Meclis’ten geçti: Trafik cezalarında büyük artış
Trafik cezalarının artırılmasına yönelik düzenlemeleri de içeren kanun teklifi, TBMM Genel Kurulunda görüşülerek kabul edildi. Kanunla, Karayolları Trafik Kanunu'nda değişikliklere gidiliyor. Buna göre, otoyollardan sorumlu birimlerde görevli trafik zabıtası, sorumluluk sahası ile sınırlı olmak üzere İçişleri Bakanının uygun görmesi halinde genel zabıta olarak da görevlendirilebilecek.
Trafik zabıtasının bulunmadığı veya yeterli olmadığı yerlerde sorumluluk bölgesine göre genel zabıta ilgili mevzuatta belirtilen esas ve usullere uygun olarak trafiği düzenlemeye ve trafik suçlarına el koymaya görevli ve yetkili olacak.
Elektronik ortamda tescili mümkün olan araçlara satış tarihinden itibaren 3 iş günü içinde tescil edilme zorunluluğu getirilecek.
Araç sahiplerinin vefat etmesi halinde mirasçılar, gerekli bilgi ve belgeleri sağlayarak vefat tarihinden itibaren 90 gün içinde ilgili tescil kuruluşuna müracaat etmek ve adlarına tescil belgesi almak zorunda olacak.
Bu kapsamdaki tescil işlemlerinde, tescil, vefat tarihi itibarıyla yapılacak. Bu araçların süresi sonunda mirasçılar adına tescil edilmeden kara yoluna çıkarıldığının tespiti halinde sürücüye 3 bin lira idari para cezası verilecek ve mirasçılar adına tescil ettirilinceye kadar araç trafikten menedilecek.
Araçları, tescil belgesi ve tescil plakası alınmadan kara yollarına çıkaran sürücülere verilen idari para cezası 46 bin liraya yükseltilecek. Hurdaya çıkarılmış araçların kullanılması halinde de sürücülere 46 bin lira idari para cezası verilecek.
Aykırılığı tespit edilen araç trafikten çekili ise trafikten çekme tarihi itibarıyla trafik tescil kaydı açılacak ve ilgili vergi dairesine bildirilecek.
PLAKASIZ ARAÇ KULLANANLARA YÖNELİK CEZALAR
Yönetmelikte belirtilen nitelik veya ölçülere aykırı plaka takan, öngörülen sayıda plaka takmayan sürücülere 4 bin lira idari para cezası verilecek. Bu araçlar plakaları uygun duruma getirilene kadar trafikten menedilecek.
Tescil plakasının farklı okunmasına veya okunamamasına bilerek neden olacak şekilde plakasında değişiklik yapan sürücüler 140 bin lira idari para cezasına çarptırılacak, araç 30 gün süreyle trafikten menedilecek.
Son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru 1 yıl içinde iki veya daha fazla tescil plakasının farklı okunmasına veya okunamamasına bilerek neden olacak şekilde plakasında değişiklik yapan sürücülere her seferinde 280 bin lira idari para cezası verilecek ve araç 60 gün süreyle trafikten menedilebilecek.
Tescilli aracı plakasız kullanan sürücülere 46 bin lira idari para cezası uygulanarak sürücü belgeleri 30 gün süreyle geri alınacak ve araç 30 gün süreyle trafikten menedilecek.
Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru 1 yıl içinde iki veya daha fazla tescilli aracın plakasız kullanılması halinde sürücülere her seferinde 140 bin lira idari para cezası uygulanarak sürücü belgeleri 60 gün süreyle geri alınacak ve araç 60 gün süreyle trafikten menedilecek.
SAHTE PLAKA KULLANANLARA 140 BİN LİRA CEZA
Başka bir araca ait tescil plakasını veya geçici tescil plakasını, plaka basım işlemini gerçekleştiren kuruluş tarafından verilmemiş plakayı, tescil kaydı bulunmayan plakayı veya sahte plakayı takan veya kullananlara 140 bin lira idari para cezası uygulanarak sürücü belgeleri 30 gün süreyle geri alınacak ve araç 30 gün süreyle trafikten menedilebilecek.
Bu durumun, son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru 1 yıl içinde iki veya daha fazla ihlal edilmesi halinde her seferinde 280 bin lira idari para cezası uygulanarak, sürücü belgeleri 60 gün süreyle geri alınacak ve araç 60 gün süreyle trafikten menedilecek. Ayrıca bu kişiler, Türk Ceza Kanunu'ndaki "Resmi belgede sahtecilik" suçundan cezalandırılacak. Bu kapsamda menedilen araçların men süresi sonunda, tescil plakaları uygun duruma getirilmeden araç teslim edilmeyecek.
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın araç tescil belgesi ve tescil plakalarının, araç üzerinde uygun durumda bulundurulması ve aracın belirtilen hususlara uygun olarak kullanılması konusunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlü olacak.
Sürücü belgesi geri alma işlemleri Kanun'da belirlenen görevliler tarafından yapılacak. Geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şartı aranacak.
Geçici trafik belgesi ve geçici tescil plakasını usulsüz kullanan sürücülere, 46 bin lira idari para cezası uygulanacak. Ayrıca, trafik zabıtasınca geçici belge ve plakalar iptal edilerek, araçlar 30 gün süreyle trafikten menedilecek. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru 1 yıl içinde iki veya daha fazla bu madde hükmüne uymayan sürücülere her seferinde 140 bin lira idari para cezası uygulanacak ve araç 60 gün süreyle trafikten menedilecek.
TAKOGRAF, TAKSİMETRE VE HIZ SINIRLAYICILARA MÜDAHALE YASAKLANACAK
Cinslerine, özelliklerine ve kullanım amaçlarına göre, araçlarda nitelik ve nicelikleri yönetmelikte belirtilen gereçlerin, yük taşımada kullanılan ve azami yüklü ağırlığı 3 bin 500 kilogramdan fazla olan motorlu taşıtlar ile Büyükşehir Belediyesi Kanunu, Belediye Kanunu veya Karayolu Taşıma Kanunu kapsamındaki yolcu taşımacılığı faaliyetlerinde kullanılan ve sürücüsü dahil oturma yeri 17'den fazla olan motorlu taşıtlarda takograf, taksi hizmeti veren otomobillerde taksimetre, özellikleri, model yılları ve cinsleri yönetmelikte belirtilen araçlarda hız sınırlayıcı bulundurulması, kullanılır durumda olması ve kullanılması zorunlu olacak.
Bu kapsama giren ve Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten önceki yıllarda üretilen taşıtlar ile gördükleri hizmet bakımından yönetmelikle muafiyet tanınan taşıtlarda takograf bulundurma ve kullanma zorunluluğu aranmayacak.
