5 OCAK ADANA İÇİN NEDEN ÖNEMLİ? ADANA’NIN KURTULUŞU'NUN ANLAM VE ÖNEMİ

5 Ocak, Adana’nın düşman işgalinden kurtuluşunun yıl dönümü olarak her yıl büyük bir coşku ve gururla kutlanıyor. Peki 5 Ocak Adana için neden önemli, Adana işgalden nasıl kurtuldu ve bu tarih Türkiye Cumhuriyeti açısından ne anlam taşıyor? İşte Adana’nın kurtuluşuna giden sürecin tarihi detayları…

ADANA DÜŞMAN İŞGALİ ALTINDAYDI

I. Dünya Savaşı’nın ardından Osmanlı Devleti ağır bir yenilgi aldı. İmparatorluk parçalanırken, Anadolu’nun birçok bölgesi düşman işgali altına girdi. Mondros Ateşkes Antlaşması sonrası Osmanlı orduları geri çekildi ve Anadolu savunmasız bırakıldı. İşgal edilen şehirlerden biri de Adana oldu.

MUSTAFA KEMAL ATATÜRK ADANA’DA: “ASIL SAVAŞ ŞİMDİ BAŞLIYOR”

Mustafa Kemal Paşa, 31 Ekim 1918’de Adana’ya gelerek üç gün boyunca şehirde incelemelerde bulundu. Yıldırım Orduları Komutanlığı görevini devraldığı sırada Liman von Sanders Paşa’nın “Yenildik, her şey bitti” sözlerine karşılık şu tarihi cevabı verdi: “Savaş müttefikler için bitmiş olabilir ama bizi ilgilendiren savaş, kendi istiklalimizin savaşıdır. Asıl şimdi başlıyor.” Bu sözler, Türk Kurtuluş Savaşı’nın fikri temellerinin Adana’da atıldığının en önemli göstergelerinden biri oldu.

ADANA İŞGAL EDİLDİ, ACI OLAYLAR YAŞANDI

Kısa süre sonra işgal kuvvetleri Mersin Limanı’ndan Çukurova’ya girdi ve Adana’yı işgal etti. Şehirde Türk kimliğine ait semboller yok edildi, halka baskı ve şiddet uygulandı. 1918–1919 yıllarında Adana’da: Taşköprü’de yaşanan işkenceler, Şehir içi cinayetler ,Abdiağa Çiftliği olayları gibi tarihe geçen acı hadiseler yaşandı.

KUVAY-I MİLLİYE DİRENİŞİ BAŞLADI

Yaşanan zulümlere karşı Adana ve çevresindeki Türk halkı örgütlenerek Kilikya Milli Kuvvetler Teşkilatı’nı kurdu. Çukurova bölgelere ayrıldı, her bölgeye milis kuvvetleri ve komutanlar atandı.
Şubat 1920’den itibaren milli kuvvetler Fransız işgalcilerine karşı önemli başarılar kazanmaya başladı.

KARBOĞAZI ZAFERİ VE FRANSIZLARIN GERİ ÇEKİLİŞİ

1920 yılında Toroslar’dan başlatılan saldırılar sonucunda 27 Mayıs 1920’de Fransız Komutan Mehil esir alındı. Tarihe Karboğazı Olayı olarak geçen bu gelişme, Kuvay-ı Milliye’nin ilk büyük siyasi zaferi oldu.Ardından Fransız birlikleri Mersin–Adana hattına çekildi, kuzey Çukurova tamamen kurtarıldı.

POZANTI KONGRESİ İLE DİRENİŞ GÜÇLENDİ

5 Ağustos 1920’de Mustafa Kemal Paşa, Fevzi Çakmak ve milletvekilleri Pozantı Kongresi’ni gerçekleştirdi. Pozantı il ilan edildi, direniş daha da güçlendi. Türk kuvvetleri ağır kayıplar vermesine rağmen Fransızlara karşı kesin üstünlük sağladı.

ADANA’NIN KURTULUŞU: 5 OCAK 1922

Fransa, TBMM Hükümeti’ni resmen tanıdı ve 20 Ekim 1921’de Ankara Antlaşması imzalandı. Antlaşma gereği 5 Ocak 1922’de Fransızlar Çukurova’dan tamamen çekildi. Böylece Adana özgürlüğüne kavuştu.

ATATÜRK’TEN ADANA VURGUSU

Mustafa Kemal Atatürk, 15 Mart 1923’te Adana’ya yeniden geldiğinde şu tarihi sözleri söyledi:“Bende bu vekayiin ilk hiss-i teşebbüsü bu memlekette, bu güzel Adana’da vücut bulmuştur.”Bu ifade, Adana’nın kurtuluşunun yalnızca bir şehrin değil, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurtuluşunun da simgesi olduğunu ortaya koydu.

5 OCAK NEDEN ÖNEMLİDİR?

Adana’nın düşman işgalinden kurtuluşudur

Kurtuluş Savaşı’nın ilk kıvılcımlarının atıldığı şehirlerden biridir

Kuvay-ı Milliye’nin ilk büyük başarılarına sahne olmuştur

Türkiye Cumhuriyeti’nin temellerinin atıldığı tarihi dönüm noktalarındandır