Adana’nın Kurtuluşu ne zaman, nasıl gerçekleşti? İşte 5 Ocak 1922’nin tarihi
Adana’nın Kurtuluşu ne zaman, nasıl gerçekleşti? İşte 5 Ocak 1922’nin tarihi
Adana'nın düşman işgalinden kurtuluşunun yıl dönümü olan 5 Ocak, Türk tarihinin en önemli dönüm noktalarından biri olarak kabul ediliyor. Mustafa Kemal Paşa'nın kurtuluş ilhamını aldığı bu topraklarda, 1922 yılında Fransız işgali sona ererken verilen destansı mücadele hafızalardaki yerini koruyor. İşte Karboğazı Zaferi'nden Ankara Antlaşması'na, "Kaç Kaç" olayından Büyük Saat'teki bayrak coşkusuna kadar 5 Ocak Adana'nın kurtuluş hikayesi.
Haber Giriş Tarihi: 04.01.2026 16:52
Haber Güncellenme Tarihi: 04.01.2026 16:53
Kaynak:
Haber Merkezi
Birinci Dünya Savaşı'nın ardından emperyalist güçlerin paylaşım planlarının hedefi olan ve Fransız işgaliyle karanlık günler yaşayan Adana, 5 Ocak 1922 tarihinde esaret zincirlerini kırarak bağımsızlığına kavuştu. Türk ordusunun stratejik hamleleri ve Çukurova halkının "Kuvay-ı Milliye" ruhuyla sergilediği topyekûn direniş, şehrin kurtuluşunda belirleyici rol oynadı. Güney cephesinde kazanılan bu zafer, Cumhuriyet'in kuruluşuna giden yolda Türk milletinin bağımsızlık azminin en somut göstergelerinden biri oldu.
MİLLİ MÜCADELE FİKRİNİN DOĞDUĞU ŞEHİR
Mondros Ateşkes Antlaşması ile Osmanlı topraklarının işgale açık hale geldiği dönemde, Adana'nın kaderi Mustafa Kemal Paşa'nın şehre gelişiyle değişti. 31 Ekim 1918'de Yıldırım Orduları Komutanı olarak görevi devralmak üzere Adana'ya gelen Mustafa Kemal, burada Alman General Liman Von Sanders'in "Bizim için her şey bitti" şeklindeki karamsar sözlerine tarihi bir yanıt verdi. Paşa, "Savaş müttefikler için bitmiş olabilir ama bizi ilgilendiren savaş, kendi istiklalimizin savaşı, ancak şimdi başlıyor" diyerek direnişin işaret fişeğini bu topraklarda yaktı. Mustafa Kemal Atatürk, bu tarihi anı yıllar sonra "Bende bu vekayiin ilk hiss-i teşebbüsü bu memlekette, bu güzel Adana’da vücut bulmuştur" sözleriyle tescilledi.
İŞGAL YILLARI VE "KAÇ KAÇ" OLAYININ ACISI
Fransız kuvvetlerinin Mersin üzerinden Çukurova'ya girmesiyle bölge halkı için zorlu bir sınav başladı. İşgalciler, bölgedeki demografiyi değiştirmek amacıyla Suriye ve Anadolu'nun çeşitli yerlerinden getirdikleri on binlerce Ermeni'yi Adana, Dörtyol ve Saimbeyli gibi stratejik noktalara yerleştirdi. Bu süreçte Abdiağa Çiftliği olayları ve Taşköprü'de Türklere yönelik işkenceler gibi hafızalardan silinmeyecek acılar yaşandı. 10 Temmuz 1920 tarihinde Ermeni çetelerinin saldırıları sonucu on binlerce Türk'ün Toros Dağları'na doğru göç etmek zorunda kaldığı trajedi ise tarihe "Kaç Kaç" olayı olarak geçti.
KARBOĞAZI ZAFERİ VE FRANSIZLARIN ÇEKİLİŞİ
Bölge halkı, yaşanan zulme sessiz kalmayarak Kilikya Milli Kuvvetler Teşkilatı çatısı altında örgütlendi ve işgalcilere karşı büyük bir direniş başlattı. 27 Mayıs 1920'de kazanılan Karboğazı Zaferi ile Fransız taburu esir alınarak Kuvay-ı Milliye'nin ilk büyük siyasi ve askeri başarısı elde edildi. Türk kuvvetlerinin kararlı ilerleyişi ve Sakarya Zaferi'nin de etkisiyle Fransa, TBMM hükümeti ile masaya oturmak zorunda kaldı. 20 Ekim 1921'de imzalanan Ankara Antlaşması neticesinde, 5 Ocak 1922 sabahı Fransız askerleri Adana'yı tamamen terk etti.
BÜYÜK SAAT'TE DALGALANAN BAĞIMSIZLIK SİMGESİ
Kurtuluş günü, Adana halkı için bir bayram havasında kutlanırken, bu zafer simgesel bir eylemle ölümsüzleştirildi. 5 Ocak 1922'deki özgürlük coşkusunu yansıtmak amacıyla şehrin iki önemli yapısı olan Büyük Saat Kulesi ile Ulu Camii minaresi arasına dev bir Türk bayrağı asıldı. Bu gelenek, her yıl 5 Ocak kutlamalarında tekrarlanarak Adana'nın bağımsızlık ruhunun en önemli sembolü haline geldi.
