Düziçi-Farsak Köyü’nden İspir Onbaşı (İspir Mehmet Koç) anlatıyor:
Günümüzden 600 yıl önce Orta Aya’dan göçle gelen Farsaklardan Hasanoğlu’nun 434 çadırı vardı. Önce Erzurum’a geldiler.
1453 yılıydı. İstanbul’u alan Fatih Mehmet, İran Şahı Uzun Hasan’a bildiri gönderdi; Van Gölü’nün batısına geçemeyeceksin; beni oraya getirtme, dedi. Uzun Hasan geleceğin varsa göreceğin de var yanıtını verdi.
Fatih kararlı bir biçimde; Uzun Hasan’a vaktine hazır olmasını bildirdi. Farsakların Beyi Hasanoğlu araya girdi, Uzun Hasan’la anlaştılar. Fatih Otlukbeline vardı. Savaş burada gerçekleşti. Uzun Hasan’ı yendi.
Farsakların Beyi Hasanoğlu’nu yakalattı. İstanbul’da zindana attırdı. İdam edilecek! Niye böyle davrandıklarını sordu Fatih: Hasanoğlu, biz mertiz, verdiğimiz sözü tutarız dedi. Mertlikte yardım, yakın komşuya yapılır. İkinize de karşı değilim.
Fatih ikna oldu. Hasanoğlu’nu azat etti. Sana Çukurova’yı vereyim, orada kal dedi. Hasanoğlu kabul etti, Kozan’a geldi. Sis, Kadirli, Hacin, Saimbeyli, Maraş-Hoğdu … yöresine yerleştiler. Hoğdu’yu yayla tuttular.(s. 53)
Obalar burası için kavga ettiler, güçlü olan olmayanı kovdu¸buraya o yüzden “Koğdu” denildi. Zamanla ‘Koğdu’ adı Hoğdu’ya dönüştü. İspirler buraya yerleşti; ileri bir zamanda “Sailler” adını aldılar.
Başka bir oba Haruniye-Gökçayır Köyü’ne yerleşti. Karacoğlan bu ailedendir. Kışın burada, yazın Hoğdu’da yaşadılar.
Karacoğlan’ın babasını Kozan Beyi yakalatıp askere aldı. Karacoğlan bebekti o zaman. Anası “Kara oğlum” diye severdi. Kara, karaca adı buradan geliyor. Bu ad sonradan “Karacoğlan”a dönüştü.
Karacoğlan’ın anası biriyle evlendi. Çocuğu Farsakların ağası İspir Ağa’ya evlatlık verdiler. Büyüyünce ağanın hizmetini gördü. Ağanın kızı Elif’e sordular karaca ili evlenir misin? Elif ben almam, kara kuru sakallı dedi. Karacoğlan şu türküyü söyledi. (s.53)
“İncecikten bir kar yağar/ Tozar Elif Elif diye / Deli gönül abdal olmuş/ Gezer Elif Elif diye/…/ Elif’in uğru nakışlı/ Yavru balaban bakışlı/ Yayla çiçeği kokuşlu/ Kokar Elif Elif diye/…/ Elif kaşlarını çatar/ Gamzesi sineme batar/ Ak elleri kalem tutar/ Yazar Elif Elif diye/…/ Evlerinin önü çardak/ Elif’in elinde bardak/ Sanki yeşil başlı ördek/ Yüzer Elif Elif diye/…/ Karacoğlan eğmelerin/ Gönül sevmez değmelerin/ İliklemiş düğmelerin/ Çözer Elif Elif diye”
Mevsim kış, Hoğdu’ya, kar yağıyor. Elif’i düşündü! Aşık oldu, gördüğü kıza, geline yakım yakmaya başladı. Yerinde duramaz oldu. Hoğdu, Çataoluk’tan Maraş’a geldi. Saz edindi, altı yıl kaldı; köyüne döndü…
Elif biriyle evlenmiş. Doğru İspir Ağa’nın yanına vardı. Köydeki kara kızı istemesini bildirdi. İstendi, verildi, düğün kuruldu. Bir türkü söyledi Karacoğlan.
