Hakan Fidan'dan kritik İran ve Gazze açıklaması: Ankara'nın önceliği Filistinli yönetim komitesi

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Associated Press (AP) ajansına verdiği özel mülakatta bölgedeki sıcak gelişmeleri ve Türkiye'nin dış politika vizyonunu paylaştı. İran ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki diplomatik zemini analiz eden Fidan, halihazırda resmi bir müzakere sürecine dair somut bir girişim gözlemlenmediğini ifade etti. Mevcut konjonktürün diplomasiye elverişli olmadığını dile getiren Fidan, buna rağmen Tahran yönetiminin gayri resmi kanallardan kurulacak diyaloglara mesafeli durmadığını belirtti.

İran'ın nükleer müzakereler yürüttüğü sırada saldırılara maruz kalmasının Tahran kanadında bir güven bunalımı yarattığına dikkat çeken Fidan, İranlıların bu süreçte kendilerini "ihanete uğramış" hissettiklerini dile getirdi. Bakan Fidan, bölgesel gerilimi düşürme çabalarına değinerek, "(İranlılar) Onların anlamlı herhangi bir gayri resmi diplomasiye açık olduğunu düşünüyorum." ifadesini kullandı. Ayrıca İran'ın Körfez ülkelerine yönelik hamlelerini durdurması noktasında Ankara'nın ikna edici bir rol üstlenmeye çalıştığı bilgisini verdi.

İRAN'IN YENİ YÖNETİM YAPISI VE GÜVENLİK DİNAMİKLERİ

Türkiye hava sahasına giren balistik mühimmatlar konusundaki hassasiyeti hatırlatan Bakan Fidan, İranlı makamların Türkiye'yi hedef almadıkları yönündeki savunmalarını aktardı. Bölgesel bir savaşın parçası olmama kararlılığını yineleyen Fidan, "Provoke edildiğimizin ve edileceğimizin farkındayım. Ancak bizim amacımız şu, biz bu savaşın dışında kalmak istiyoruz." dedi. İran'ın iç siyasetindeki değişimlere de değinen Fidan, yeni lider Mücteba Hamaney'in sağlık durumuna ilişkin net bilgilere sahip olmamakla birlikte, kendisinin görevini sürdürdüğünü bildiklerini kaydetti.

İran'daki liderlik değişim sürecinin yönetim kademesinde bir boşluk doğurduğunu savunan Fidan, bu tablonun sahadaki yansımalarına işaret etti. Bakan Fidan, "Bu boşluğun İran Devmir Muhafızları tarafından doldurulduğuna inanıyorum." diyerek komşu ülkedeki güç dengelerine dair öngörüsünü paylaştı. Öte yandan İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının Türkiye üzerindeki etkilerini de değerlendiren Fidan, bu tehditlerin Ankara'yı yerli savunma sanayii ve hava savunma sistemleri üretiminde daha kararlı hale getirdiğini vurguladı.

NETANYAHU YÖNETİMİNE SERT ELEŞTİRİ VE GAZZE PLANI

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun iç siyasi hedefleri doğrultusunda sürekli bir düşmana ihtiyaç duyduğunu belirten Fidan, İsrail'in bölgesel genişleme stratejisini eleştirdi. Fidan, "(İsrail Başbakanı Binyamin) Netanyahu orada olduğu sürece, (İsrail) her zaman birisini düşman olarak gösterecektir. Çünkü kendi ajandalarını ilerletmek için buna ihtiyaçları var. Türkiye olmaz ise bölgede başka bir ülkeden söz ederlerdi." sözleriyle durumun yapısal bir sorun olduğunu ifade etti. İsrail'in asıl amacının güvenlik değil, toprak kazanımı olduğunu belirten Fidan, bu zihniyet değişmedikçe Orta Doğu'da kalıcı barışın sağlanamayacağını söyledi.

Gazze'nin geleceği ve olası barış gücü senaryolarına da açıklık getiren Bakan Fidan, Türkiye'nin Gazze Barış Kuruluna katılımını bir fırsat olarak gördüklerini ancak gerçekçi bir yaklaşım sergilediklerini kaydetti. Türkiye'nin henüz resmi bir güç daveti almadığını belirten Fidan, "ABD'lilerin, Türkiye'nin katılımına izin vermesi için İsrail tarafıyla sessizce bir anlaşma varmaya çalıştıklarını düşünüyorum." dedi. Ankara'nın çözüm için somut önerisini de paylaşan Fidan, önceliğin 15 bağımsız Filistinli yöneticiden oluşan bir komite olduğunu belirterek, "Gazze'ye gitmelerini ve işe başlamalarını bekliyoruz. Henüz başlamadı, bu nedenle bir yerden başlamak lazım." değerlendirmesinde bulundu.