Taşıtlarda Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenenler dışındaki takograf, taksimetre ve hız sınırlayıcıları kullanılmayacak. Takograf, taksimetre ve hız sınırlayıcılara müdahalede bulunarak yanlış veri üretecek duruma getirmek veya bu durumdaki cihazları kullanmak yasaklanacak.
Takograf bulundurulması zorunlu olan araçların sürücülerinin takograf sürücü kartı kullanmaması ya da kendisine ait bozuk veya geçersiz bir takograf sürücü kartını veya başka bir sürücüye ait takograf sürücü kartını takograf cihazına takarak araç kullanması yasak olacak.
Takograf sürücü kartı sahipleri kendilerine ait takograf sürücü kartını başkalarının kullanmaması için gerekli tedbirleri almakla yükümlü olacak. Araç işleteni, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın belirtilen gereçler ile takograf, taksimetre ve hız sınırlayıcının bulundurulması, kullanılır durumda olması ve sürücünün belirtilen kurallara uyması hususlarında gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmak zorunda olacak.
TAKOGRAF KULLANMAYANLARA 75 BİN LİRA CEZA VERİLECEK
Araçlarda nitelik ve nicelikleri yönetmelikte belirtilen gereçleri bulundurmayan sürücülere 1000 lira, takograf ve hız sınırlayıcı bulundurmayan ve kullanmayanlara da 75'er bin lira idari para cezası verilecek.
Taksi hizmeti veren otomobillerde taksimetre bulundurmayan ve kullanmayan sürücüler 46 bin lira idari para cezasına çarptırılacak.
Trafik zabıtası, taşıtlara ait takograf kayıtlarını bu kayıtların aktarılacağı veri tabanı üzerinden de denetleyebilecek ve tespit edilen ihlaller hakkında idari para cezası uygulayabilecek.
Takograf bulundurulması ve kullanımı, cihaz ayarları ve kalibrasyonu ile kayıtların saklanmasına ilişkin ihlaller, takograf kayıtlarını saklama, taşıt kullanma, mola ve dinlenme süreleri, sürücülerin ve işletenlerin sorumlulukları, hangi ihlaller nedeniyle geçici olarak trafiğe çıkışına izin verileceği ve/veya trafikten men işlemi uygulanacağına ilişkin hususlar Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının görüşleri alınarak, İçişleri Bakanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca düzenlemenin yayımı tarihinden itibaren 1 yıl içinde müştereken çıkarılan yönetmelikle belirlenecek.
Usul ve esasları yönetmelikte düzenlenen takograf kullanımına ilişkin belirlenen hususlara uymayanlara 3 bin lira, cihaz ayarları ve kalibrasyonuna ilişkin belirlenen hususlara uymayanlara 10 bin lira, kayıtların saklanmasına ilişkin belirlenen hususlara uymayanlara 20 bin lira idari para cezası uygulanacak.
Buna göre, araçlar üzerinde mevzuata uygun şekilde yapılan her türlü değişikliğin işleten tarafından 30 gün içinde araç tescil belgesine veya kayıtlarına işletilmesi zorunlu olacak. Buna uymayanlara verilen idari para cezası 108 liradan 1000 liraya çıkarılacak.
Üzerinde mevzuata uygun olarak teknik değişiklik yapılan araçlar, değişikliğin mevzuata uygun olarak yapıldığı belgelenip bu durum ilgili tescil kuruluşunda araç tescil belgesine veya kayıtlarına işletilinceye kadar trafikten men edilecek.
Araç üzerinde ilgili mevzuata aykırı şekilde değişiklik yapılması yasak olacak. Mevzuata aykırı şekilde değişiklik yapılması halinde işletene 5 bin lira idari para cezası uygulanacak ve araç mevzuata uygun duruma getirilinceye kadar trafikten men edilecek.
Araçlardaki değişikliğin çevredekileri rahatsız edecek derecede gürültü çıkaracak özellikte olması durumunda aracı kullanan sürücüye ayrıca 16 bin lira idari para cezası uygulanacak. Bu kapsamda işlem yapılan araç 30 gün süreyle trafikten men edilecek ve men süresi sonunda araç mevzuata uygun duruma getirilmeden teslim edilmeyecek.
İlgili mevzuatı gereğince arkadan çarpmaya karşı koruma çerçevesi veya yan koruma çerçevesi veya devrilmeye karşı koruyucu yapı bulunması zorunlu olan araçlarda bu teçhizatın bulunmaması veya teknik şartlara uygun olmaması halinde işletene 16 bin lira idari para cezası verilecek, araç mevzuata uygun duruma getirilinceye kadar trafikten men edilecek.
ÖZEL YÜKLERİN TAŞINMASINA YÖNELİK DÜZENLEMELER
Ağırlık ve boyutları bakımından özelliği olan, başka ulaşım sistemleri ile taşınması olmayan ve taşıma sınırını aşıp da taşınması zorunlu olan yüklerin taşınması ile trafiğe çıkışları özel izne bağlı araçlar için Karayolları Genel Müdürlüğünden izin alınması zorunlu olacak.
Özel yüklerin taşınması ile trafiğe çıkışları özel izne bağlı araçlardan yolun yapım, bakım ve işletilmesinden sorumlu kurum veya kuruluşça kara yolu kullanım bedeli alınacak.
Kara yolu kullanım bedeli, dingil başına tonaj miktarı, dingil sayısı, taşıma mesafesi ve karayolunun proje ömrünün azaltılmasına karşılık olan bedel dikkate alınarak her takvim yılı için Karayolları Genel Müdürlüğünce belirlenerek ilan edilecek.
Özel yüklerin taşınması ile trafiğe çıkışları özel izne bağlı araçlara verilecek iznin usul ve esasları İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca yönetmelikle belirlenecek.
Özel yüklerin taşınmasında trafik zabıtası desteğinin alınması halinde destek verilecek her gün için 16 bin lira hizmet bedeli alınacak ve bu bedel her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298'inci maddesi uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanacak. Bu hizmet bedeli genel bütçeye gelir kaydedilecek.
EHLİYETSİZ ARAÇ KULLANANLARA YÖNELİK CEZALAR
Sürücü belgesi sahibi olmadan motorlu araçları kullananlara 40 bin lira, mahkemelerce veya cumhuriyet savcılıklarınca ya da kanunda belirtilen yetkililerce sürücü belgesi geçici olarak ya da tedbiren geri alınmasına rağmen motorlu araçları kullananlara 200 bin lira idari para cezası verilecek.
Sürücü belgesi iptal edildiği halde motorlu araçları kullananlara da 200 bin lira idari para cezası uygulanacak. Ayrıca, motorlu araçların sürülmesine izin veren işleten de tescil plakası üzerinden 40 bin lira idari para cezasına çarptırılacak.
