BÜYÜK PETROL REZERVİNE SAHİP VENEZUELA NASIL BİR ÜLKE? ZENGİN Mİ, GEÇİM KAYNAĞI NE, ABD İLE NEDEN KARŞI KARŞIYA?
Son günlerde ABD ile yaşanan askeri ve siyasi gerilimle yeniden dünya gündemine gelen Venezuela, doğal kaynak zenginliğine rağmen derin bir ekonomik ve toplumsal krizle mücadele ediyor. Güney Amerika’nın kuzeyinde yer alan ülke, özellikle petrol politikaları nedeniyle uzun yıllardır ABD ile karşı karşıya bulunuyor.
VENEZUELA NASIL BİR ÜLKE?
Venezuela, resmî adıyla Bolivarcı Venezuela Cumhuriyeti, Güney Amerika kıtasının kuzeyinde yer alıyor.
Başkent: Karakas
Nüfus: 28,41 milyon (2024 – Dünya Bankası)
Yüzölçümü: 916.445 km²
Komşuları: Kolombiya, Brezilya, Guyana
Kuzeyi: Karayip Denizi
Resmî dil: İspanyolca
Para birimi: Venezuela Bolivarı
Venezuela ayrıca Guyana’nın üçte ikisini oluşturan Guayana Esequiba bölgesi üzerinde hak iddia ediyor. Bu durum da ülkenin bölgesel gerilimlerini artıran unsurlar arasında yer alıyor.
VENEZUELA ZENGİN Mİ?
Kâğıt üzerinde evet. Pratikte ise hayır.
Venezuela, dünyanın kanıtlanmış en büyük petrol rezervlerine sahip ülkesi konumunda. Bunun yanı sıra: Doğal gaz, Altın, Demir, Boksit, gibi önemli yer altı kaynaklarına da sahip. Ancak bu zenginlik, halkın refahına yansımıyor.
Yanlış ekonomik politikalar, yolsuzluk, devletçi yapı ve uluslararası yaptırımlar nedeniyle Venezuela’da: Enflasyon milyonlarca yüzdeyi gördü, gıda ve ilaç kıtlığı yaşandı, milyonlarca Venezuelalı ülkeyi terk etti.
VENEZUELA’NIN GEÇİM KAYNAĞI NE?
Venezuela ekonomisi neredeyse tamamen petrole dayalı. Başlıca gelir kaynakları: Petrol ihracatı (en büyük pay), Petrokimya, Madencilik (altın, demir), Tarım ve sanayi ise yıllar içinde büyük ölçüde zayıfladı. Petrol gelirlerine aşırı bağımlılık, fiyat dalgalanmaları karşısında ekonomiyi kırılgan hale getirdi.
VENEZUELA’DA NASIL BİR YÖNETİM VAR?
Venezuela, resmî olarak başkanlık sistemiyle yönetilen federal bir cumhuriyet olsa da, uluslararası kuruluşlar ve Batılı ülkeler tarafından: Otoriter, Diktatörlük eğilimli, bir yönetim olarak tanımlanıyor.
Ülke, uzun yıllardır Nicolas Maduro liderliğinde yönetiliyor. Maduro’dan önce ise Hugo Chavez döneminde “Bolivarcı Devrim” adı verilen sosyalist çizgi güç kazandı.
ABD İLE VENEZUELA NEDEN ZIT?
Venezuela–ABD geriliminin temelinde petrol, ideoloji ve güç mücadelesi yatıyor.
Başlıca nedenler:
Venezuela’nın ABD karşıtı sosyalist politikalar izlemesi, petrol sektörünün devletleştirilmesi, ABD şirketlerinin ülkeden çıkarılması, Washington’un Maduro yönetimini meşru görmemesi, ABD’nin, Venezuela’yı insan hakları ihlalleri ve uyuşturucu ticareti ile suçlaması.
ABD, Venezuela’ya yıllardır ağır ekonomik yaptırımlar uyguluyor. Caracas yönetimi ise bu yaptırımları “ekonomik savaş” ve “rejim değiştirme girişimi” olarak nitelendiriyor.
TÜRKİYE İLE İLİŞKİSİ
Türkiye ile Venezuela arasındaki ilişkiler, özellikle son yıllarda ekonomi, ticaret, turizm ve ulaştırma alanlarında dikkat çekici bir ivme yakaladı.
