TBMM Dilekçe Komisyonu Kasım–Aralık 2025 raporu yayımlandı
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Dilekçe Komisyonu’nun 28’inci Yasama Dönemi Kasım–Aralık 2025 dönemini kapsayan faaliyet raporu kamuoyuyla paylaşıldı. Komisyon Başkanı Sunay Karamık, dilekçe hakkının yalnızca bireysel başvuru yolu olmadığını, vatandaşların yönetime katılımını güçlendiren temel bir demokratik araç olduğunu vurguladı.
Raporda, dijitalleşme süreciyle birlikte e-Devlet üzerinden yapılan başvuruların önemli ölçüde arttığı, bu durumun dilekçe hakkının erişilebilirliğini ve etkinliğini güçlendirdiği belirtildi. Komisyonun, e-demokrasi anlayışının gelişmesine katkı sunduğu ve vatandaşların yönetime doğrudan katılımını teşvik ettiği ifade edildi.
TBMM Dilekçe Komisyonu, 28. Yasama Dönemi kapsamındaki Ekim ve Kasım aylarını da içine alan güncel verilerini paylaştı. Rapora göre, 15 Kasım - 22 Aralık 2025 tarihleri arasında komisyona toplam 2 bin 38 dilekçe ulaştı. Başkanlık Divanı, bu süreçte bin 78 dilekçeyi karara bağladı.
VATANDAŞ DİJİTAL YOLU SEÇTİ
Teknolojinin yaygınlaşması vatandaşların hak arama yöntemlerine de yansıdı. Komisyona ulaşan dilekçelerin bin 732'si e-Dilekçe sistemi üzerinden gönderildi. Elektronik başvuru oranı yüzde 84,98 gibi yüksek bir seviyede gerçekleşti. Başvuru sahiplerinin cinsiyet dağılımına bakıldığında ise yüzde 70,85'ini erkeklerin, yüzde 29,15'ini kadınların oluşturduğu görüldü. Tüzel kişiler tarafından yapılan başvuru sayısı ise 10 olarak kayıtlara geçti.
GÜNLÜK BAŞVURUDA YÜZDE 84 ARTIŞ
Rapor, vatandaşların çözüm adresi olarak Meclis'i daha sık tercih ettiğini ortaya koydu. 27. Yasama Dönemi'nde günlük ortalama dilekçe sayısı 15,80 iken, 28. Yasama Dönemi'nde bu sayı 29,09'a yükseldi. İstatistiklere göre günlük başvuru sayısında önceki döneme kıyasla yüzde 84,11 oranında ciddi bir artış kaydedildi.
EN ÇOK ADALET VE SOSYAL GÜVENLİK SORULDU
Dilekçelerin konularına göre dağılımı incelendiğinde, vatandaşların en çok adalet mekanizmasıyla ilgili taleplerde bulunduğu görüldü. 228 dilekçe ile "Adalet Hizmetleri" ilk sırada yer alırken, bunu 218 başvuru ile komisyon başvuru işlemleri takip etti. "Çalışma ve Sosyal Güvenlik" konuları ise 211 dilekçe ile üçüncü sırada yer aldı. Bin 381 dilekçe ise diğer konular başlığı altında sınıflandırıldı.
TBMM DİLEKÇE KOMİSYONU BAŞKANI KARAMIK: HALKIN SESİ DEMOKRASİYE GÜÇ KATIYOR
TBMM Dilekçe Komisyonu Başkanı ve AK Parti Adana Milletvekili Sunay Karamık, komisyonun 28. Yasama Dönemi boyunca yürüttüğü çalışmalara ve gelecek hedeflerine ilişkin açıklamalarda bulundu.
Karamık şunları söyledi:
“Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Dilekçe Komisyonu olarak 28. dönemde, halkımızın dile getirdiği her sesin, demokrasiye güç katan bir katkı olduğunun bilinciyle faaliyetlerimizi yürüttük. Dilekçe hakkı, yalnızca bireysel bir başvuru yolu değil; vatandaşlarımızın yönetime katılımının ve toplumsal beklentilerin Meclis'e taşınmasının en etkili araçlarından biridir.
