Suiçmez; Bayramda sağlığınızı kesmeyin

Serhat ŞANLI

ADANA (İLKHABER) – Kurban kesimlerinin sadece mezbaha ve uygun kesim yerlerinde yapılması gerektiğine dikkat çeken Ziraat Mühendisleri (ZMO) Yönetim Kurulu Başkanı Baki Remzi Suiçmez, “Ne yazık ki oluşturulan kurban komisyonları ve bu komisyonlarca alınan kararlara rağmen, ülkemizde bazı yerlerde hala kurban kesimleri, mezbaha dışı ve kesime uygun olmayan alanlarda yapılmaktadır. Çünkü kontrolsüz kesim, pek çok zoonoz hastalığın, hayvanları kesen, etleri parçalayan, dağıtan ve tüketen kişilere yayılacağının göstergesidir.” Dedi.

Bugün Kurban Bayramı’nın ikinci günü ve tam 4 gün boyunca devam edecek. Kimi bugün, kimi ise kesim işini 4 günlük süreye yayacak. Ancak kurbanlıkta kesim, kesim yeri ve kesen kişi, etlerin dağıtımı ve etlerin saklanması sağlık açısından büyük önem taşımakta.

Gazetemize kurban kesimi ve sonrasında etlerin saklanması konusunda açıklamalarda bulunan ZMO Yönetim Kurulu Başkanı Baki Remzi Suiçmez,  “Kurban Bayramı, her yıl beraberinde birçok sağlık risklerini gündeme getirmektedir. Hayvanlardan insanlara geçen hastalıklar ya direkt temasla ya da et süt gibi ürünlerini tüketmekle geçer.

RİSKLERE DİKKAT EDİLMELİ

Kurbanlık hayvanlar ile onların kesimi sonucunda elde edilen et ve sakatatların, enfeksiyöz ve paraziter zoonoz hastalıklar (brusellozis, antraks, tüberkülozis, kist hidatik (echinococcozis), sistiserkozis vb.) bakımından taşıdığı risk göz önüne alındığında, Hekim muayene ve kontrolünden yoksun elde edilen ürünlerin halk sağlığı yönünden ne denli önemli bir tehlike yaratacağı daha iyi anlaşılacaktır” dedi..

Suiçmez, “Nitekim son yapılan çalışmalarda, 100 tüberküloz vakasından 5’inin hayvanlardan bulaşan türden olması bu durumun önemini ortaya koyan göstergelerden biridir. Kurban Bayramındaki bir büyükbaş hayvanın 7 hisseye ayrılıp, dağıtılması en az 70-80 aileye, yani 300-350 kişiye ulaşacağı anlamına gelir. Bu basit hesaplama bile kontrolsüz kesimin nelere mal olacağını açıkça göstermektedir” diye konuştu.

Risklerden dolayı kurbanlıkların mutlaka mezbahane ve uygun kesim yerlerinde yapılması gerektiğini belirten ZMO Yönetim Kurulu Başkanı Baki Remzi Suiçmez, şu açıklamalarda bulundu; “Kurban kesimleri sadece mezbaha ve uygun kesim yerlerinde yapılmalıdır. Kesim yerlerinde atıkların, çevreye bulaşmaya neden olmayacak şekilde atılmasını sağlayacak bir sistem olmalıdır. Ne yazık ki oluşturulan kurban komisyonları ve bu komisyonlarca alınan kararlara rağmen, ülkemizde bazı yerlerde hala kurban kesimleri, mezbaha dışı ve kesime uygun olmayan alanlarda yapılmaktadır.

MUTLAKA VETERİNER HEKİM KONTROLÜ OLMALI

Veteriner Hekim kontrolü olmadan yapılan kurban kesiminin sonuçları ciddi bir halk sağlığı sorunu olarak karşımıza çıkar. Dünya genelinde memeli hayvan kesiminde ve karkaslarının sınıflandırılmasında mezbaha ve kombinalarda Veteriner Hekimler ve Zooteknistler önemli görevler yapmaktadırlar.

