Ev sahipleri dikkat! Milyonları ilgilendiren emsal kira kararı: Usule uymayana dev ceza kapıda!

Konut sahipleri ile kiracılar arasındaki anlaşmazlıklarda zorunlu bir mekanizma haline gelen arabuluculuk sisteminde, usul kurallarına riayet etmeyen taraflar için mali yükümlülükler doğmaya başladı. İstanbul'un Pendik ilçesinde yaşanan olayda, mülk sahibi tarafından açılan kira tespit davası, yasal gerekliliklerin yerine getirilmemesi ve sonrasında davanın geri çekilmesiyle birlikte emsal niteliğinde bir kararla sonuçlandı.

İstanbul Anadolu Sulh Hukuk Mahkemesi'nde görülen davanın detaylarına göre, 2020 yılından bu yana aynı taşınmazda ikamet eden kiracı aleyhine, mülk sahibi tarafından 5 Kasım 2025 tarihinde yasal süreç başlatıldı. Başlangıçta 1.100 TL olan kira bedelini güncel ekonomik koşullar ve rayiç değerler gerekçesiyle 45 bin TL seviyesine taşımak isteyen ev sahibi, mahkemeden yeni dönem için artış talebinde bulundu. Ancak yargılama sürecinde ortaya çıkan teknik eksiklikler, davanın seyrini tamamen değiştirdi.

KİRACI TARAFINDAN USUL HATASI İTİRAZI GELDİ

Davalı konumundaki kiracı, savunmasında talep edilen meblağın bölge emsallerine göre fahiş olduğunu savunurken, asıl vurguyu hukuki prosedürlerdeki eksikliklere yaptı. Mülk sahibinin dava açmadan önce göndermesi gereken ihtarnameyi iletmediği ve arabuluculuk aşamasını mevzuata uygun şekilde tamamlamadan doğrudan yargı yoluna başvurduğu mahkeme kayıtlarına geçti. Bu itirazların ardından davanın riskli bir hal aldığını gören ev sahibi, 5 Ocak 2026 tarihinde sunduğu dilekçe ile davasından feragat ettiğini bildirdi.

ARABULUCULUK ÜCRETİ DAVACIYA YÜKLENDİ

Mahkeme, feragat beyanı doğrultusunda davanın reddine hükmederken, arabuluculuk giderlerine ilişkin dikkat çekici bir karar verdi. Arabuluculuk Kanunu'nun ilgili maddelerini baz alan heyet, sürecin usulüne uygun yürütülmemesi ve davanın sonuçlanmadan geri çekilmesi nedeniyle 3.340 TL tutarındaki arabuluculuk ücretinin davacı ev sahibinden tahsil edilerek Hazine'ye gelir kaydedilmesine karar verdi.

MAHKEME KARARININ HUKUKİ DAYANAĞI: "ARABULUCULUĞU ATLAYANA CEZAI YÜKÜMLÜLÜK"

MİLLİYET.COM.TR’ye kararı değerlendiren Avukat Gizem Gonce, yargılama sürecinde tarafların beyanlarını ve hukuki durumu şu sözlerle özetledi:

"İstanbul Anadolu Sulh Hukuk Mahkemesi'nde ev sahibi tarafından kiracı aleyhine 5 Kasım 2025 tarihinde bir kira tespit davası açıldı. Kiracı, Pendik Çamçeşme Mahallesi'ndeki taşınmazda, ilk kira bedeli 1.100 TL olan 9 Ocak 2020 tarihli sözleşmeye dayanarak 5 yılı aşkın süredir, yani 6. yılın içerisinde oturuyordu. Ev sahibi, geçen 6 yıllık zaman zarfında hiçbir tespit davası açılmadığını belirterek; enflasyon ve rayiç bedeller çerçevesinde yeni kira bedelinin 9 Ocak 2025 - 8 Ocak 2026 dönemi için 35.000 TL, bu talebin mümkün olmaması halinde ise 9 Ocak 2026 - 8 Ocak 2027 dönemi için 45.000 TL olarak tespit edilmesini talep etti."

Sürecin sonunda verilen kararın caydırıcı bir nitelik taşıdığını belirten Gonce, şunları kaydetti:

"Kiracı tarafının itirazları ve beyanları üzerine ev sahibi, 5 Ocak 2026 tarihinde mahkemeye davadan feragat ettiğine dair bir dilekçe sundu. Mahkeme, feragatın karşı tarafın kabulüne bağlı olmayan tek taraflı bir irade beyanı olduğunu belirterek, davanın feragat nedeniyle reddine karar verdi. Ancak burada asıl önemli ve değişik olan karar, arabuluculuk ücretiyle ilgiliydi. Mahkeme, ev sahibinin arabuluculuk sürecini usulüne uygun yürütmemesi ve davasından feragat etmesi nedeniyle, 3.340 TL'lik arabuluculuk ücretinin davacı ev sahibinden tahsil edilerek Hazine'ye gelir kaydedilmesine hükmetti. Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesi çok açıktır. Eğer bir taraf arabuluculuk sürecine başvurmadan dava açar veya süreci usulüne uygun devam ettirmezse, davanın reddedilmesi durumunda arabuluculuk ücreti davacı taraftan alınır. Bu karar gösteriyor ki; usul kurallarına uymadan, arabuluculuğu atlayarak veya süreci yarım bırakarak haksız yere dava açanlar, arabuluculuk ücretini adeta bir ceza gibi devlete ödemek zorunda kalacaktır."