Kara yollarında aksine bir işaret bulunmadıkça motosiklet, otomobil, kamyonet, panelvan, minibüs ve otobüs dışındaki kamyon ve çekici gibi araçların şerit izlem kurallarına yönelik düzenleme yapılacak. Bu çerçevede, motosiklet, otomobil, kamyonet, panelvan, minibüs ve otobüs dışındaki araçları kullanırken sürücüler aynı yönde gitmek zorunda olacak.
Sürücüler, iki şeridi bulunan yollarda geçme ve dönme dışında soldaki şeridi kullanamayacak, ikiden fazla şeridi bulunan yollarda geçme dışında sağdan ikinci şeridi kullanamayacak, ikiden fazla şeridi bulunan yollarda sola dönme dışında en sağdaki iki şerit dışındaki şerit veya şeritleri kullanamayacak.
Ayrıca sürücüler, yerleşim yeri içerisinde bölünmüş kara yollarında araçlarını ters istikamette süremeyecek.
Sürücüler, otoyollarda veya yerleşim yeri dışındaki bölünmüş kara yollarında araçlarını ters istikamette süremeyecek.
Yaya yollarında araç sürülmeyecek, bisiklet yolu ve bisiklet şeridinde bisiklet ve elektrikli skuter dışındaki taşıtlar sürülmeyecek. Sürücüler, taşıt trafiğine kapalı veya belirli taşıtlar için ayrılmış yollarda izin verilenler dışındaki araçları süremeyecek.
Öte yandan sürücüler, araçlarını, kol veya grup halinde, konvoy şeklinde veya münferiden sürerken, diğer araçların geçişini zorlaştıracak veya tehlikeye sokacak şekilde keyfi hareketlerle trafiğin akışını kısmen veya tamamen engelleyecek şekilde araçlarını kara yolu üzerinde durduramayacak.
SALDIRGAN SÜRÜCÜLERE CEZA GELİYOR
Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde ardı ardına birden fazla şerit değiştirenlere, otoyollarda veya yerleşim yeri dışındaki bölünmüş kara yollarında araçlarını ters istikamette sürenlere, araçlarını konvoy şeklinde veya münferiden sürerken, diğer araçların geçişini zorlaştıracak veya tehlikeye sokacak şekilde keyfi hareketlerle trafiğin akışını kısmen veya tamamen engelleyecek şekilde araçlarını kara yolu üzerinde durduranlar 90'ar bin lira idari para cezasına çarptırılacak. Ayrıca bu sürücülerin sürücü belgeleri 60 gün süreyle geri alınacak, araçlar 30 gün süreyle trafikten men edilecek.
Kanunda öngörülen şekil, şart ve usullere uygun olarak düzenlenen toplantı ve gösteri yürüyüşleri esnasında araçların kara yolu üzerinde durdurulması halinde idari para cezası uygulanmayacak, bu eylem kabahat oluşturmayacak.
Trafikte saldırı amacıyla başka bir aracı ısrarla takip eden veya bu amaçla araçtan inen sürücülere 180 bin lira idari para cezası uygulanacak, sürücü belgeleri 60 gün süreyle geri alınacak, araçlar 30 gün süreyle trafikten men edilebilecek.
Araçlarını ters istikamette sürdüğü ya da trafikte saldırı amacıyla başka bir aracı ısrarla takip ettiği, saldırı amacıyla araçtan indiği gerekçesiyle sürücü belgeleri geri alınan sürücülerin, ehliyetleri psikoteknik değerlendirmeden geçirilmesinin ardından iade edilecek.
Kara yollarında trafiğin akışına yönelik kurallara uymadığı için sürücü belgeleri geri alınan sürücülerden, son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru 5 yıl içinde sürücü belgesi ikinci defa geri alınanların sürücü belgeleri iptal edilecek. Sürücü belgesi iptal edilenlerin tekrar sürücü belgesi alabilmeleri için sürücü kurslarına devam etmeleri ve yapılan sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları gerekecek.
Bu kişilerin sürücü kurslarında eğitime başlayabilmeleri için sürücü belgesinin iptal edildiği tarihten itibaren iptal nedenlerinde yer alan geri alma süreleri kadar zamanın geçmiş olması, kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması ve tabi tutulacakları psikoteknik değerlendirme sonucunda sürücülüğe engel hali bulunmadığını gösterir belgenin sürücü kursuna ibrazı zorunlu olacak.
KIRMIZI IŞIK İHLALİNİN TEKRARINDA CEZALAR KADEMELİ ARTIRILACAK
Trafiği düzenleme ve denetimle görevli trafik zabıtası veya özel kıyafetli veya işaret taşıyan diğer yetkili kişilerin uyarı ve işaretlerine uymayanlara 3 bin lira idari para cezası verilecek. Trafik ışıklarına uymayan sürücüler 5 bin lira idari para cezasına çarptırılacak.
Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlar ile trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymayanlara 1000'er lira idari para cezası uygulanacak.
Kırmızı ışık ihlali yapan sürücülere bu ihlalin tekrarı hallerinde verilecek cezalar kademeli olarak artırılacak. Kırmızı ışık ihlali yapan sürücülere, son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru 1 yıl içinde ikinci defa ihlal edilmesi halinde 10 bin lira, üçüncü defa ihlal edilmesi halinde 15 bin lira, dördüncü defa ihlal edilmesi halinde 20 bin lira, beşinci defa ihlal edilmesi halinde 30 bin lira, altıncı defa ihlal edilmesi halinde 80 bin lira idari para cezası verilecek.
Sabit veya seyir halinde yürütülen denetimlerde polislerin uyarı ve işaretlerine rağmen "dur" ikazına uymayarak kaçanlara 200 bin lira idari para cezası uygulanarak, sürücü belgeleri 60 gün süreyle geri alınacak ve araç 60 gün süreyle trafikten men edilecek.
Kırmızı ışık ihlali yaparak trafik kazasına sebebiyet veren sürücülerin sürücü belgeleri 60 gün süreyle geri alınacak. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde ışıklı trafik işaretlerinden kırmızı renkli olanına uyma kuralını 3 defa ihlal ettiği tespit edilenlerin sürücü belgeleri 30 gün, 4 defa ihlal ettiği tespit edilenlerin sürücü belgeleri 60 gün, 5 defa ihlal ettiği tespit edilenlerin sürücü belgeleri 90 gün süreyle geri alınacak. Bu kapsamda geri alınan sürücü belgeleri geri alma süresi sonunda sürücünün psikoteknik değerlendirmeden geçirilerek sürücü belgesi almasına mani hali olmadığının anlaşılması şartıyla iade edilecek.
