Güney Kafkasya'da diplomasi trafiği: Erivan'daki AST Zirvesi normalleşme adımlarına sahne oldu

Avrupa Siyasi Topluluğu (AST), kıta genelindeki siyasi diyalog mekanizmalarını güçlendirmek amacıyla 4 Mayıs 2026 tarihinde Ermenistan'ın başkenti Erivan'da 8. Zirvesi'ni gerçekleştirdi. "Geleceği İnşa Etmek: Avrupa’da Birlik ve İstikrar" ana temasıyla toplanan zirve, Rusya'nın Ukrayna müdahalesi sonrası şekillenen yeni jeopolitik düzende stratejik bir platform olma özelliğini koruyor. Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'ın davetiyle şekillenen zirveye Türkiye'yi temsilen Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz katılırken, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev video mesaj yoluyla katılım sağladı.

TÜRKİYE-ERMENİSTAN İLİŞKİLERİNDE ÜST DÜZEY TEMAS

Zirve kapsamında gerçekleşen temaslar, Ankara ve Erivan arasındaki normalleşme sürecinin diplomatik düzeyde tescillenmesi olarak yorumlanıyor. 2022 yılında özel temsilciler Büyükelçi Serdar Kılıç ve Ruben Rubinyan'ın görevlendirilmesiyle başlayan ivme, Cevdet Yılmaz’ın ziyaretiyle en üst düzeye ulaştı. Bu görüşme, 2008-2009 yıllarındaki tarihi süreçten bu yana Türkiye'den Ermenistan'a yapılan en yüksek seviyeli ziyaret olarak kayıtlara geçti. Taraflar, karşılıklı saygı ve egemenlik prensipleri çerçevesinde doğrudan uçuşların artırılması ve vize kolaylıkları gibi atılan adımların sürekliliğini vurguladı.

EKONOMİK CANLANMA VE KARS-GÜMRÜ DEMİRYOLU HATTI

Normalleşme sürecinin en somut çıktıları ekonomik ve lojistik projeler üzerinden şekilleniyor. 1993 yılından bu yana kapalı olan kara sınırının üçüncü ülke vatandaşlarına açılması için teknik hazırlıklar tamamlanırken, Kars-Gümrü demiryolu hattının rehabilitasyonu için ortak çalışma grupları faaliyetlerini hızlandırdı. Orta Koridor projesinin stratejik bir parçası olarak görülen bu hattın işlerlik kazanması, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) coğrafyası ile Avrupa arasında yeni bir ticaret köprüsü kurma potansiyeli taşıyor. Uzmanlar, bölgesel bağlantısallığın artmasının dış müdahalelerin etkisini azaltarak kalıcı istikrara katkı sağlayacağını belirtiyor.

ALİYEV'İN MESAJI VE BÖLGESEL DENGE POLİTİKASI

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, zirveye gönderdiği video mesajda Bakü'nün barış konusundaki kararlılığını yineledi. Aliyev konuşmasında, "süreci engellemek isteyenlere rağmen Azerbaycan barış gündemine bağlıdır" ifadesini kullanarak bölgesel işbirliğine olan inancını dile getirdi. Ayrıca, "Azerbaycan’ın toprak bütünlüğünün diğer ülkelerle aynı değerde olduğu ve çifte standartlara izin verilemeyeceği" vurgusuyla, sürecin hukuki ve siyasi güvencelerle tahkim edilmesi gerektiğine işaret etti. Paşinyan yönetiminin pragmatik yaklaşımı ve mevcut sınır odaklı stratejisi ise Ankara-Bakü hattıyla uyumlu bir zemin oluşturma çabası olarak değerlendiriliyor.

AB-ERMENİSTAN STRATEJİK GÜNDEMİ VE ANİ KÖPRÜSÜ

Erivan Zirvesi, sadece bölgesel aktörlerle sınırlı kalmayıp AB-Ermenistan ilişkilerinde de yeni bir sayfa açtı. Kabul edilen yeni stratejik gündem; enerji güvenliği, dijital dönüşüm ve dayanıklılık konularını kurumsallaştırıyor. Bu süreçte tarihi Ani Köprüsü’nün ortak rekonstrüksiyon çalışmaları, sembolik olduğu kadar kültürel mirasın korunması adına da önemli bir mutabakat olarak öne çıktı. Kafkasya'nın bir çatışma alanından işbirliği havzasına dönüşmesi hedefiyle atılan bu adımlar, bölgenin geleceğini kazan-kazan mantığıyla şekillendirmeyi amaçlıyor.