Antakya’nın gizemli ritüelleri dünyaya açılıyor: Cereci’nin 7. belgeseli Fransa’da gösterilecek
Hatay temalı belgesel çalışmalarıyla tanınan Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi İletişim Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Sedat Cereci, serinin yedinci filmi olan “Antakya’nın Aziz Yortuları” ile uluslararası bir festivalde izleyici karşısına çıkmaya hazırlanıyor. Yapım, 24 Ekim 2026 tarihinde Fransa’nın Montpellier kentinde düzenlenecek olan The CINEMED - International Mediterranean Film Festival of Montpellier kapsamında gösterilecek.
Yaklaşık bir buçuk yıllık bir araştırma ve çekim sürecinin ürünü olan belgesel, Antakya’da yüzyıllardır sürdürülen Ortodoks inanç geleneklerini ve bu geleneklerin kentin tarihsel kimliğiyle kurduğu bağı ele alıyor. Projede Prof. Dr. Sedat Cereci’ye, Hatay Mustafa Kemel Üniversitesi’nden Dr. Tülay Atay ile asistan Melis Sabahoğlu eşlik etti. Çalışmada Noel ve Paskalya gibi temel dini bayramların yanı sıra Aya Tekla, Aziz Piyer ve Aziz Pavlus, Aziz Antonios, Aziz Aleksion, Aziz Trifon, Elçi Yuhanna ve Aziz Georgios gibi çeşitli azizlere adanan anma günleri de belgesel kapsamına alındı.
Çekimler yalnızca Antakya merkezle sınırlı kalmayarak Samandağ, Arsuz, İskenderun ve Altınözü ilçelerinde de saha çalışmalarıyla yürütüldü. Yapım ekibi, ibadet pratiklerinden ritüellere, ilahilerden toplu ayinlere kadar birçok dini uygulamayı yerinde kayıt altına aldı.
Antakya’nın çok katmanlı kültürel yapısını belgesel diliyle kayıt altına alan Prof. Dr. Sedat Cereci’nin, uzun yıllardır sürdürdüğü akademik ve sanatsal çalışmalarla kente dair bir bellek oluşturduğu ifade ediliyor. “Antakya’nın Aziz Yortuları”, yalnızca bir inanç anlatısı olmanın ötesinde, farklı toplulukların birlikte yaşam kültürünü belgeleyen bir çalışma olarak değerlendiriliyor. Belgeselin ilk gösterimlerinden birinin yapıldığı Mersin’de, farklı inanç gruplarının temsilcileri de hazır bulundu ve Türkiye’nin kültürel çeşitliliğine dikkat çekildi.
Antakya’nın Hristiyanlık tarihi açısından taşıdığı önem de yapımda geniş yer buluyor. Hristiyan adının ilk kez kullanıldığı ve ilk kiliselerden birinin kurulduğu kent olarak bilinen Antakya, belgeselde hem tarihsel hem de dinsel yönleriyle ele alınıyor. Yapım, Ortodoks cemaatinin dini bayramlarında gerçekleştirilen ayinleri, litürjik uygulamaları, duaları ve ilahileri ayrıntılı biçimde yansıtıyor.
Belgeselin danışmanlığını Ortodoks cemaatinden İbrahim Krayt Gülenay üstlenirken, kurgu çalışmaları Melis Sabahoğlu tarafından gerçekleştirildi. Tarihsel ve akademik katkılar ise Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dinler Tarihi Bölümü’nden Doç. Dr. İlbey Dölek tarafından sağlandı. Yapımın önümüzdeki dönemde Kanada ve Belçika başta olmak üzere farklı ülkelerde düzenlenecek film festivallerinde de gösterilmesi planlanıyor.
Daha önce Hatay’ın kültürel hafızasına odaklanan çok sayıda belgesel üreten Prof. Dr. Sedat Cereci, inanç kültürünü konu alan “İnsanları İnsanlığa Çağıranlar”, mutfak tarihini ele alan “Tennûrdan Diste Hatay Mutfağı”, çocuk oyunlarını anlatan “Hatay Çocuk Oyunları”, geleneksel “haahalar”ı inceleyen “Hatay Haahaları” ve 6 Şubat 2023 depremini konu edinen “6 Şubat 4.17” adlı yapımlarıyla tanınıyor. 90’dan fazla ülkede festival gösterimlerine katılan Cereci’nin birçok uluslararası ödül ve onurla da takdir edildiği biliniyor.
Prof. Dr. Sedat Cereci, belgeselin amacını şu sözlerle özetledi:
“Antakya, yalnızca bir şehir değil; farklı inançların, dillerin ve kültürlerin yüzyıllardır yan yana yaşadığı bir hafıza alanıdır. ‘Antakya’nın Aziz Yortuları’ ile bu kadim kentin görünmeyen ritüellerini, yaşayan tanıkların sesiyle kayıt altına almak istedik. Bu çalışma, sadece geçmişi belgelemek değil, aynı zamanda geleceğe bırakılacak kültürel bir tanıklıktır.”