Son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde ışıklı trafik işaretlerinden kırmızı renkli olanına uyma kuralını 6 defa ihlal ettiği tespit edilenlerin sürücü belgeleri iptal edilecek. Bu madde kapsamında sürücü belgesi iptal edilenlerin tekrar sürücü belgesi alabilmeleri için sürücü kurslarına devam etmeleri ve yapılan sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları gerekecek. Bu kişilerin sürücü kurslarında eğitime başlayabilmeleri için kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması, sürücü belgesinin iptal tarihinden itibaren en az 1 yıl geçmiş olması ve tabi tutulacakları psikoteknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi sonucunda sürücülüğe engel hali bulunmadığını gösterir belgenin sürücü kursuna ibrazı zorunlu olacak.
UYUŞTURUCU KULLANDIĞI TESPİT EDİLEN SÜRÜCÜLERİN EHLİYETLERİ İPTAL EDİLECEK
Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin kullanılıp kullanılmadığı ya da alkolün kandaki miktarını tespit amacıyla, kollukça teknik cihazlar veya test kitleri kullanılacak.
Yapılan tespit sonucunda, 0,50 promilin üzerinde alkollü olarak araç kullandığı tespit edilen sürücülere verilen idari para cezası 700 liradan 25 bin liraya yükseltilecek.
Alkollü olarak araç kullanma nedeniyle sürücü belgesi geri alınanlara ihlalin ikinci defa gerçekleşmesi halinde uygulanan idari para cezası 877 liradan 50 bin liraya çıkarılacak. Bu sürücüler, ihlalin üç veya daha fazla tekrarı halinde ise 150 bin lira idari para cezasına çarptırılacak.
Uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücülere 150 bin lira idari para cezası uygulanacak ve sürücü belgesi iptal edilecek. Bu kişiler hakkında ayrıca Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanacak.
Sürücü belgesi iptal edilenlerin tekrar sürücü belgesi alabilmeleri için sürücü kurslarına devam etmeleri ve yapılan sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları gerekecek. Bu kişilerin sürücü kurslarında eğitime başlayabilmeleri için belgenin iptal edildiği tarihten itibaren en az 5 yıl geçmiş olması, Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması, sürücülerin psikoteknik değerlendirmeden geçmesi ve resmi sağlık kurumlarından sürücülüğe engel hali bulunmadığını gösteren sağlık kurulu raporunun sürücü kursuna ibrazı zorunlu olacak.
Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin kullanılıp kullanılmadığının ya da alkolün kandaki miktarının kolluk tarafından tespit edilmesi için ölçüm yaptırmayan sürücülere 150 bin lira idari para cezası verilecek ve sürücü belgesi 5 yıl süreyle geri alınacak.
Geçici olarak geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için ilgili kişi hakkında kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şartı aranacak.
Son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru 5 yıl içinde toplamda 3 defa alkollü veya uyuşturucu madde etkisiyle yük ve yolcu taşımacılığı yapan araçları kullananların ehliyetleri iptal edilecek. Sürücü belgesi iptal edilenlerin tekrar sürücü belgesi alabilmeleri için sürücü kurslarına devam etmeleri ve yapılan sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları gerekecek.
Bu kişilerin sürücü kurslarında eğitime başlayabilmeleri için belgenin iptal edildiği tarihten itibaren iptal nedenlerinde yer alan geri alma süreleri kadar zamanın geçmiş olması, kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması, sürücülerin psikoteknik değerlendirmeden geçmesi ve resmi sağlık kurumlarından sürücülüğe engel hali bulunmadığını gösteren sağlık kurulu raporunun sürücü kursuna ibrazı zorunlu olacak.
Buna göre, takograf cihazı bulundurulması ve kullanılması zorunlu olan taşıtlar, taşıt kullanma sürelerine aykırı olarak kullanılamayacak ve kullandırılamayacak. İşleten, sürücünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın söz konusu düzenlemede belirtilen hükümlere aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlü olacak.
Bu taşıtları kullanacakların taşıt kullanma, mola ve dinlenme süreleri ile taşıtta birden fazla sürücü görevlendirilmesi gereken haller, sürücülerin taşıtta bulunmaları gereken zaman aralığı, işletenlerin sorumlulukları ile denetimlerde uygulanacak usul ve esaslar yönetmelikte belirlenecek.
Sürücüye, belirtilen günlük sürekli taşıt kullanma süresinin bir saate kadar aşılması halinde 1000 lira, bu sürenin bir saatten fazla aşılması halinde 3 bin lira, günlük toplam taşıt kullanma süresinin bir saate kadar aşılması halinde 3 bin lira, bir saatten 3 saate kadar aşılması halinde 5 bin lira, 3 saat ve daha fazla süreyle aşılması halinde ise 10 bin lira idari para cezası uygulanacak.
Sürücüye, haftalık veya birleşik iki haftalık taşıt kullanma süresinin 4 saate kadar aşılması halinde 10 bin lira, 4 saatten 15 saate kadar aşılması halinde 15 bin lira, 15 saat ve daha fazla aşılması halinde 20 bin lira, günlük dinlenme sürelerinin ihlal edilmesi halinde 3 bin lira, haftalık dinlenme sürelerinin ihlal edilmesi halinde ise 5 bin lira idari para cezası kesilecek.
Sürücünün aynı zamanda işleten olması durumunda idari para cezaları iki kat olarak uygulanacak. Sürücünün aynı zamanda işleten olmaması durumunda ise sorumluluklarını yerine getirmeyen işletene de idari para cezaları tescil plakası üzerinden iki kat olarak uygulanacak. Araç kullanmak üzere birden fazla sürücünün görevlendirilmesinin zorunlu olduğu hallerde araçta bulunması gereken sürücülere ilişkin ilgili hususlara uymayan işletene 10 bin lira idari para cezası kesilecek.
HIZ SINIRI DÜZENLEMESİ
Kanunla, Karayolları Trafik Kanunu'nun hız sınırlarına uyma zorunluluğuna yönelik hükmünde değişikliğe gidiliyor. Buna göre, sürücüler, aksine bir karar alınıp işaretlenmemişse yönetmelikte belirtilen hız sınırlarını aşmayacak.
Hız ölçen teknik cihaz veya çeşitli teknik usullerle yapılan tespit sonucu yönetmelikte belirlenen hız sınırlarını, yerleşim yeri içinde, 6-10 kilometre/saat aşanlara 2 bin lira, 11-15 kilometre/saat aşanlara 4 bin lira, 16-20 kilometre/saat aşanlara 6 bin lira, 21-25 kilometre/saat aşanlara 8 bin lira, 26-35 kilometre/saat aşanlara 12 bin lira, 36-45 kilometre/saat aşanlara 15 bin lira, 46-55 kilometre/saat aşanlara 20 bin lira, 56-65 kilometre/saat aşanlara 25 bin lira, 66 kilometre/saat ve daha fazlasını aşanlara 30 bin lira idari para cezası verilecek.