Bu dönemde Komisyonumuza ulasan dilekçeler, toplumun farklı kesimlerinden gelen sorunları ve beklentileri yansıtarak bizlere önemli bir veri kaynağı oluşturmuştur. Vatandaşlarımızın gündelik yaşamlarından kamu hizmetlerine kadar geniş bir yelpazede dile getirdiği talepler, çözüm süreçlerimize ışık tutmuş; demokratik katılmı daha da güçlendirme yönündeki kararlılığımızı pekiştirmiştir.
Dijitalleşmenin sunduğu imkânlar doğrultusunda, E-Devlet üzerinden yapılan başvuruların artması, dilekçe hakkının erişilebilirliğini ve etkinliğini önemli ölçüde artırmıştır. Komisyonumuz, bu dönüşüme öncülük eden çalışmalarıyla E-Demokrasi anlayışının gelişimine katkı sağlamış, vatandaşlarımızın yönetime doğrudan katılımını teşvik etmiştir.
Dönem içinde faaliyette bulunan alt komisyonlarımız da, belirli alanlarda derinlemesine araştırmalar ve çözüm odaklı çalışmalar gerçekleştirmiştir.
Türkiye'de Finansal Okuryazarlığın Yaygınlaştırılması ve Düzeyinin Artırılması Alt Komisyonu, ekonomik bilinç düzeyinin artırılmasına yönelik önemli öneriler geliştirmiştir.
İlköğretim ile Ortaöğretim Kurumlarında Akran Zorbalığının Araştırılması ve Alınabilecek Önlemlerin Belirlenmesi Alt Komisyonu, çocuklarımızın daha güvenli eğitim ortamlarında büyümesi için kapsamlı çalışmalar yapmıştır.
Öte yandan, dilekçelerde ifade edilen sorunların sahada doğrudan gözlemlenebilmesi amacıyla gerçekleştirilen yerinde inceleme ziyaretleri, çözüm önerilerimizin daha sağlam temellere dayanmasına olanak sağlamıştır.
TBMM Dilekçe Komisyonu, vatandaşla doğrudan temas kuran nadir kurumsal mekanizmalardan biri olarak, yalnızca bireysel başvuruları değerlendirmekle kalmaz; bu başvuruların işaret ettiği toplumsal ihtiyaçları tespit edip çözüm yolları geliştirme misyonunu da üstlenir. Komisyonumuzun kararlılıkla yürüttüğü çalışmalar sonucunda Cumhurbaşkanlığına arz ettiğimiz ve 17 Mayıs tarihli Resmî Gazete' de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile 22 Mayıs'ın "Finansal Okuryazarlık Günü" ilan edilmesi, bu yaklaşımın en
somut ve güncel örneklerinden biridir. Toplumdan gelen taleplerin dikkatle analiz edilmesi, ilgili kurumlarla sürdürülen verimli is birlikleri ve konunun kamu gündemine taşınmasındaki stratejik yönlendirmeler, bu süreci başarıya ulaştırmıştır. Böylece Dilekçe Komisyonumuz, yalnızca şikâyetlerin değil, çözüm üreten vizyonun da adresi olduğunu bir kez daha ortaya koymuştur.
28'inci Yasama Dönemi boyunca Komisyonumuzda bugüne kadar yürütülen çalışmalar içeren bu faaliyet raporu; Komisyonumuzun çalışmalarını kamuoyuyla şeffaf bir şekilde paylaşmak, vatandaşlarımızı dilekçe hakki konusunda bilinçlendirmek ve yasama süreçlerine katilimi teşvik etmek amacıyla sunulmuştur.
Bundan sonraki süreçte, her ay düzenli olarak yayımlayacağımız faaliyet raporlarıyla Komisyonumuzun çalışmaları hakkında kamuoyunu bilgilendirmeye ve vatandaşlarımızın dilekçe hakkı konusundaki farkındalığını artırmaya devam edeceğiz.
Katılımcı demokrasiyi birlikte büyütüyor; vatandaşlarımızın beklenti ve önerileriyle geleceği birlikte inşa ediyoruz.”
