Meksika'da "El Mencho" operasyonu: Kartel liderinin ölümü ülkeyi savaş alanına çevirdi

Meksika güvenlik güçleri ile organize suç örgütleri arasındaki mücadelede tarihi bir dönüm noktası yaşandı. Jalisco eyaletine bağlı Tapalpa kentinde gerçekleştirilen dev askeri baskın sonucunda etkisiz hale getirilen CJNG lideri Nemesio Oseguera'nın ölümü, sadece Meksika'da değil, ABD'de de geniş yankı buldu. Olayların ardından altıdan fazla eyalette şiddet eylemleri patlak verdi.

ABD İSTİHBARATIYLA TAPALPA'DA NOKTA OPERASYONU

Meksika basınına yansıyan bilgilere göre, askeri baskında sağ ele geçirilen ancak hava yoluyla sevk edildiği sırada aldığı ağır yaralar nedeniyle yaşamını yitiren Oseguera'nın yakalanması süreci uluslararası bir iş birliğine sahne oldu.

Geçtiğimiz ay ABD ve Meksika sınırındaki kartel yapılanmalarını haritalandırmak amacıyla başlatılan "Ortak Kurumlararası Görev Gücü-Kartel Karşıtı Operasyon" bu baskının temelini oluşturdu. Bir ABD'li yetkili, askeri liderlikteki bu görev gücünün Meksika makamlarına istihbarat sağladığını ancak operasyonun bizzat Meksika ordusu tarafından yürütüldüğünü vurguladı.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt de bu iş birliğini doğrulayarak, ABD'nin "El Mencho" lakaplı Oseguera'nın öldürüldüğü operasyonda aktif istihbarat desteği sağladığını resmen duyurdu. Ayrıca ABD, daha önce El Mencho’nun yakalanması için 15 milyon dolarlık dev bir ödül koymuştu.

KARTELDEN KANLI İNTİKAM UYARISI

El Mencho’nun ölüm haberinin duyulmasıyla birlikte örgüt destekçisi silahlı gruplar harekete geçti. Birçok eyalette otoyollar barikatlarla kapatıldı, iş yerleri ve araçlar ateşe verildi.

Oseguera’nın mensubu olduğu Jalisco Yeni Nesil Karteli'nin bir üyesi basına verdiği demeçte yaşananları şu sözlerle özetledi:

"yangınların ve ara sıra çıkan silahlı çatışmaların hükümetin Oseguera'yı öldürmesinin intikamı olarak gerçekleştirildiğini söyledi ve kartelin kontrolünü ele geçirmek isteyen gruplar nedeniyle daha fazla kan döküleceği konusunda uyardı."

Bu uyarıların gölgesinde sivil havacılık da ağır darbe aldı. Dumanların yükseldiği turistik Puerto Vallarta kentine Air Canada, United Airlines ve Aeromexico gibi dev şirketler uçuşlarını iptal etti. Guadalajara Uluslararası Havalimanı çevresinde ise CJNG üyelerinin baskın girişimi nedeniyle güvenlik güçleriyle çatışmalar yaşandı; yolcuların panik içinde kaçıştığı görüntüler sosyal medyaya yansıdı.

LİDERLERDEN AÇIKLAMALAR

Yaşanan şiddet olayları üzerine yetkililer peş peşe uyarılarda bulundu. Jalisco Eyalet Valisi Pablo Lemus Navarro, halka "durum kontrol altına alınana kadar" evde kalmaları çağrısı yaparken, toplu taşımanın durdurulduğunu ve en az beş bölgeye yayılan "şiddet olayları" nedeniyle eyalet yollarında seyahat edilmemesi gerektiğini vurguladı.

Halkı sükunete davet eden Meksika Cumhurbaşkanı Claudia Sheinbaum ise resmi sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda şu ifadeleri kullandı:

"Ülkenin büyük bir bölümünde faaliyetler tamamen normal bir şekilde devam ediyor." "Sakinliğimizi korumalıyız. Takdirlerimi Meksika ordusuna, Ulusal Muhafız'a, Silahlı Kuvvetler'e ve Güvenlik Kabinesi'ne iletiyorum"

Sınırın diğer tarafında ise operasyonun başarısı kutlandı. ABD Dışişleri Bakanı Yardımcısı Christopher Landau, gelişmeyi şu sözlerle değerlendirdi:

“El Mencho'nun ölümü Meksika, ABD, Latin Amerika ve tüm dünya için harika bir gelişme”

MEKSİKA'NIN YAKIN TARİHİNDEKİ KARTEL KRİZLERİ:

2019 ve 2023: Sinaloa Karteli lideri Joaquin “El Chapo” Guzman’ın oğlu Ovidio Guzman'ın gözaltına alınıp serbest bırakılması ve ardından 2023'te tekrar tutuklanması ülkede geniş çaplı şiddet dalgalarına yol açmıştı.

2024: Sinaloa Karteli’nin bir diğer lideri Ismael “El Mayo” Zambada’nın yakalanması, örgüt içinde uzun süre devam eden kanlı bir iktidar mücadelesinin fitilini ateşlemişti.