Gürer: TARSİM tüm çiftçileri kapsayacak şekilde yeniden yapılandırılmalı

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, Niğde’de bir çiftçi ailesiyle yaptığı görüşmede tarım sigortası sistemindeki aksaklıkları ve artan maliyetlerin üretici üzerindeki baskısını gündeme taşıdı. Gürer, plansız üretimin her yıl çiftçiyi yeni risklerle karşı karşıya bıraktığını belirterek, “İklim değişikliğinin getirdiği olumsuzluklar nedeniyle tarım sigortası artık bir ihtiyaç. Ancak mevcut sistem çiftçinin yararına işlemiyor. TARSİM yeniden yapılandırılmalı ve tüm çiftçileri kapsayacak bir güvenceye dönüştürülmeli.” dedi.

“Tarım sigortalarında yeniden düzenleme gerekiyor”

CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “Yapılan araştırmaya göre çiftçilerin yüzde 43’ü primleri pahalı buluyor. ‘Üründen kazandığım parayı TARSİM’e yatırsam bana bir şey kalmıyor’ diyorlar. Yüzde 34’ü gereksiz bulduğunu ifade ediyor. Çünkü riskin ne zaman kapısına geleceğinin farkında değil. Bir kısmı da hasarların eksik ödendiğinden şikâyet ediyor. Sigortası olan çiftçiler bile alacaklarını geç aldılar, mutlu olmadılar. Bu tablo, tarım sigortalarının yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini açıkça gösteriyor” şeklinde konuştu.

Niğdeli çiftçi, sigorta yaptıramadığını söyleyerek şunları söyledi: “Maliyetli geliyor, karşılamıyor. Karnabahar, brokoli, domates, karalahana yetiştiriyoruz ama sigorta yaptırırsak elimizde bir şey kalmıyor. Dolu da vurabilir, sel de olabilir ama maliyetini karşılamadığı için kimse uğraşmıyor. Zaten işçi, gübre, ilaç derken elimizde para kalmıyor. Dönüm başına 30-40 bin lira sermaye koyuyoruz. 30-40 dönüm yer ektiğimizde 1,5-2 milyon lira masraf ediyoruz. Bir de sigortaya bütçe ayırırsak hiç kârımız kalmaz.”

“Çiftçinin zararı karşılanmalı”

Ömer Fethi Gürer, “Zaten girdi maliyetleri çok yüksek. Üreticilik zorlaştı. Bir de sigorta ödemesi eklenince çiftçinin elinde hiçbir şey kalmıyor. Bugün sigorta olmayınca bahçe bitkileri büyük ölçüde zarar görüyor. Don çok etkiledi. ÇKS’si olsun olmasın, çiftçinin zararı mutlaka karşılanmalı. Çünkü çiftçiliğin sürdürülebilirliği bu ülkede şart. Eğer çiftçi olmazsa yarın gıdayı nereden bulacağız?” dedi.

Çiftçi ailesi, ürün desenini sürekli değiştirmek zorunda kaldıklarını belirterek, “Patates ektik, zarar ettik. Mısır ektik, ondan da zarar ettik. Şimdi karnabahar ektik, bu üçüncü denediğimiz ürün. Kendimiz pazarda sattığımız için biraz kazanabiliyoruz. Yoksa tarlada çiftçinin sattığı üründe para kazanmak imkânsız” şeklinde konuştu.

“Çiftçi planlı üretim istiyor”

Ömer Fethi Gürer, çiftçilerin üretim tercihlerindeki belirsizliğe dikkat çekti: “Yapılan araştırmalara göre çiftçilerin yüzde 74’ü her yıl bildiğini ekiyor. Fiyat artacak diye ürün desenini değiştirenlerin oranı yüzde 36. Üretimi kolay diye tercih eden yüzde 28, hayvan yemi için eken yüzde 27, alıcısı çok ürün diyen yüzde 26, az su isteyen ürün tercih eden yüzde 21. Yani çiftçi her yıl deneme-yanılma yöntemiyle üretim yapıyor. Çünkü planlama yok. Bir yıl patates ekiyor, zarar ediyor; ertesi yıl mısır deniyor, yine zarar ediyor. Bu kez ‘bir de lahana deneyelim’ diyor. Planlı üretim olursa çiftçi ne ekeceğini bilir, ürünün satılamaması durumunda da devlet alım garantisi sağlar. Hangi bölgenin hangi ürün için daha verimli olduğu belirlenmeli. Ayrıca kooperatifçilik geliştirilmeli ki çiftçi ürününü satamadığında kooperatif eliyle katma değerli ürüne dönüştürüp daha yüksek kazanç elde edebilsin. Tarladaki her ürün, katma değerli ürüne dönüştürülebilecek bir potansiyele sahip. İhtiyaca göre üretim yapılmalı, alım garantisi olmalı. Devlet ‘ürününü satamazsan ben yanındayım’ demeli. Tarım Kredi Kooperatifleri veya kamu kurumları eliyle çiftçinin ürettiği ürün mutlaka alınmalı” ifadelerini kullandı.

Son olarak üretici, kendi pazarlama imkanına sahip olduğu için üretime devam edebildiğini belirtti: “Ben kendi ürünümü pazarda satıyorum. Başkasına güvenmiyorum çünkü o zaman ürün tarlada kalabilir. Kendi satış garantim olduğu için ekiyorum. Ama çiftçilerin yüzde 95’i başkasının eline bakıyor. Herkes ürününü satacak alıcıyı bekliyor.”