İLGİNÇ / DİKKAT ÇEKEN DİLEKÇELER ( 15.10.2025 / 22.12 2025 )
46. 47. VE 48. KARAR CETVELİ
-30 yaşına basmış kadınların gönüllü şekilde askere alınması hususunda yasal düzenleme talep etmektedir. (Seydişehir / Konya)
-1/3/1981 tarihli ve 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun’da değişiklik yapılarak; 2 Ocak 2025 Cuma gününün tatil olarak kabul edilmesini talep etmektedir. (Çatalca / İstanbul)
-11/1/2011 tarihli ve 6098 sayışı Türk Borçlar Kanunu’nda değişiklik yapılarak konut kiralarında kiracıya tarihi boş taahhütname imzalatılmadan ev kiralanmamasının engellenmesine yönelik yasal düzenleme yapılmasını talep etmektedir. (Fatih / İstanbul)
-Askerlik borçlanmasının peşin ödeme yerine aylık veya taksitle ödenmesini talep etmektedir. (Çatalca / İstanbul)
-Özel sektörde cumartesi çalışmanın yaygınlığı nedeniyle çalışanların aile, dinlenme ve sosyal yaşam haklarının zedelendiğini belirterek haftalık çalışma süresinin
-İklim değişikliği ve tarımsal zararlar nedeniyle zor durumda kalan çiftçilere ve hayvancılıkla uğraşanlara yönelik sigorta, ucuz girdi, borç erteleme, eğitim ve mali desteklerin artırılmasını talep etmektedir. (Gaziemir / İzmir)
-İşçilerin çalışma saatlerinin haftalık 40 saate düşürülmesini ve en az iki gün kanuni hafta tatili izni verilmesini talep etmektedir. (Küçükçekmece / İstanbul)
-Her ilçeye TOKİ tarafından standart donanıma sahip spor salonu yapılmasını talep etmektedir. (Çorlu / Tekirdağ)
İLGİNÇ / DİKKAT ÇEKEN DİLEKÇELER ( 15.10.2025 / 22.12 2025 )
46. 47. VE 48. KARAR CETVELİ
-3 Aralık engelliler gününde özel iş yerlerinde engelli personele idari izin verilmesini talep etmektedir. (İlkadım / Samsun)
-Her vatandaşın yılda en az 5 fidan dikmesi için kanuni düzenleme yapılmasını talep etmektedir. (Battalgazi / Malatya)
-Fizyolojik ve psikolojik yeterlikleri bulunan özellikle üçüncü derece ve üzeri devlet memurlarına silah taşıma ruhsatı verilmesine imkân tanıyacak bir düzenleme yapılmasını talep etmektedir. (Yenişehir / Diyarbakır)
-Giresun’un Millî Mücadele’deki üç gönüllü alayının tarihsel katkılarının resmî olarak tanınmasını, ilin adının "Yiğit Giresun" olarak değiştirilmesini, eğitim müfredatına eklenmesini ve bir anıt kompleksinin yapılmasını talep etmektedir.
(Bulancak / Giresun)
-Okul çağına gelmemiş çocuk sahibi kamu çalışanlarına mesleklerinin uygun olduğu durumlarda uzaktan çalışma imkanı getirilmesini talep etmektedir.