“Bizim eve gelin geldi/ Gelin kolum kalkmaz oldu/ Gelinin nazlı bakışı/ Yüreğimden çıkmaz oldu/...” (s. 62)
Hoğdu’ya yöneldi.Kümeler konumunda gelenler vardı. Sabun Çayı’nı geçemiyorlardı. Karacoğlan birine soyun öyle geçersin dedi. Geçtiler. Buradan Dumanlı’ya vardı. Pınara gelen kızı gördü. Ona şu dörtlüğü söyledi.
Bir edik giymiş de koncu kısarak/…/ Gelir ayağının ucun basarak/…/ Anası tülü de kızı beserek/…/ Emirlerden bir kız indi pınara/…” (s. 72)
Bulanık (Bahçe)’ye geldi. Yine pınar, yine koşma; Kömürler, Kırıkhan, Belen, İskendurun, Kadirli, bir koşma da burada söyledi, Çukurköprü’ye gitti, orada da bir ağaya dutma durdu; değirmene gönderdiler, buğdayı üğüttü dönüyordu, ormanda gelinler kızlar vardı, bir kız ona emmi dedi.. Karacoğlan şu şiiri söyledi.
Değirmenden geldim beygirim yüklü/…/ Şu kızı görenin del olur aklı/ Yirmi yaşlarında kırk beş belikli/…/ Bir kız bana emmi dedi neyleyim/…/Birem birem toplayayım odunu/ Soram dedim soramadım adını/Elbistan yanaklı Türkmen kadını/ Bir kız bana emmi dedi neyleyim/…/ Bizim ilde üzüm olur al’ç olur/ Sızlaşır bozkurtlar aç olur/ Bir yiğide emmi demek güç olur/ Bir kız bana emmi dedi neyleyim/…/ Karacoğlan der ki n’olup n’olayım/ Akan sularınan ben de geleyim/ Sakal seni makkabınan yolayım/ Bir kız bana emmi dedi neyleyim” (s. 80)
(DEVAMI YARIN
Yorum Ekle
Yorumlar (0)
Sizlere daha iyi hizmet sunabilmek adına sitemizde çerez konumlandırmaktayız. Kişisel verileriniz, KVKK ve GDPR
kapsamında toplanıp işlenir. Sitemizi kullanarak, çerezleri kullanmamızı kabul etmiş olacaksınız.
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.
Döne döne Karacaoğlan (2)
M.Demirel Babacanoğlu
Düziçi-Farsak Köyü’nden İspir Onbaşı (İspir Mehmet Koç) anlatıyor:
Günümüzden 600 yıl önce Orta Aya’dan göçle gelen Farsaklardan Hasanoğlu’nun 434 çadırı vardı. Önce Erzurum’a geldiler.
1453 yılıydı. İstanbul’u alan Fatih Mehmet, İran Şahı Uzun Hasan’a bildiri gönderdi; Van Gölü’nün batısına geçemeyeceksin; beni oraya getirtme, dedi. Uzun Hasan geleceğin varsa göreceğin de var yanıtını verdi.
Fatih kararlı bir biçimde; Uzun Hasan’a vaktine hazır olmasını bildirdi. Farsakların Beyi Hasanoğlu araya girdi, Uzun Hasan’la anlaştılar. Fatih Otlukbeline vardı. Savaş burada gerçekleşti. Uzun Hasan’ı yendi.
Farsakların Beyi Hasanoğlu’nu yakalattı. İstanbul’da zindana attırdı. İdam edilecek! Niye böyle davrandıklarını sordu Fatih: Hasanoğlu, biz mertiz, verdiğimiz sözü tutarız dedi. Mertlikte yardım, yakın komşuya yapılır. İkinize de karşı değilim.
Fatih ikna oldu. Hasanoğlu’nu azat etti. Sana Çukurova’yı vereyim, orada kal dedi. Hasanoğlu kabul etti, Kozan’a geldi. Sis, Kadirli, Hacin, Saimbeyli, Maraş-Hoğdu … yöresine yerleştiler. Hoğdu’yu yayla tuttular.(s. 53)
Obalar burası için kavga ettiler, güçlü olan olmayanı kovdu¸buraya o yüzden “Koğdu” denildi. Zamanla ‘Koğdu’ adı Hoğdu’ya dönüştü. İspirler buraya yerleşti; ileri bir zamanda “Sailler” adını aldılar.