Hayvanlarla ilgili yetkilerin tümü Uluslararası Cenevre Anlaşması’na uygun olarak bir genel müdürlükte toplanmalı, Kurban Bayramına özel olmamakla birlikte mezbaha dışı tüm kesimler yasaklanmalı, mezbaha ve entegre et tesisi sayıları arttırılmalıdır.

Ticarete konu olmayan hayvanların nakilleri dışında bir ilden başka bir ile yapılacak olan hayvan sevklerinin, Veteriner Sağlık Raporu ile gerçekleştirileceği, yönetmelik ile hüküm altına almıştır. Ancak, bu konuda da sorunlar yaşanmaktadır.

Nitekim diğer ülkelerden ülkemize geldiği düşünülen SAT-2 tipi Şap virüsü nedeniyle ülke genelinde alarm verilerek, hayvan satışı ve hareketleri durdurulup, hayvan pazarları kapatılıp ve akabinde aşı yapılmak suretiyle Mart 2023’de önlem alınmış olmasına rağmen, yasaklar son bulunca, hastalık tekrar ortaya çıkarak, birçok şehirde kurulan kurban pazarları tekrar kapatılmaya başlanmıştır..

Kurban edilecek hayvanların korkmadan, birbirlerini görmeyecek ve acı çekmesine mani olacak şekilde kesilmeleri gerekir. Bu anlamda acısız kesim yöntemleri, bilimsel veriler ışığında, başta din görevlileri ve kasaplar olmak üzere vatandaşlara anlatılıp uygulatılmalıdır.

Kesilen etlerin saklanması ve kullanımı konusunda dikkate alınması gereken noktalar vardır. Yaz mevsiminde olmamız nedeniyle kesilen etin birkaç saat içerisinde oda sıcaklığına ulaştırılması ve peşinden derhal buzdolabı koşullarına alınması sağlanmalıdır.

SAKLAMA KOŞULLARINA DİKKAT!

Kurbanlık etin dayanma süresi, kesim kalitesine ve parçaların büyüklüğüne göre değişmekle birlikte, buzdolabı koşullarında en çok 3-4 gündür. Kıymada bu süre 1-2 gündür. Uzun sürede tüketilecek et ise buzlukta ya da derin dondurucuda (-18 °C) muhafaza edilmelidir. Hemen tüketilmeyecek et kavurma yapılarak da muhafaza edilebilir.

DONDURULMUŞ YENİDEN DONDURULMAMALI

Donmuş et çözündükten sonra hemen tüketilmeli, asla tekrar dondurulmamalıdır. Kurbanlık etin henüz kesim sıcaklığında iken buzdolabına poşet içinde veya hava alamayacak biçimde büyük parçalar halinde üst üste yığılması durumunda,  etin hava almayan kısımlarında çok kısa sürede (2 gün) bozulma ve kokuşma görülecek, tüketimi sağlık açısından risk oluşturacaktır. Bu durumdaki et kesinlikle tüketilmemelidir.

ET KESİNLİKLE ÇİĞ VEYA AZ PİŞMİŞ OLARAK TÜKETİLMEMELİ

Sakatat ile et aynı ortamda bulundurulmamalı ya da muhafaza edilmemelidir. Et, kesinlikle çiğ veya az pişmiş olarak tüketilmemeli, etin merkezi tam olarak pişene kadar (en az 70° C), ısıl işlem devam etmelidir.

Hayvan yetiştiriciliği, hayvan sağlığı, hayvan refahı, gıda kontrolü gibi birbirini tamamlayan süreçlerde Zootekni bölümü mezunu Ziraat Mühendisleri, Veteriner Hekimler, Gıda Mühendisleri kendi alanlarıyla ilgili işbirliği içerisinde bilimsel çalışmalar yürütmektedirler.

Güvenli gıdaya erişim koşulların sağlanması için her zaman olması gerektiği gibi; bu Kurban Bayramı boyunca da resmi denetimlerin etkin bir biçimde yapılması, kayıt dışı, kuralsız ve hijyenik olmayan girişimlere engel olunması konusunda tüm yetkili kurum ve kuruluşların birlikte hareket etmesi gerekmektedir.”