Söz konusu hız sınırlarını, yerleşim yeri dışında 11-15 kilometre/saat aşanlara 2 bin lira, 16-20 kilometre/saat aşanlara 4 bin lira, 21-25 kilometre/saat aşanlara 6 bin lira, 26-30 kilometre/saat aşanlara 8 bin lira, 31-40 kilometre/saat aşanlara 12 bin lira, 41-50 kilometre/saat aşanlara 15 bin lira, 51-60 kilometre/saat aşanlara 20 bin lira, 61-70 kilometre/saat aşanlara 25 bin lira, 71 kilometre/saat ve daha fazlasını aşanlara 30 bin lira idari para cezası uygulanacak.
Yerleşim yeri içinde hız sınırını 46-55 kilometre/saatle ihlal edenlerin her seferinde 30 gün, 56-65 kilometre/saatle ihlal edenlerin her seferinde 60 gün, 66 kilometre/saatten fazla ihlal edenlerin her seferinde 90 gün süreyle sürücü belgeleri geri alınacak.
Nüfusu 5 binin altındaki yerleşim yerlerinde yapılacak denetimin yeri, mahalli mülki idare amiri tarafından belirlenecek.
Yerleşim yeri dışında hız sınırını, 51-60 kilometre/saatle aşanların her seferinde 30 gün, 61-70 kilometre/saatle aşanların her seferinde 60 gün, 71 kilometre/saatten fazla aşanların her seferinde 90 gün süreyle sürücü belgeleri geri alınacak.
Geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şart olacak. Ayrıca son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içerisinde 5'inci kez geri alınan sürücü belgeleri, geri alma süresi sonunda sürücünün psikoteknik değerlendirmeden ve psikiyatri uzmanının muayenesinden geçirilerek sürücü belgesi almasına mani hali olmadığının anlaşılması şartıyla iade edilecek.
Hız sınırlarının aşılıp aşılmadığını tespit etmekte kullanılan cihazların yerini tespit veya sürücüyü ikaz eden her türlü cihazın imalatı, ithali ve araçlarda bulundurulması yasak olacak. Bu cihazları imal ve ithal edenlere fiil başka bir suç oluştursa bile ayrıca 370 bin lira, cihazları araçlarında bulunduran işletene ise 185 bin lira idari para cezası uygulanacak. Ayrıca bu cihazlara mülki amir tarafından el konulacak ve mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilecek.
GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜNE SAHİP ARAÇLAR
Kanunla, hükümlü veya sanığı takip eden veya emniyet ve asayişi korumak için acele olay yerine giden zabıta araçlarına, bir trafik suçu işleyerek kaçan aracı takip eden veya trafik güvenliğini koruma veya trafik kazasına el koyma amacıyla olay veya kaza yerine gitmekte olan görevlilere ait araçlara, afet ve acil durum hallerinde afet ve acil durum hizmetlerinde görevli bulunan araçlara, devletin yasama, yürütme ve yargı organlarının üst makamlarına ait araçlara, görev ve hizmet gerekleri veya güvenlik nedenleriyle geçiş üstünlüğüne sahip olduğu yönetmelikte belirlenen araçlara geçiş hakkı vermeyen sürücülere 15 bin lira idari para cezası verilecek.
Cankurtaran araçları, yaralı veya acil hasta taşıyan araçlar ile itfaiye ve orman yangınlarıyla mücadele eden araçlara, duyulur veya görülür işaretini alınca bu araçların kolayca ilerlemelerini sağlamak için taşıt yolu üzerinde yer açmayan ve gerekiyorsa durmayan sürücülere, 46 bin lira idari para cezası verilecek, sürücü belgeleri 30 gün süreyle geri alınacak ve araç 30 gün süreyle trafikten men edilecek.
Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru 5 yıl içinde bu hüküm kapsamında sürücü belgesi ikinci defa geri alınanların sürücü belgeleri iptal edilecek. Sürücü belgesi iptal edilenlerin tekrar sürücü belgesi alabilmeleri için sürücü kurslarına devam etmeleri ve yapılan sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları gerekecek.
Bu kişilerin sürücü kurslarında eğitime başlayabilmeleri için sürücü belgesinin iptal edildiği tarihten itibaren iptal nedenlerinde yer alan geri alma süreleri kadar zamanın geçmiş olması, verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması ve tabi tutulacakları psikoteknik değerlendirme sonucunda sürücülüğe engel hali bulunmadığını gösterir belgenin sürücü kursuna ibrazı zorunlu olacak.
TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaşan, trafik cezalarının artırılmasına yönelik düzenlemeleri de içeren Karayolları Trafik Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'la, Karayolları Trafik Kanunu'nda yer alan "Şerit izleme, gelen trafikle karşılaşma, araçlar arasındaki mesafe, yavaş sürme ve geçiş kolaylığı sağlama" hükmünde değişikliğe gidiliyor.
Bu kapsamda araçlar arasındaki mesafe kuralına uymayan sürücüler 5 bin lira, hükmün diğer kurallarına uymayan sürücülere ise 1000 lira idari para cezası uygulanacak.
Kavşaklarda geçiş hakkına yönelik hüküm kapsamında düzenlemelere uymayan sürücülere 1000 liradan 5 bin liraya kadar idari para cezası verilecek.
Yüklü ve yüksüz araçlarda ağırlık ve boyutları bakımından taşınması özel izne bağlı olan yük, izin alınmadan ya da izin belgesinde belirtilen şartlar sağlanmadan yüklenemeyecek, taşınamayacak ve taşıttırılamayacak. Yükün uygun bağlama ve sabitleme yapılmayarak kara yoluna değecek, düşecek, dökülecek, saçılacak, sızacak, akacak, kayacak, gürültü çıkaracak, devrilecek veya aracın dengesini bozacak şekilde yüklenmesi yasak olacak. Ağırlık ve boyutları bakımından kara yolunda sürülmesi özel izne bağlı olan araçlar, izin alınmadan ya da izin belgesinde belirtilen şartlar sağlanmadan kara yoluna çıkarılamayacak.
