aşamaya girdi. ABD Donanması’na bağlı USS Abraham Lincoln uçak gemisi taarruz grubunun Akdeniz-Ortadoğu hattına yönlendirilmesi, bölgede olası bir askeri senaryonun artık masada olduğu yorumlarını güçlendirdi.
ABD’li yetkililer konuşlandırmayı “istikrarı korumaya yönelik rutin bir adım” olarak tanımlasa da, güvenlik çevreleri bu hamlenin İran’a yönelik baskıyı askeri düzleme taşıyan açık bir mesaj niteliği taşıdığı görüşünde. Özellikle gemi grubunun CENTCOM sorumluluk sahasında, İran’ı üçüncü ülke hava sahasına ihtiyaç duymadan hedef alabilecek bir menzilde konumlanması dikkat çekiyor.
BASKI UNSURU
Nükleer enerjiyle çalışan Nimitz sınıfı USS Abraham Lincoln, ABD ordusunun en etkili caydırıcılık araçları arasında yer alıyor. Yaklaşık 333 metre uzunluğundaki gemide 5 bini aşkın personel görev yapıyor. F/A-18 Super Hornet ve F-35C tipi savaş uçaklarıyla donatılan uçak gemisi, elektronik harp uçakları ve saldırı helikopterleriyle desteklenen çok katmanlı operasyon kapasitesine sahip.
İki nükleer reaktörle çalışan geminin aylarca yakıt ikmali yapmadan görev yapabilmesi, askeri varlığın kısa süreli bir gözdağından öte, uzun soluklu bir baskı aracı olarak tasarlandığını ortaya koyuyor. Washington’un hafta sonu duyurduğu ve “hava gücünü konuşlandırma ve sürdürülebilirlik kapasitesini test eden” tatbikat açıklaması da bu çerçevede okunuyor.
Bölgedeki diplomatik kaynaklar, Birleşik Arap Emirlikleri başta olmak üzere bazı ülkelerin hava sahalarını ABD uçaklarına açmama yönündeki tutumunun, uçak gemisi grubunu daha da kritik hale getirdiğine işaret ediyor.
TAHRAN’DA ALARM ZİLLERİ
İran yönetimi ise konuşlandırmayı açık bir tehdit olarak değerlendiriyor. Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani, ABD’nin “acil durum algısı yaratarak İran toplumunda çatlaklar oluşturmayı hedeflediğini” savundu. Laricani’ye göre Washington’un planı, önce iç dengeleri sarsmak, ardından askeri müdahale için uygun zemini oluşturmak.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekaî de silahlı kuvvetlerin bölgedeki her adımı anbean izlediğini belirterek, olası bir saldırıya “kapsamlı ve pişmanlık doğuracak” bir karşılık verileceği uyarısında bulundu. İran basınında Devrim Muhafızları komutanlarının “tetikteyiz” mesajları geniş yer buldu.
Tahran sokaklarında ise sert mesajlar içeren propaganda görselleri dikkat çekiyor. “Rüzgâr eken fırtına biçer” sloganlı afişlerde USS Abraham Lincoln’ün ABD bayrağının yıldızlarıyla patlatıldığı tasvirler yer alıyor.
EKONOMİ ÜZERİNDEKİ BASKI ARTIYOR
Artan askeri hareketlilik, İran’ın kırılgan ekonomik yapısını da sarsmış durumda. Tahran Borsası haftaya sert bir düşüşle başladı. Resmi verilere göre aylık enflasyon yüzde 60 seviyesine ulaşırken, internet erişimine getirilen kısıtlamalar ticaret ve lojistik faaliyetleri olumsuz etkiliyor. İş dünyası temsilcileri, kesintilerin günlük milyonlarca dolarlık kayıplara yol açtığını dile getiriyor.
Uzmanlara göre USS Abraham Lincoln’ün konuşlandırılması, İran’ın nükleer faaliyetlerinden ziyade Tahran’daki siyasi karar alma süreçlerini baskı altına almayı amaçlayan daha geniş bir stratejinin parçası.
Ancak olası bir askeri müdahalenin, İran’da yeni bir sokak hareketini tetikleyip tetiklemeyeceği belirsizliğini koruyor. Zira rejime muhalif kesimlerin önemli bir bölümü, dış güçlerin dayattığı bir iktidar değişimine de mesafeli yaklaşıyor.