Sizlere daha iyi hizmet sunabilmek adına sitemizde çerez konumlandırmaktayız. Kişisel verileriniz, KVKK ve GDPR
kapsamında toplanıp işlenir. Sitemizi kullanarak, çerezleri kullanmamızı kabul etmiş olacaksınız.
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.
Adana’nın Kurtuluşu ne zaman, nasıl gerçekleşti? İşte 5 Ocak 1922’nin tarihi
Adana'nın düşman işgalinden kurtuluşunun yıl dönümü olan 5 Ocak, Türk tarihinin en önemli dönüm noktalarından biri olarak kabul ediliyor. Mustafa Kemal Paşa'nın kurtuluş ilhamını aldığı bu topraklarda, 1922 yılında Fransız işgali sona ererken verilen destansı mücadele hafızalardaki yerini koruyor. İşte Karboğazı Zaferi'nden Ankara Antlaşması'na, "Kaç Kaç" olayından Büyük Saat'teki bayrak coşkusuna kadar 5 Ocak Adana'nın kurtuluş hikayesi.
Birinci Dünya Savaşı'nın ardından emperyalist güçlerin paylaşım planlarının hedefi olan ve Fransız işgaliyle karanlık günler yaşayan Adana, 5 Ocak 1922 tarihinde esaret zincirlerini kırarak bağımsızlığına kavuştu. Türk ordusunun stratejik hamleleri ve Çukurova halkının "Kuvay-ı Milliye" ruhuyla sergilediği topyekûn direniş, şehrin kurtuluşunda belirleyici rol oynadı. Güney cephesinde kazanılan bu zafer, Cumhuriyet'in kuruluşuna giden yolda Türk milletinin bağımsızlık azminin en somut göstergelerinden biri oldu.
MİLLİ MÜCADELE FİKRİNİN DOĞDUĞU ŞEHİR
Mondros Ateşkes Antlaşması ile Osmanlı topraklarının işgale açık hale geldiği dönemde, Adana'nın kaderi Mustafa Kemal Paşa'nın şehre gelişiyle değişti. 31 Ekim 1918'de Yıldırım Orduları Komutanı olarak görevi devralmak üzere Adana'ya gelen Mustafa Kemal, burada Alman General Liman Von Sanders'in "Bizim için her şey bitti" şeklindeki karamsar sözlerine tarihi bir yanıt verdi. Paşa, "Savaş müttefikler için bitmiş olabilir ama bizi ilgilendiren savaş, kendi istiklalimizin savaşı, ancak şimdi başlıyor" diyerek direnişin işaret fişeğini bu topraklarda yaktı. Mustafa Kemal Atatürk, bu tarihi anı yıllar sonra "Bende bu vekayiin ilk hiss-i teşebbüsü bu memlekette, bu güzel Adana’da vücut bulmuştur" sözleriyle tescilledi.
İŞGAL YILLARI VE "KAÇ KAÇ" OLAYININ ACISI
Fransız kuvvetlerinin Mersin üzerinden Çukurova'ya girmesiyle bölge halkı için zorlu bir sınav başladı. İşgalciler, bölgedeki demografiyi değiştirmek amacıyla Suriye ve Anadolu'nun çeşitli yerlerinden getirdikleri on binlerce Ermeni'yi Adana, Dörtyol ve Saimbeyli gibi stratejik noktalara yerleştirdi. Bu süreçte Abdiağa Çiftliği olayları ve Taşköprü'de Türklere yönelik işkenceler gibi hafızalardan silinmeyecek acılar yaşandı. 10 Temmuz 1920 tarihinde Ermeni çetelerinin saldırıları sonucu on binlerce Türk'ün Toros Dağları'na doğru göç etmek zorunda kaldığı trajedi ise tarihe "Kaç Kaç" olayı olarak geçti.
KARBOĞAZI ZAFERİ VE FRANSIZLARIN ÇEKİLİŞİ
Bölge halkı, yaşanan zulme sessiz kalmayarak Kilikya Milli Kuvvetler Teşkilatı çatısı altında örgütlendi ve işgalcilere karşı büyük bir direniş başlattı. 27 Mayıs 1920'de kazanılan Karboğazı Zaferi ile Fransız taburu esir alınarak Kuvay-ı Milliye'nin ilk büyük siyasi ve askeri başarısı elde edildi. Türk kuvvetlerinin kararlı ilerleyişi ve Sakarya Zaferi'nin de etkisiyle Fransa, TBMM hükümeti ile masaya oturmak zorunda kaldı. 20 Ekim 1921'de imzalanan Ankara Antlaşması neticesinde, 5 Ocak 1922 sabahı Fransız askerleri Adana'yı tamamen terk etti.
BÜYÜK SAAT'TE DALGALANAN BAĞIMSIZLIK SİMGESİ
Kurtuluş günü, Adana halkı için bir bayram havasında kutlanırken, bu zafer simgesel bir eylemle ölümsüzleştirildi. 5 Ocak 1922'deki özgürlük coşkusunu yansıtmak amacıyla şehrin iki önemli yapısı olan Büyük Saat Kulesi ile Ulu Camii minaresi arasına dev bir Türk bayrağı asıldı. Bu gelenek, her yıl 5 Ocak kutlamalarında tekrarlanarak Adana'nın bağımsızlık ruhunun en önemli sembolü haline geldi.
Kaynak: Haber Merkezi