Araçların yüklenmesinde yönetmeliklerle belirlenen ölçü ve esaslara aykırı olarak taşıma sınırı üstünde yolcu alınması halinde 1000 lira, kara yolu yapısı ve kapasitesi ile trafik güvenliği bakımından tehlikeli olabilecek tarzda yüklemesi; yükün kara yoluna değecek, düşecek, dökülecek, saçılacak, sızacak, akacak, kayacak, gürültü çıkaracak şekilde yüklenmesi; yükün her çeşit yolda ve yolun her eğiminde dengeyi bozacak, yoldaki bir şeye takılacak ve sivri çıkıntılar hasıl edecek şekilde yüklenmesi, sürücünün görüşüne engel olacak, aracın sürme güvenliğini bozacak ve tescil plakaları, ayırım işaretleri, dur ve dönüş ışıkları ile yansıtıcıları örtecek şekilde yüklenmesi, çeken ve çekilen araçlarla ilgili şartlar ve tedbirler yerine getirilmeden araçların çekilmesi halinde 3 bin lira idari para cezası uygulanacak. Tehlikeli madde taşımacılığında kullanılan araçlar ile konteyner taşıyan araçlar tarafından ihlali halinde idari para cezası 20 bin lira olarak uygulanacak.
Tehlikeli ve zararlı maddeleri gerekli izin ve tedbirler almadan taşıyanlara 20 bin lira; taşınması özel izne bağlı olan eşyayı izin almadan yükleyen, taşıyan ve taşıttırana 60 bin lira, gabari dışı yük yükleyen ve taşınan yük üzerine veya araç dışına yolcu bindirenlere 20 bin lira idari para cezası verilecek.
Azami yüklü ağırlığın veya izin verilen azami yüklü ağırlığın yüzde 10 fazlasına kadar yüklemelerde 10 bin, yüzde 15 fazlasına kadar yüklemelerde 20 bin, yüzde 20 fazlasına kadar yüklemelerde 30 bin, yüzde 25 fazlasına kadar yüklemelerde 40 bin, yüzde 25'ten fazla yüklemelerde 60 bin lira işleten ve gönderene ayrı ayrı idari para cezası uygulanacak.
Ağırlık ve boyut denetimlerinin yapıldığı kontrol mahallerinde işaretlere uymadan veya işaret, ışık, ses veya görevlilerin "dur" ikazına rağmen tartı, ölçü veya belge kontrolüne girmeden seyrine devam eden araçlara tescil plakalarına göre, yetkililerce yapılacak ağırlık ve boyut denetimlerini engelleyen araçların sürücüsüne veya işletenine 60 bin lira idari para cezası kesilecek.
Milletlerarası taşımalarda yabancı plakalı araçlar, idari para cezaları tahsil olunmadan ülkeyi terk edemeyecek.
ARAÇLARDA KIŞ LASTİĞİ KULLANIMI
Araçlarda kış lastiği kullanımı, illerin hava ve iklim şartları ile araç cinslerine göre Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca yılın belirli dönemi için zorunlu tutulacak. Bakanlık, bu yetkisini valiliklere devredebilecek.
Araçları denetlemeye, Bakanlığın yetkilendirdiği Bakanlık personeli ile Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı, Ticaret Bakanlığının sınır kapılarındaki birimleri ve belediyelerin denetim birimleri yetkili olacak. Yükümlülüğe uymayan aracın işletenine, belirtilen görevlilerce 6 bin lira idari para cezası uygulanacak ve bu araçların lastiklerini uygun hale getirebilecekleri en yakın yerleşim birimine kadar gitmelerine denetimle görevli olanlar tarafından izin verilecek. İdari para cezasının tutarını azaltmaya ve iki katına kadar artırmaya Cumhurbaşkanı yetkili olacak.
Karlı ve buzlu hava şartlarında kamyon, çekici ve otobüs cinsi araçların sürücülerinin, kar zinciri bulundurma, kullanma ve kullanılabilir durumda tutmaları zorunlu olacak. Buna göre, karlı ve buzlu hava şartlarında, kamyon, çekici ve otobüs cinsi araçların güvenle seyredemediği kara yollarında, kar zinciri bulundurmayan, kullanmayan veya kullanılabilir durumda tutmayan araçların sürücüsüne 6 bin lira idari para cezası uygulanacak. Kar ve buzla mücadele çalışmaları sırasında, kar zinciri kullanmaması nedeniyle trafik akışına engel olan kamyon, çekici ve otobüs cinsi araçların sürücüsüne 24 bin lira idari para cezası uygulanacak. Bu maddeye ilişkin usul ve esaslar Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığınca müştereken belirlenecek.
"DRİFT ATAN" SÜRÜCÜLERE YÖNELİK CEZALAR
Kanun ile kamuoyunda "drift atmak" olarak bilinen hareketleri yapan sürücülere verilecek cezalar düzenleniyor. Buna göre, motorlu bisiklet ve motosiklet cinsi araçların izin alınarak yapılan gösteriler dışında tek tekerlek üzerinde, sele üzerine yatarak, sele üzerinde ayağa kalkarak, kendi etrafında döndürülerek, tekerleği kaydırılarak, sürüş güvenliğini olumsuz yönde etkileyecek benzeri akrobatik hareketler yapılarak sürülmesi yasak olacak. Bu hükme uymayan sürücülere 46 bin lira idari para cezası uygulanacak, sürücü belgeleri 60 gün süreyle geri alınacak ve araç 60 gün süreyle trafikten menedilecek. Geri alınan sürücü belgeleri, süre sonunda sürücünün psikoteknik değerlendirmeden geçirilerek sürücü belgesi almasına engel hali olmadığının anlaşılması ve idari para cezasının tümünün tahsil edilmiş olması şartıyla iade edilecek.
Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru 5 yıl içinde sürücü belgesi ikinci defa geri alınanların sürücü belgeleri iptal edilecek. Sürücü belgesi iptal edilenlerin tekrar sürücü belgesi alabilmeleri için sürücü kurslarına devam etmeleri ve yapılan sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları gerekecek.
Sürücü arkasında ayrı oturma yeri olan bisiklet, motorlu bisiklet ve sepetsiz motosikletlerle tescil kayıtlarında belirtilen kişiden fazlası taşınamayacak. Bütün sorumluluk ve giderler, araç sürücüsüne ait olmak üzere fazla yolcular en yakın yerleşim biriminde indirilecek.
Bisiklet, elektrikli skuter, motorlu bisiklet ve motosiklet sürücülerinin yaya yollarında araç sürmeleri halinde 5 bin lira idari para cezası kesilecek.
