Avatar filmindeki Neytiri karakterinin tasarımı yargıya taşındı: James Cameron'a biyometrik kimlik davası
Sinema dünyasının en yüksek bütçeli yapımları arasında yer alan Avatar serisi, bu kez sanatsal başarısıyla değil, ciddi bir telif ve kimlik hakları davasıyla gündeme geldi. Peru asıllı yerli oyuncu ve aktivist Q'orianka Kilcher, yönetmen James Cameron ve Walt Disney Şirketi aleyhine hukuk mücadelesi başlattı. Salı günü mahkemeye sunulan dava dilekçesinde, serinin ana karakterlerinden Neytiri'nin görsel inşasında Kilcher'ın henüz 14 yaşındayken sahip olduğu yüz hatlarının rızası dışında kullanıldığı öne sürüldü.
NEYTİRİ KARAKTERİNİN TEMELİNDE 14 YAŞINDAKİ OYUNCU MU VAR?
Kilcher'ın iddiasına göre, James Cameron 2005 yılında vizyona giren 'Yeni Dünya' (The New World) filminde Pocahontas karakterini canlandıran genç oyuncunun fiziksel özelliklerinden etkilenerek bir talimat verdi. İddiaya göre ünlü yönetmen, tasarım ekibine Kilcher'ın yüz yapısını Zoe Saldaña tarafından seslendirilen ve canlandırılan Neytiri karakterinin görsel prototipi olarak kullanmaları yönünde direktif iletti. Dava dosyasında, yapım ekibiyle gerçekleştirilen röportajlardan alıntılar yapılarak, kurgusal karakterin oluşturulma sürecinde Kilcher’ın benzerliğinin nasıl bir referans noktası teşkil ettiği detaylandırılıyor.
DİJİTAL MODELLEMEDE BİYOMETRİK KİMLİK İSTİSMARI İDDİASI
Hukuki süreçte paylaşılan bilgilere göre, oyuncunun benzerliği sadece basit bir esinlenmenin ötesine geçti. Dosyada, Kilcher'ın fiziksel özelliklerinin yapım eskizlerine aktarıldığı, fiziksel maketlere dönüştürüldüğü ve ardından lazer tarama yöntemleriyle yüksek çözünürlüklü dijital verilere dönüştürüldüğü belirtiliyor. Bu verilerin daha sonra Neytiri'nin nihai görünümünü oluşturmak üzere birden fazla görsel efekt (VFX) şirketine dağıtıldığı savunuluyor. Oyuncunun rızası alınmadan elde edilen bu görüntülerin; filmlerde, pazarlama materyallerinde, afişlerde ve ticari ürünlerde kullanılarak büyük bir ticari kazanç sağlandığı ifade ediliyor.
DAVA DİLEKÇESİNDEKİ ÇARPICI "YERLİ HALK" VURGUSU
Kilcher'ın avukatları aracılığıyla mahkemeye sunulan dilekçede, durumun etik ve hukuki boyutuna ilişkin sert ifadeler yer aldı. Dilekçede, "Bu dava, Hollywood'un en güçlü film yapımcılarından birinin, genç bir yerli kızın biyometrik kimliğini ve kültürel mirasını, ona herhangi bir telif hakkı veya tazminat ödemeden, kasıtlı ve ifade amacı gütmeyen ticari eylemler yoluyla rekor kıran bir film serisi yaratmak için nasıl istismar ettiğini ortaya koyuyor" denildi. Ayrıca, James Cameron ve ekibinin bu benzerlik gerçeğini yıllarca sakladığı savunuldu.
Film serisinin ideolojik alt metni ile kamera arkasındaki uygulamaların çeliştiği iddia edilen dilekçede, şu ifadelere yer verildi: "Sonuç olarak, yerli halkın mücadelelerine sempati duyuyormuş gibi görünen, ancak perde arkasında gerçek bir yerli genci sessizce istismar eden, son derece karlı bir film serisi ortaya çıktı." Henüz Cameron veya Disney cephesinden konuya ilişkin resmi bir açıklama gelmezken, davanın Hollywood'daki biyometrik haklar ve dijital benzerlik kullanımı konusunda yeni bir emsal teşkil etmesi bekleniyor.