Başka bir oba Haruniye-Gökçayır Köyü’ne yerleşti. Karacoğlan bu ailedendir. Kışın burada, yazın Hoğdu’da yaşadılar.
Karacoğlan’ın babasını Kozan Beyi yakalatıp askere aldı. Karacoğlan bebekti o zaman. Anası “Kara oğlum” diye severdi. Kara, karaca adı buradan geliyor. Bu ad sonradan “Karacoğlan”a dönüştü.
Karacoğlan’ın anası biriyle evlendi. Çocuğu Farsakların ağası İspir Ağa’ya evlatlık verdiler. Büyüyünce ağanın hizmetini gördü. Ağanın kızı Elif’e sordular karaca ili evlenir misin? Elif ben almam, kara kuru sakallı dedi. Karacoğlan şu türküyü söyledi. (s.53)
“İncecikten bir kar yağar/ Tozar Elif Elif diye / Deli gönül abdal olmuş/ Gezer Elif Elif diye/…/ Elif’in uğru nakışlı/ Yavru balaban bakışlı/ Yayla çiçeği kokuşlu/ Kokar Elif Elif diye/…/ Elif kaşlarını çatar/ Gamzesi sineme batar/ Ak elleri kalem tutar/ Yazar Elif Elif diye/…/ Evlerinin önü çardak/ Elif’in elinde bardak/ Sanki yeşil başlı ördek/ Yüzer Elif Elif diye/…/ Karacoğlan eğmelerin/ Gönül sevmez değmelerin/ İliklemiş düğmelerin/ Çözer Elif Elif diye”
Mevsim kış, Hoğdu’ya, kar yağıyor. Elif’i düşündü! Aşık oldu, gördüğü kıza, geline yakım yakmaya başladı. Yerinde duramaz oldu. Hoğdu, Çataoluk’tan Maraş’a geldi. Saz edindi, altı yıl kaldı; köyüne döndü…
Elif biriyle evlenmiş. Doğru İspir Ağa’nın yanına vardı. Köydeki kara kızı istemesini bildirdi. İstendi, verildi, düğün kuruldu. Bir türkü söyledi Karacoğlan.
“Bizim eve gelin geldi/ Gelin kolum kalkmaz oldu/ Gelinin nazlı bakışı/ Yüreğimden çıkmaz oldu/...” (s. 62)
Hoğdu’ya yöneldi.Kümeler konumunda gelenler vardı. Sabun Çayı’nı geçemiyorlardı. Karacoğlan birine soyun öyle geçersin dedi. Geçtiler. Buradan Dumanlı’ya vardı. Pınara gelen kızı gördü. Ona şu dörtlüğü söyledi.
Bir edik giymiş de koncu kısarak/…/ Gelir ayağının ucun basarak/…/ Anası tülü de kızı beserek/…/ Emirlerden bir kız indi pınara/…” (s. 72)
Bulanık (Bahçe)’ye geldi. Yine pınar, yine koşma; Kömürler, Kırıkhan, Belen, İskendurun, Kadirli, bir koşma da burada söyledi, Çukurköprü’ye gitti, orada da bir ağaya dutma durdu; değirmene gönderdiler, buğdayı üğüttü dönüyordu, ormanda gelinler kızlar vardı, bir kız ona emmi dedi.. Karacoğlan şu şiiri söyledi.
Değirmenden geldim beygirim yüklü/…/ Şu kızı görenin del olur aklı/ Yirmi yaşlarında kırk beş belikli/…/ Bir kız bana emmi dedi neyleyim/…/Birem birem toplayayım odunu/ Soram dedim soramadım adını/Elbistan yanaklı Türkmen kadını/ Bir kız bana emmi dedi neyleyim/…/ Bizim ilde üzüm olur al’ç olur/ Sızlaşır bozkurtlar aç olur/ Bir yiğide emmi demek güç olur/ Bir kız bana emmi dedi neyleyim/…/ Karacoğlan der ki n’olup n’olayım/ Akan sularınan ben de geleyim/ Sakal seni makkabınan yolayım/ Bir kız bana emmi dedi neyleyim” (s. 80)
(DEVAMI YARIN