Buna göre, ayrı bisiklet yolu veya bisiklet şeridi varsa, bisiklet ve elektrikli skuterleri taşıt yolunda, bisiklet, elektrikli skuter, motorlu bisiklet ve motosikletlerin yayaların kullanmasına ayrılmış yerlerde, bunlardan ikiden fazlasını taşıt yolunun bir şeridinde yan yana sürenlere, bisiklet sürenlerin en az bir elleri, elektrikli skuter ve motorlu bisiklet sürenlerin manevra için işaret verme hali dışında iki elleri ve motosiklet sürenlerin devamlı iki elle taşıtlarını sürmeyenlere ve yönetmelikte belirtilen güvenlik şartlarına uymayanlara, bisiklet, motorlu bisiklet ve sepetsiz motosiklet sürücülerinden sürücü arkasında yeterli bir oturma yeri olmadıkça başka kişileri bindirenlere ve yönetmelikte belirtilen sınırdan fazla yük taşıyanlara, elektrikli skuterle sırtta taşınabilen kişisel eşya harici yük ve yolcu taşıyanlar ile elektrikli skuteri otoyol, şehirler arası karayolları ve azami hız sınırı saatte 50 kilometre üzerinde olan karayollarında kullananlara 5 bin lira idari para cezası kesilecek.
Ayrıca paylaşımlı elektrikli skuter işletmeciliği yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişilerin Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından yetki belgesi alması zorunlu olacak. Yetki belgesi almadan faaliyette bulunanlara 86 bin 900 lira idari para cezası uygulanacak.
Herhangi bir zorunluluk olmaksızın kara yollarında dönüş kuralları dışında bilerek ve isteyerek el freninin çekilmesi veya başka yöntemlerle aracın ani olarak yönünü değiştiren veya kendi etrafında döndürenlere 140 bin lira idari para cezası uygulanacak.
İzin alınmadan yapılan yarış ve koşuları düzenleyen ilgililer hakkında 16 bin lira idari para cezası uygulanacak. Yarış yapan motorlu araç sürücülerine 46 bin lira idari para cezası uygulanacak ve sürücü belgeleri 2 yıl süreyle geri alınacak; söz konusu araçlar 60 gün süreyle trafikten menedilecek. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru 5 yıl içinde bu hüküm kapsamında sürücü belgesi iki defa geri alınanların sürücü belgeleri iptal edilecek.
ARAÇLARDA CİHAZ VE CEP TELEFONU KULLANIMINA YÖNELİK DÜZENLEMELER
Zorunluluk olmadığı hallerde geçiş üstünlüğü hakkını kullanan sürücülere 46 bin lira idari para cezası kesilecek.
Araçlarda ses, müzik, görüntü ve haberleşme cihazlarını, şartlara uygun, kamunun rahat ve huzurunu bozmayacak şekilde kullanmayanlara 3 bin lira idari para cezası uygulanacak. Araçlarda belirtilen şartlara uymayan ses, müzik, görüntü ve haberleşme cihazları ile sürücünün izleme ve kullanma sahası içinde kalan görüntü cihazları bulunduran ve kullananlara ise 21 bin lira idari para cezası verilecek ve bu araçlar 30 gün süreyle trafikten menedilecek.
Seyir halinde cep ve araç telefonu ile benzer haberleşme cihazlarını kullanan sürücülere 5 bin lira idari para cezası kesilecek. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde bu kuralın ikinci defa ihlal edilmesi halinde sürücülere 10 bin lira, bir yıl içinde bu kuralın 3 veya daha fazla ihlal edilmesi halinde sürücülere her seferinde 20 bin lira idari para cezası uygulanacak ve sürücü belgeleri her seferinde 30 gün süreyle geri alınacak.
Buna göre, araçların sürülmesi sırasında sürücülerin ve yolcuların güvenliği için emniyet kemeri, koruma başlığı ve koruma gözlüğü, çocuk bağlama sistemi ve yönetmelikte belirlenen diğer koruyucu sistemlerin usulüne uygun olarak kullanılması zorunlu hale getirilecek. Koruyucu sistemleri usulüne uygun olarak kullanmayanlar da koruyucu sistem kullanmamış sayılacak.
Koruyucu sistemlerinin nitelikleri ve nicelikleri ile hangi araçlarda ve hangi tarihten itibaren hangi şartlarda bulundurulacağı ve kullanılacağı yönetmelikte belirtilecek.
Yönetmelikte cins ve sınıfları belirtilen araçlarda seyahat eden yolcuların, araç hareket etmeden önce ve seyahat sırasında emniyet kemerlerini bağlamaları konusunda uyarılmaları zorunlu olacak.
Emniyet kemerini usulüne uygun kullanmayan sürücülere ve yolculara 2 bin 500 lira idari para cezası uygulanacak. Sürücülerin son ihlali gerçekleştirdiği tarihten geriye doğru 1 yıl içinde, bu kuralın 4 veya daha fazla ihlal edilmesi halinde sürücü belgeleri her seferinde 30 gün süreyle geri alınacak. Geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şartı aranacak.
Araçların sürülmesi sırasında, koruma başlığı ve koruma gözlüğünü usulüne uygun olarak takmayan sürücülere ve yolculara 2 bin 500 lira idari para cezası uygulanacak. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru 1 yıl içinde bu kuralın ikinci defa ihlal edilmesi halinde 5 bin lira, 3'üncü ve daha fazla ihlal edilmesi halinde ise her seferinde 10 bin lira idari para cezası uygulanacak.
Yönetmelikte belirlenen diğer koruyucu sistemleri, usulüne uygun olarak kullanmayanlara ve yönetmelikte cins ve sınıfları belirtilen araçlarda seyahat eden yolcuların, araç hareket etmeden önce ve seyahat sırasında emniyet kemerlerini bağlamaları konusunda uyarmayanlara 1000 lira idari para cezası uygulanacak.
Emniyet kemeri, koruma başlığı, koruma gözlüğü ve çocuk bağlama sistemi ve Yönetmelikte belirlenen diğer koruyucu sistemleri usulüne uygun olarak kullanılmamasından dolayı işlem yapılan araçlarda bulunan sürücü ve yolculara, gerekli koruyucu sistemleri takmadan/kullanmadan aracın karayolunda seyrine izin verilmeyecek.
Sürücüler, 15 yaşını doldurmamış çocukların emniyet kemerini, koruma başlığını, koruma gözlüğünü, çocuk bağlama sistemini ve yönetmelikte belirlenen diğer koruyucu sistemlerini usulüne uygun olarak kullanılmalarını sağlamak zorunda olacak. 15 yaşını doldurmamış çocukların koruyucu sistemleri kullanmadan veya usulüne uygun olarak kullanılmasını sağlamadan seyahatine izin veren araç sürücüsüne, 5 bin lira idari para cezası uygulanacak.
ZARURET DIŞINDA OLAY YERİNDEN AYRILAN SÜRÜCÜLERE HAPİS CEZASI VERİLEBİLECEK
Kanun'la, anlaşma hali dışında maddi hasarlı, ölümlü veya yaralanmalı trafik kazalarında, zabıtanın iznini almadan zaruret dışında olay yerinden ayrılan veya kazada ölen, yaralanan veya maddi hasar var ise bu kaza trafiği, can ve mal güvenliğini etkilemiyorsa, sorumluluğun saptanmasında yararlı olacak kanıt ve izler dahil kaza yerindeki durumu değiştirmemesi koşuluna uymayan sürücülere 46 bin lira idari para cezası verilecek.