(Karaköprü / Şanlıurfa)
-Sokak hayvanlarının itlafının kaldırılmasını, kısırlaştırma seferberliği olmasını, terk ve istismar için ağır yaptırımlar uygulanmasını, hayvan üretim ile sahiplenmenin sıkı denetlenmesini ve sokak hayvanlarını besleme yasaklarının kaldırılmasını talep etmektedir. (Bakırköy/İstanbul)
-6/6/2002 tarihli ve 4760 Sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nda değişiklik yapılarak elektrikli araçlara teşvik verilmesini hurda indirimi getirilmesini, trafik sigortası ve kaskolardan alınan bedellerde indirime gidilmesini talep etmektedir. (Körfez / Kocaeli)
-Kamu kurumlarında güneş enerjisi paneli kullanılarak elektrik üretilmesini talep etmektedir. (Merkez / Erzincan)
-Vatandaşların inançlarına uygun, helal ve temiz gıdaya ve ürünlere erişiminin devlet güvencesi altına alınması amacıyla katkı maddelerine ilişkin katı yasaklamalar getirilmesi, açık ve anlaşılır etiketleme zorunluluğu düzenlenmesi, helal sertifikasyonunun devlet tarafından yürütülmesi ve gıda-ilaç-medikal ürünlerde inanç hassasiyetine uygun alternatiflerin yasal güvenceye bağlanması talebinde bulunmaktadır. (Zeytinburnu / İstanbul)
İLGİNÇ / DİKKAT ÇEKEN DİLEKÇELER ( 15.10.2025 / 22.12 2025 )
46. 47. VE 48. KARAR CETVELİ
-Trafikte araçtan inmeden yapılan sözlü sataşmalara ve hakaretlere idari ceza getirilmesini talep etmektedir. (Edremit / Van)
-Kişilere ötenazi hakkının getirilmesini talep etmektedir. (Ereğli/Konya)
-Askerliğini yapmamış evli kişilerin askerliğini bulunduğu ilçede veya yakın bir kışlada yapmasını ve bu sürede kendisine en az asgari ücret kadar ücret ödenmesini talep etmektedir. (Saray/Van)
-Tehlike arz eden ırk köpeklerin beslenmesine yönelik cezaların artırılmasını talep etmektedir. (Karaköprü / Şanlıurfa)
-Görsel medyada şiddeti ve suçu özendirici (silah, saldırı aleti görüntüleri dahil) tüm içeriklerin yasaklanmasını talep etmektedir. (Osmangazi/Bursa)
SONUÇLANAN DİLEKÇE ÖRNEKLERİ ( 15.11.2025 / 22.12 2025 )
44. ve 45. KARAR CETVELİ
-Meram Belediyesine bağlı yapı kooperatifinde devam eden inşaatlarının bitirilmemesinden şikayet eden başvurucunun başvurusu hakkında Konya Valiliğinin cevabi yazısında Uluırmak Mahallesi Kentsel Dönüşüm Kat Karşılığı İnşaat Yapım işi için yüklenici GİZLİ firma ile Meram Belediyesi arasında 06.12.2018 tarihli sözleşme imzalanmış ve aynı tarihte yer teslimi yapılmış, bu tarihten itibaren inşaat çalışmalarının takibi ve planlaması yüklenici GİZLİ firma tarafından yürütüldüğü cevabı verilmiştir.(Meram/Konya)
-Yükseköğretim Kurulu'nun dilekçelerine cevap vermemesinden ötürü oluşan mağduriyetinin giderilmesini talep eden dilekçinin talebi hakkında Yükseköğretim Kurulunun cevabi yazısında başvurucunun ÖSYS/YKS ile merkezî yerleştirme sonucunda kayıt hakkı kazandığı programa daha sonraki başvuru tarihlerinde dönüş yapabileceği hususu bila tarihli ve yazımız ile adı geçene bildirilmiştir. (Karapınar/Diyarbakır)
-Belediyeye ait parkta işletmecisi olduğu çay bahçesinden haksız bir biçimde tahliye edildiğini belirtmekte ve hukuka aykırı olduğunu iddia ettiği işlemin durdurulmasını istediği başvuru hakkında Polatlı Kaymakamlığından alınan yazıda özetle; Söz konusu işletme gibi sözleşmesi biten ve tahliyesi talep edilen başka işletmelerin de bulunduğu ve diğer işletmeler ile ilgili İlçe Milli Emlak Müdürlüğü Uzmanı tarafından araştırma yapıldığı, yapılan araştırma sonucunda düzenlenen raporda, Polatlı Belediye Başkanlığının mevcut kiracıdan yıllık ÜFE oranında artış yaparak tahsilatları gerçekleştirdiği ve kiracının kullanımına devam ettirdiği, kiracıya yönelik 2886 sayılı Kanun hükümlerine göre değil, Borçlar Kanunu hükümlerine göre tahsilat yaptığı anlaşıldığından bahsi geçen işletmenin tahliyesinin yapılamayacağının bildirilmiştir. (Polatlı/Ankara)