Ölümlü veya yaralanmalı trafik kazalarında, zabıtanın iznini almadan zaruret dışında olay yerinden ayrılan sürücülere 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilecek. Olay yerinden ayrılan sürücülerin sürücü belgesi, ilgili görevliler tarafından 2 yıl süreyle geri alınacak. Bu şekilde geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şartı aranacak.
Kanun'a göre, motorsuz taşıt ve elektrikli skuter sürücülerinin hukuki sorumluluğu genel hükümlere tabi olacak.
Yazılı trafik suçlarını işleyenler hakkında, yetki sınırları içinde Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığı personeli ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının ve Karayolları Genel Müdürlüğünün ilgili birimlerinin il ve ilçe kuruluşlarında görevli ve yetkili kılınmış personelince tutanak düzenlenecek.
İdari para cezası karar tutanakları ile diğer tutanaklara, görevli ve yetkili personelin açık kimliği yerine personel tanıtım numarası yazılacak.
Trafik para cezaları kredi kartı ile de ödenebilecek, kredi kartı ile yapılan tahsilatın saymanlık hesaplarına aktarılma süresi ile uygulamaya ilişkin usul ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenecek.
Trafik kurallarına aykırılık nedeniyle; yabancı uyruklu kişiye uygulanan ve Türkiye'den çıkışına kadar tahsil edilemeyen idari para cezaları, bu kişinin tekrar yurda girişi sırasında tahsil edilecek. Bu şekilde tahsil edilememesi halinde, yabancının yurda girişine izin verilmeyecek.
Trafik kural ihlalinin yapıldığı aracın ihlal tarihinde kiralandığının genel kolluk kuvvetlerinin denetimine hazır bulundurulan veriler üzerinden tespit edilmesi ve tebligata uygun bir adresinin bulunması halinde, idari para cezası karar tutanağı kiracı adına düzenlenerek tebliğ edilebilecek ve ceza kiracıdan tahsil edilecek. Ancak bu kiralama, yetki belgesi sahibi taşımacının sorumluluk ve yükümlülüklerini ortadan kaldırmayacak.
ARAÇLARIN TESCİL EDİLDİKLERİ AMACIN DIŞINDA KULLANILMASINA VERİLEN CEZALARDA ARTIŞA GİDİLİYOR
Kanun'la, araçların tescil edildikleri amacın dışında kullanılması halinde verilen cezalarda da artışa gidiliyor.
Buna göre, ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı almadan yolcu taşıyanlara 100 bin lira, alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında yolcu taşıyanlara 46 bin lira, araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine ise 20 bin lira idari para cezası uygulanacak.
Ayrıca çalışma izni/ruhsatı almadan yolcu taşımalarından dolayı işlem yapılan sürücülerin sürücü belgeleri 30 gün süreyle geri alınacak.
Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru 1 yıl içerisinde bunun tekrar ihlal edilmesi halinde idari para cezaları 2 kat olarak uygulanacak. Geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şartı aranacak.
Karayolları Trafik Kanunu'nda idari yaptırıma bağlanarak yasaklanan bir eylemi basın, yayın, internet, sosyal ve dijital medya veya diğer elektronik cihazlar yoluyla paylaşarak trafik kural ihlali yapmaya özendiren görüntüleri alenen yayanlara ve övenlere 25 bin lira idari para cezası kesilecek.
Kanun'un yayımı tarihinden önce takograf bulundurma ve kullanma zorunluğu olmayan ancak kanunla zorunlu hale getirilen, 2021 ve sonrası model araçlarda 31 Aralık 2026, 2016-2020 model araçlarda 31 Aralık 2027, 2011-2015 model araçlarda 31 Aralık 2028, 1996-2010 model araçlarda 31 Aralık 2029, 1985-1995 model araçlarda ise 31 Aralık 2030'dan sonraki ilk araç muayenesine kadar takograf taktırılması ve kullanılması zorunluluğu aranmayacak.
Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve Belediye Kanunu kapsamında yolcu taşımacılığı yapılan ticari araçlar ile yük ve yolcu taşımacılığında kullanılan resmi araçlar için takograf bulundurma ve kullanma zorunluluğu, ilk defa tescil edilecek araçlar için bu hükmün yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 1 yıl süreyle aranmayacak.
Genel Kurulda kabul edilen önergeye göre, Kanun'un "motorsuz taşıt ve elektrikli skuter sürücülerinin hukuki sorumluluğunun genel hükümlere tabi olmasına" yönelik hükmü 1 Ocak 2027'de, diğer hükümleri ise düzenlemenin yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.
GÖRÜŞMELERDEN
TBMM Başkanvekili Pervin Buldan, düzenlemenin ikinci bölümünde yer alan maddelerin oylamalarının tamamlanmasının ardından TBMM Adalet Komisyonu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel'e söz verdi.
Yüksel, düzenlemenin hem komisyon hem de Genel Kurul aşamalarında titizlikle çalıştıklarını söyledi.
Trafik güvenliğinin 86 milyon vatandaşın can ve mal güvenliğini doğrudan ilgilendiren, ertelenemez bir kamu meselesi olduğunu belirten Yüksel, şunları kaydetti:
"Bu teklif hazırlanırken milletimizin vicdanında derin yaralar açan yaralanmalı ve ölümlü kazalardan hareket edilmiştir. Her kazanın geride bir aileyi, yarım kalan hayatları ve telafisi mümkün olmayan acıları bıraktığı gerçeği esas alınmıştır. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan tarafından ilan edilen 2021-2030 Karayolu Trafik Güvenliği Strateji Belgesi ile temel hedefimiz trafik kazalarındaki can kayıplarını ve ağır yaralanmaları yarı yarıya azaltarak nihayetinde sıfır can kaybı vizyonuna ulaşmaktır. Bugün görüştüğümüz teklifin yasalaşmasıyla birlikte gerek trafik güvenliği eylem planlarında gerekse Yargı Reformu Strateji Belgesi'nde yer alan hedeflerin büyük bir kısmını hayata geçirmiş olacağız."
Meclis Başkanvekili Buldan, Genel Kurulda düzenlemenin kabul edilerek yasalaşmasının ardından Milli Parklar Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin görüşmelerine başlanacağını söyledi. Buldan, komisyonun yerinde olmaması nedeniyle birleşimi 17 Şubat Salı saat 15.00'te toplanmak üzere kapattı.
